Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο News247

 

Η «Ελλάδα Μετά» είναι το μόνιμο γενικό θέμα των συνεδρίων του Κύκλου Ιδεών από το 2017. Φέτος οργανώνουμε το έκτο συνέδριο με θέμα «Εθνική στρατηγική και διεθνής περιδίνηση». Όταν ξεκινήσαμε, η «Ελλάδα Μετά» ήταν η Ελλάδα μετά την οικονομική κρίση και τα μνημόνια.

Έξι χρόνια αργότερα το «Μετά» σημαίνει μετά τη στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Προφανώς δεν ξεχνούμε ότι η πανδημία, παρά τη χαλάρωση, επιμένει. Πάνω στο υπόστρωμα δυο συμβολικών πολέμων, ενός οικονομικού και ενός υγειονομικού, ζούμε την εμπειρία ενός πραγματικού πολέμου που μας επηρεάζει άμεσα και βαθιά.

Το πιο κρίσιμο μέτωπο είναι άλλωστε αξιακού χαρακτήρα. Η φιλελεύθερη δημοκρατία συγκρούεται με διάφορες εκδοχές αυταρχισμού και ολοκληρωτισμού. Η Δύση όμως έχει να διαχειριστεί και το εσωτερικό της μέτωπο. Τις αντοχές των κοινωνιών, τις εκλογικές συμπεριφορές των πολιτών. Σε αξιακό επίπεδο η σύγκρουση δεν θα κριθεί μόνο στην Ουκρανία αλλά και στο εσωτερικό των δυτικών δημοκρατιών, κυρίως στο εσωτερικό της αμερικανικής δημοκρατίας, στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο και εντέλει στις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Tags: Άρθρα 2022

Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βήμα της Κυριακής, στις νέες εποχές, στο αφιέρωμα «Η δοκιμασία της φιλελεύθερης δημοκρατίας»

 

Κίνδυνοι, αντιφάσεις, ασυμμετρίες

 

Η δημοκρατία ή είναι αντιπροσωπευτική ή δεν υπάρχει ιστορικά. Η δημοκρατία ή είναι φιλελεύθερη, δηλαδή συνυφασμένη με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου ή κινδυνεύει να διολισθήσει σε ένα πλειοψηφικό αυταρχισμό. Η δημοκρατία ή μπορεί να είναι μαχητική αξιακά και μαχόμενη θεσμικά ώστε να αυτοπροστατεύεται ή κινδυνεύει ξανά να αυτοκτονήσει, όπως συνέβη ιστορικά στον ευρωπαϊκό μεσοπόλεμο και όχι μόνο.

Η φιλελεύθερη δημοκρατία είναι κάτι πολύ παραπάνω από σύστημα διακυβέρνησης. Είναι ένα σύστημα πολιτιστικών παραδοχών. Ένα θεσμικό, οικονομικό, κοινωνικό, αισθητικό και εντέλει ιστορικό κεκτημένο. Η ιδεολογική, διανοητική και θεσμική προϋπόθεση της οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης. Η φιλελεύθερη δημοκρατία έχει επιβληθεί ως οικουμενικού χαρακτήρα θεσμικό optimum, επειδή ταυτίστηκε μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο με τη Δύση. Για την ακρίβεια, έγινε η «πατρίδα» και η «επικράτεια» της Δύσης, δίπλα στο έθνος και την εθνική ταυτότητα. Η φιλελεύθερη δημοκρατία συνοψίζει συνεπώς μια αντίληψη πολιτική, θεσμική, οικονομική αλλά και γεωπολιτική.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΆρθρα 2022

Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημ. ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο

 

Υποκλοπή εθνικής σοβαρότητας;

 

Ας ανασυγκροτήσουμε τη μεγάλη εικόνα. Ο Ν. Ανδρουλάκης καταγγέλλει ότι, όπως διαπίστωσαν οι τεχνικές υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έγινε απόπειρα   παρακολούθησης του κινητού τηλεφώνου του με χρήση του παράνομου λογισμικού Predator. Οι ελληνικές αρχές δεν κατηγορούνται για κάτι. Η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας καλεί σε  ακρόαση τον  διοικητή της ΕΥΠ, ο οποίος συνοδευόμενος από δυο υπουργούς εμφανίζεται και διαβεβαιώνει τη Βουλή ότι  ο Ν. Ανδρουλάκης δεν παρακολουθείται. Δυο ημέρες αργότερα ο Πρωθυπουργός παύει τον διοικητή της ΕΥΠ και τον Γενικό Γραμματέα - επικεφαλής του γραφείου του γιατί αποκαλύπτεται, μέσα από έρευνα της ΑΔΑΕ,  ότι η ΕΥΠ, με έγκριση της εισαγγελικής λειτουργού που παρεπιδημεί σε αυτή, παρακολουθούσε «επισήμως» έναν ευρωβουλευτή, υποψήφιο αρχηγό του κόμματός του μέχρις ότου αυτός εξελέγη και μερικές ημέρες ακόμη, για λόγους «εθνικής ασφάλειας». Χωρίς σχέση με κάποιο έγκλημα, έτσι για άντληση πληροφοριών.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΆρθρα 2022

9 Αυγούστου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Protagon – απάντηση στο άρθρο του Γ. Γεραπετρίτη (9.8.2022)

   

Από τη διάκριση «νόμιμου» και «ηθικού» στη διάκριση «τυπικά επαρκούς»  και «πολιτικά μη αποδεκτού» - Είναι αυτή η μοίρα της χώρας ;

 

Στη δήλωσή του της 8ης Αυγούστου 2022 ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε επί λέξει τα εξής: «Παρότι όλα έγιναν νόμιμα, η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών υποτίμησε την πολιτική διάσταση της συγκεκριμένης ενέργειας. Ήταν τυπικά επαρκής, όμως πολιτικά μη αποδεκτή. Δεν θα έπρεπε να έχει συμβεί, προκαλώντας ρωγμές στην εμπιστοσύνη των πολιτών στις Υπηρεσίες Εθνικής Ασφάλειας. Γιατί αν και αφορούσε προβεβλημένο πολιτικό πρόσωπο, ο χειρισμός της υπήρξε ελλιπής. Ακριβώς γι’ αυτό απομακρύνθηκε αμέσως ο Διοικητής της ΕΥΠ. Ενώ και ο Γενικός Γραμματέας του Γραφείου του Πρωθυπουργού ανέλαβε την αντικειμενική πολιτική ευθύνη.»

Η θέση του κ. Μητσοτάκη είναι λοιπόν ότι η ΕΥΠ παρακολουθώντας τις τηλεφωνικές συνομιλίες του κ. Ανδρουλάκη, ενήργησε «νόμιμα», για την ακρίβεια ότι η ενέργειά της ήταν «τυπικά επαρκής». Όμως, κατά τον Πρωθυπουργό, η ΕΥΠ «υποτίμησε την πολιτική διάσταση της συγκεκριμένης ενέργειας» που ήταν «πολιτικά μη αποδεκτή».

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΆρθρα 2022

Δευτέρα 27 Ιουλίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Protagon 

 

Η οικονομική κρίση: Σύνοψη, τομή και συνέχεια της Μεταπολίτευσης*

 

Γιορτάστηκε χθες 24 Ιουλίου, με τον καθιερωμένο τρόπο,  η Μεταπολίτευση, για την ακρίβεια, το ιδρυτικό γεγονός της: η κατάρρευση της δικτατορίας και ο σχηματισμός της Κυβέρνησης εθνικής ενότητας υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή μέσα στα συμφραζόμενα του πραξικοπήματος και της τουρκικής στρατιωτικής εισβολής στην Κύπρο.

Ο καθιερωμένος τρόπος εορτασμού, διαθέτει μια εγγενή αισιοδοξία καθώς πρόκειται για τη «γιορτή της Δημοκρατίας». Κάθε χρόνο γίνονται βέβαια και αναστοχαστικές προσεγγίσεις, αναπόφευκτες όταν η πανδημία συνεχίζεται και ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι απλώς η πιο εμφανής όψη ενός νέου παγκόσμιου τοπίου που περιλαμβάνει πλήθος ανατροπών και κινδύνων: από την ενεργειακή κρίση μέχρι την πυρηνική απειλή και από τον πληθωρισμό μέχρι την επισιτιστική κρίση. 

Tags: Άρθρα 2022

Κυριακή 24 Ιουλίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο αφιέρωμα «Ανατομία μιας επετείου:  Η ελληνική δημοκρατία 48 χρόνια μετά» στο Βήμα της Κυριακής  

 

Το θεμελιώδες δίλημμα: Δημοκρατία και λαϊκισμός

 

Η δημοκρατία υπό όλες τις ιστορικές και θεσμικές εκδοχές της είναι εκτεθειμένη στον κίνδυνο του λαϊκισμού, αν με τον όρο αυτό χαρακτηρίσουμε όλες τις πολιτικές συμπεριφορές που συνδέονται με την έναντι παντός τιμήματος διεύρυνση της εκλογικής επιρροής και κυρίως την αποφυγή διατύπωσης αντιδημοφιλών θέσεων και λήψης αντιδημοφιλών αποφάσεων.

Αυτό ίσχυε στην αρχαία, ισχύει και στη σύγχρονη δημοκρατία: την αντιπροσωπευτική φιλελεύθερη δημοκρατία. Ισχύει προφανώς και στα μη δημοκρατικά, αυταρχικά ή και ολοκληρωτικά πολιτεύματα στον βαθμό που αυτά ενδιαφέρονται για την πολιτική τους νομιμοποίηση. Ο λαϊκισμός είναι όμως η μικρότερη παθογένεια αυτών των συστημάτων διακυβέρνησης. Σημασία έχει συνεπώς ο λαϊκισμός ως εγγενές στοιχείο της δημοκρατίας.

Tags: Βουλή | Κυβέρνηση | ΠτΔΆρθρα 2022

Πέμπτη 21 Ιουλίου 2022

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Ένα λογικά ασύντακτο  βούλευμα*

 

Το βούλευμα 25/2022 του Δικαστικού Συμβουλίου του Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 86 παρ. 4  του Συντάγματος για την «σκευωρία Νοβάρτις» δημοσιεύθηκε στις 30.6.2022, σχεδόν τα μεσάνυκτα, λίγο πριν αποχωρήσουν από τη δικαστική υπηρεσία, λόγω ορίου ηλικίας, δυο μέλη του. Όμως, όπως βεβαιώνει το ίδιο το βούλευμα, το Δικαστικό Συμβούλιο διεξήγαγε προκειμένου να διαμορφώσει την αμετάκλητη δικανική του κρίση μια και μόνη διάσκεψη στις 26 Ιουνίου 2022. Σε αυτή τη μοναδική διάσκεψη, που ας υποθέσουμε ότι είχε πολύωρη διάρκεια, αξιολογήθηκε μια τεράστια σε όγκο δικογραφία, η άκρως επιμελής και επίπονη δικανική εργασία της αρεοπαγίτη - ανακρίτριας κας Κωνσταντίνας Αλεβιζοπούλου που διήρκησε πολλούς μήνες και περιλάμβανε αναλυτικά κατηγορητήρια και η πρόταση της αντεισαγγελέως του ΑΠ κας Ελένης Μετσοβίτου - Φλουρή, έκτασης 228 σελίδων για την παραπομπή της κας Ελένης Τουλουπάκη (αλλά και των τότε επίκουρων εισαγγελέων διαφθοράς) ως φυσικού αυτουργού και του κ. Δ. Παπαγγελόπουλου ως ηθικού αυτουργού κακουργηματικής κατάχρησης εξουσίας για την υπόθεση Νοβάρτις.

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2022

Κυριακή 22 Μαΐου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βήμα της Κυριακής

  

Οι ασυμμετρίες της ευρωπαϊκής ασφάλειας και ο πόλεμος στην Ουκρανία

 

 1. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια διέπεται από βαθιές ασυμμετρίες που έχουν προκύψει ιστορικά. Οι νέες προκλήσεις που συνδέονται με τη ρωσική στρατιωτική εισβολή και τον πόλεμο στην Ουκρανία αναδεικνύουν τις ασυμμετρίες αυτές που δεν μπορούν πλέον να κρύβονται πίσω από μια ρητορική που εξωραΐζει τα προβλήματα και αναβάλλει δύσκολες αποφάσεις.

Η ευρωπαϊκή ασφάλεια ήδη από την τελευταία φάση του Α´  Παγκόσμιου Πόλεμου, την εποχή του Προέδρου Ουίλσον, κατέστη πρόβλημα ευρωαμερικανικό. Η συμμετοχή των ΗΠΑ και γενικότερα του λεγόμενου νέου κόσμου στον μεγάλο ευρωπαϊκό πόλεμο κατέστη αναγκαία προκειμένου αυτός να λήξει με την ήττα των λεγόμενων κεντρικών δυνάμεων.

Η αμερικανική εμπλοκή υπήρξε αναγκαία για την ήττα του ναζισμού στον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά τη μακρά δε περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, η αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη ήταν βασική προϋπόθεση πυρηνικής ισορροπίας και συνεπώς ασφάλειας.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2022

Παρασκευή 29 Απριλίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο αφιέρωμα της εφ. ΤΑ ΝΕΑ στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών & CEMES με θέμα: «Το Ουκρανικό Αυτοκέφαλο υπό το φως του πολέμου»*

 

Η Εκκλησία των καταφυγίων και των κατακομβών και η γεωπολιτική της Ορθοδοξίας

 

Με αφορμή τη ρωσική επίθεση και τον πόλεμο στην Ουκρανία, τα επιχειρήματα που ακούσθηκαν το 2018-2019 σχετικά με τη χορήγηση της Αυτοκεφαλίας βγήκαν στην επιφάνεια. Κυρίως με το διάγγελμα του Βλαντιμίρ Πούτιν που συνιστούσε την αιτιολογία του πολέμου κατά τη ρωσική αντίληψη. Η αμφισβήτηση της εκκλησιαστικής ταυτότητας της Ουκρανίας συνδέεται με την αμφισβήτηση της εθνικής ταυτότητας, της εθνικής γλώσσας, της εθνικής κυριαρχίας. Η ρωσική πλευρά δεν αναγνωρίζει στην Ουκρανία τίποτα από αυτά. Η θεωρία της μειωμένης κυριαρχίας συνδέεται και με τη μη αναγνώριση μίας Αυτοκέφαλης Εκκλησίας, όπως συμβαίνει με όλες τις άλλες εθνικές Αυτοκέφαλες Εκκλησίες. Επιπλέον  τώρα έχουμε ένα γεγονός, το οποίο είναι συγκλονιστικό. Ο Πατριάρχης Μόσχας «ευλογεί» την επίθεση, δηλαδή προσφέρει μία «θεολογική» και εν πάση περιπτώσει εκκλησιαστική νομιμοποίηση σε έναν επιθετικό πόλεμο ο οποίος συνοδεύεται από πράξεις, οι οποίες ελέγχονται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ως εγκλήματα πολέμου.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2022

 Απρίλιος 2022

Ευάγγελος Βενιζέλος*

 [ PDF ] 

 

Η  σχέση δικαίου και πολιτικής από τη νεωτερική στη μετανεωτερική εποχή**

 

Συνήθως το δίκαιο και η  πολιτική γίνονται αντιληπτά ως δυο διακεκριμένες σφαίρες. Το δίκαιο εμφανίζεται μάλιστα αποκαθαρμένο από τις τριβές, τις σκοπιμότητες και τις υστεροβουλίες της πολιτικής. Η ερμηνεία και η εφαρμογή του εναπόκειται εντέλει σε δικαστικά όργανα που περιβάλλονται από τις εγγυήσεις της διάκρισης των εξουσιών και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, από όργανα πολιτικά ουδέτερα που ενεργούν με βάση τους κανόνες της νομικής επιστήμης ως εγγυητές του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ως συστατικά στοιχεία της φιλελεύθερης όψης της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2022