Οκτώβριος 2018

 

Πρόλογος Ευ. Βενιζέλου στο βιβλίο του Αλ. Π. Μαλλιά "Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία- Η Αυτοψία της Δύσκολης Συμφωνίας των Πρεσπών" (εκδ. ΣΙΔΕΡΗΣ, 2018)

 

Στο ζήτημα της ονομασίας της πΓΔΜ υπήρχαν οι προϋποθέσεις να επιτευχθεί μια συμφωνία που θα συγκέντρωνε ευρύτατη συναίνεση στο ελληνικό πολιτικό σύστημα και θα έσπαγε την αρνητική παράδοση της μετατροπής των κρίσιμων θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής σε σημεία όχι απλώς διαφωνίας και τριβής, αλλά μετωπικής σύγκρουσης.

Το λεγόμενο ονοματολογικό ανήκει βεβαίως στον κατάλογο των εθνικών θεμάτων, δηλαδή των εκκρεμοτήτων της εξωτερικής πολιτικής που είτε είναι καθοριστικές για την εθνική στρατηγική, είτε είναι αντικείμενο ιδιαίτερης ευαισθησίας της κοινής γνώμης όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά στον Ελληνισμό, είτε και τα δυο. Το ονοματολογικό αφορά την εθνική αυτοσυνειδησία και ταυτότητα, αφορά την περιφερειακή σταθερότητα στα Δυτικά Βαλκάνια, αφορά την αίσθηση αξιοπρέπειας της ελληνικής κοινωνίας καθώς σχετίζεται με το γενικότερο ζήτημα της συνολικής εθνικής ισχύος και της διεθνούς θέσης της χώρας μετά την εμπειρία της οικονομικής κρίσης και των σκληρών μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής που στέρησε πολλές θέσεις στη διεθνή κατάταξη της χώρας, αλλά δεν είναι ένα ζήτημα καθοριστικό για την ασφάλεια και την άμυνά της. Προφανώς δεν συγκρίνεται με τα προβλήματα των Ελληνοτουρκικών σχέσεων και το Κυπριακό.

Tags: Εξωτερική Πολιτική

Οκτώβριος 2016 

Πρόλογος Ευ. Βενιζέλου στο βιβλίο του Σάκη Μουμτζή
«Απάτες και Αυταπάτες του ΣΥΡΙΖΑ»
 (εκδ. Επίκεντρο)

 

Ο Σάκης Μουμτζής είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη δημόσια σφαίρα. Διαθέτοντας σε υψηλό βαθμό όλες τις προδιαγραφές του διανοούμενου, αφιέρωσε, μετά τις σπουδές του στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης, όπου διασταυρώθηκαν τα βήματά μας, πολλά χρόνια της ζωής του στο επιχειρείν, στη λειτουργία της αγοράς. Το έκανε με επιτυχία, αποκόμισε πολύτιμη εμπειρία και αποχώρησε εγκαίρως.

Αυτό όμως που προφανώς επιθυμούσε πάντα ήταν να αφοσιωθεί στη μελέτη της Ιστορίας και στο δημόσιο λόγο. Είναι συνεπώς ευτύχημα για τη δημόσια σφαίρα - είμαι βέβαιος και για τον ίδιο - που αυτό το κατάφερε τα τελευταία χρόνια.

Η συγγραφική του παραγωγή, εντυπωσιακή σε ποιότητα και ποσότητα τον έχει αναδείξει σε έγκυρο ιστορικό της κατοχής και του εμφυλίου και σε δόκιμο αναλυτή της πολιτικής συγκυρίας.

Για τους φίλους του η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά έκπληξη. Το ενδιαφέρον του για τις κρίσιμες περιόδους της εθνικής μας Ιστορίας και την πολιτική ως ολοκληρωμένη μορφή δημόσιας δράσης και ως έμπρακτο ενδιαφέρον για το γενικό συμφέρον, ήταν ιδιότητες γνωστές.

Αθήνα, Απρίλιος 2016

Πρόλογος Ευ. Βενιζέλου στο βιβλίο: "Υπάρχει λύση στο ελληνικό πρόβλημα;"

Ο Κύκλος Ιδεών δημιουργήθηκε ως ηλεκτρονική δεξαμενή σκέψεων και προτάσεων με στόχο την εθνική ανασυγκρότηση· ως ένα ψηφιακό βήμα διαλόγου για τα θέματα που σχηματίζουν το ελληνικό πρόβλημα. Μέσα σε λίγους μήνες έχει –τολμώ να διαπιστώσω– καθιερωθεί, χάρη στις συνεχείς συμβολές πολλών φίλων. Ανάμεσά τους διακρίνω σημαντικό αριθμό νέων στην ηλικία ενεργών πολιτών που θέλουν να εκφραστούν χωρίς μικροκομματικές σκοπιμότητες, χωρίς προκαταλήψεις και στερεότυπα· με γνήσιο και ουσιαστικό μεταρρυθμιστικό λόγο.

Η λειτουργία, όμως, του Κύκλου Ιδεών ως ψηφιακού φόρουμ θα ήταν κολοβή χωρίς δραστηριότητες που επιτρέπουν τη φυσική επαφή και τον ζωντανό διάλογο γύρω από τα μεγάλα ερωτήματα της εθνικής αυτοσυνειδησίας. Αυτή είναι άλλωστε η θεμελιώδης προϋπόθεση της εθνικής στρατηγικής και της εθνικής ανασυγκρότησης.

Με το κριτήριο αυτό οργανώθηκε η πρώτη δημόσια εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών, ως προσπάθεια προσέγγισης του κεντρικού ερωτήματος: «Υπάρχει λύση στο  ελληνικό πρόβλημα;» Όχι στα επιμέρους προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, κοινωνίας και πολιτείας, διαρθρωτικά και συγκυριακά, αλλά στο «ελληνικό πρόβλημα», που βρίσκεται στην αφετηρία και στο τέρμα κάθε επιμέρους προβλήματος.

Η σύνθεση των εισηγητών έγινε με τα ίδια κριτήρια. Ευχαριστώ για ακόμα μία φορά τον Γιώργο Προβόπουλο, τον Jean Quatremer, τον Χρήστο Χωμενίδη για τη συμμετοχή τους. Ευχαριστώ από καρδιάς τις φίλες και τους φίλους του Κύκλου Ιδεών, που σήκωσαν το οργανωτικό βάρος της εκδήλωσης.


Ένα από τα πιο αρνητικά χαρακτηριστικά του δημόσιου βίου μας είναι η σταδιακή επικράτηση του εμπειρισμού στο δημόσιο λόγο. Υπό το πρόσχημα της ανάγκης για απλές, πρακτικές και συγκεκριμένες προτάσεις εφαρμοσμένης πολιτικής στα τριανταπέντε χρόνια της μεταπολιτευτικής περιόδου εξουδετερώθηκε ή μάλλον ευτελίστηκε σχεδόν κάθε προσπάθεια να διατυπωθεί ένας πολιτικός  λόγος περισσότερο στοχαστικός. Ένας πολιτικός λόγος αντισυμβατικός και καινοτόμος, που δεν αρκείται στα στερεότυπα, τις δημαγωγίες, τις απλουστεύσεις και δεν προσχωρεί στο δημοσιογραφικό, κομματικό ή συνδικαλιστικό συρμό.

 
Το κοινωνικό κράτος συγκροτείται ως αξία, ως πολιτική διεκδίκηση και ως θεσμική υποχρέωση μόλις γίνεται ευρύτερα αντιληπτό ότι η ασθένεια, η ανεργία, τα γηρατειά, η αναπηρία, η φτώχεια, η πολυτεκνία δεν είναι προσωπικά ή οικογενειακά ατυχήματα που μπορούν να προκαλούν τη συμπάθεια των τρίτων και του κράτους αλλά κοινωνικά και άρα πολιτικά προβλήματα.
Προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει το κράτος ως πεδίο της πολιτικής και ως συμπύκνωση του συσχετισμού όλων των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων.

Ιούλιος 2006

 

Πρόλογος Ευ. Βενιζέλου στα ΠΟΛΙΤΙΚΑ Ι,ΙΙ του Αριστοτέλη
Εκδόσεις ΖΗΤΡΟ, Θεσσαλονίκη 2006 
Εισαγωγή – μετάφραση – σχόλια Δημήτρη Παπαδή

 
Παρότι κατά καιρούς πολλοί κηρύσσουν το τέλος των ιδεολογιών, ενώ άλλοι τάσσονται υπέρ του απόλυτου εμπειρισμού,  η φιλοσοφική σκέψη και ο δοκιμιακός λόγος ανθίζουν.

Το τέλος μάλιστα του «σύντομου» 20ου αιώνα, με την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και  τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας, προκάλεσε ένα ισχυρό κύμα θεωρητικών συμβολών γύρω από το κράτος, το δίκαιο, την κοινωνία των πολιτών, τη σχέση ελευθερίας και ασφάλειας, τις διεθνείς ανισότητες, τη σχέση ανάπτυξης και δημοκρατίας, τη σχέση σοσιαλισμού και πολιτικού φιλελευθερισμού κ.ο.κ. Ένα δεύτερο ισχυρό κύμα προκάλεσαν  τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου: η καθαρή πια διαμόρφωση ενός νέου διεθνούς συστήματος ισχύος, μονοπολικού χαρακτήρα, τα ζητήματα του Αφγανιστάν, του Ιράκ και του Ιράν,  η εμφάνιση νέων οντοτήτων που διεκδικούν οιονεί κρατικό ρόλο, οι μαζικές αμφισβητήσεις της παγκοσμιοποίησης και η προβολή του αιτήματος για παγκόσμια δημοκρατική διακυβέρνηση, είναι φαινόμενα που κινούνται στον ίδιο καμβά.