Αθήνα, 21 - 22 Απριλίου 2018
 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ Σαββατοκύριακο 

Εξωτερική πολιτική και χρόνος -
Στοιχεία ασυμμετρίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις

 

Η γεωγραφία, η Ιστορία και η συγκυρία είναι οι τρεις βασικοί παράγοντες που προσδιορίζουν την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας και άμυνας κάθε χώρας. Και οι τρεις συγκλίνουν στην ανάδειξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων ως   κύριο ζήτημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Τα σαράντα τέσσερα χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και τη μεταπολίτευση στην Ελλάδα μέχρι σήμερα συνιστούν μια μακρά πλέον περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας αφενός μεν συγκροτήθηκε εκ των πραγμάτων μια ενιαία εθνική στρατηγική σε σχέση με την Τουρκία και τις μονομερείς αμφισβητήσεις και διεκδικήσεις της, αφετέρου δε δοκιμάστηκαν τα όρια και η αποτελεσματικότητα της στρατηγικής αυτής.

Αυτόν λοιπόν τον σχεδόν μισό αιώνα έχει επικρατήσει μια αντίληψη για τη σχέση χρόνου και εξωτερικής πολιτικής που βασίζεται στην υπόθεση ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ μας. Πράγματι η Ελλάδα επανήλθε το 1980 στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, από το οποίο είχε αποχωρήσει λίγο μετά τη Μεταπολίτευση. Εντάχθηκε ήδη από το 1981 στις τότε Ευρωπαϊκές Κοινότητες και στη συνέχεια στη ζώνη του ευρώ. Πέτυχε το 2004 τον θεμελιώδη στόχο της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρά την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2018

Αθήνα, 20 Απριλίου 2018

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα Φιλελεύθερος
για την μαύρη επέτειο της 21ης Απριλίου

 

Υπάρχει ανιστόρητη δημοκρατία;

 

Υπάρχει άραγε μια αυτονόητη δημοκρατία; Μια δημοκρατία δεδομένη και ασφαλής που αντέχει στην απαξίωσή της και λειτουργεί μέσα σε ένα κλίμα γενικευμένης - αν όχι καθολικής – αδιαφορίας για την ποιότητα των θεσμών της, συμπεριλαμβανομένων των εγγυήσεων του κράτους δικαίου που καθιστούν τη δημοκρατία εννοιολογικά πλήρη ως αντιπροσωπευτική και φιλελεύθερη δημοκρατία;

Πενήντα ένα χρόνια μετά την επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου και σαράντα τέσσερα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση θα περίμενε κανείς τέτοια ερωτήματα να είχαν οριστικά απαντηθεί ή έστω να τίθενται μόνο ως ρητορικά. Δυστυχώς όμως τα ερωτήματα αυτά εκκρεμούν πραγματικά, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά διεθνώς.

Tags: Άρθρα 2018

Αθήνα, 17 Απριλίου 2018

 

Συνέντευξη Ευ. Βενιζέλου στο Capital.gr και στον Μανώλη Καψή 

«Χρειάζεται στρατηγική με βάθος και όχι εθνικολαϊκισμός στα ελληνοτουρκικά»

 

Μ. Καψής: Έγινε σήμερα το επεισόδιο με ελληνική σημαία που υποτίθεται ότι κατέβασαν οι Τούρκοι από βραχονησίδα όλα αυτά βέβαια στον απόηχο ενός ιστορικού γεγονότος. Φοβάστε ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος επεισοδίου στο Αιγαίο; 

Ευ. Βενιζέλος: Κοιτάξτε, ο κίνδυνος επεισοδίου στο Αιγαίο υπάρχει εδώ και σαράντα πέντε χρόνια, από το 1973, πριν την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Και έχουμε πορευθεί όλο αυτό το διάστημα με μια πρακτική, η οποία έχει οδηγήσει δυστυχώς στην αδρανοποίηση σημαντικών κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας επειδή η κατάσταση είναι από τη φύση της ασύμμετρη και ετεροβαρής.

Όλα αφορούν την ελληνική επικράτεια, τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, τον ελληνικό εναέριο χώρο, τα ελληνικά χωρικά ύδατα, τις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες, το FIR Αθηνών, την έρευνα και διάσωση στον ελληνικό χώρο ευθύνης.

Αθήνα, 29 Μαρτίου 2018

 

Σχόλιο Ευάγγελου Βενιζέλου σχετικά με τα πρωτοσέλιδα της εφημερίδας ΕΣΤΙΑΣ

 

Η εφημερίδα Εστία επιτέθηκε χθες με πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της στις θέσεις μου για την ανάγκη προστασίας του Συντάγματος και των θεσμών, ανάγκη που καθιστά αδιανόητη και επικίνδυνη οποιαδήποτε σύμπραξη με την κυβέρνηση προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία αναθεώρησης. Η Εστία εχθές ήθελε συνεργασία με το ΣΥΡΙΖΑ για το Σύνταγμα. Δεν βλέπει εμπόδια σε αυτό.

Σήμερα, στο πρωτοσέλιδο κεντρικό θέμα της αναφέρεται στα όσα δήθεν είπα προχθές στο αμφιθέατρο του Υπουργείου Εξωτερικών κατά την παρουσίαση του βιβλίου του κ. Ν. Μέρτζου για το Μακεδονικό στην οποία μετείχα με τους κκ. Ν. Κοτζιά και Στ. Θεοδωράκη, προκειμένου να μου επιτεθεί, επειδή υποστηρίζω την πολιτική που ακολούθησαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 1993 έως σήμερα και την πολιτική που εξέφρασα διεθνώς ως Υπουργός των Εξωτερικών της κυβέρνησης ΝΔ - ΠΑΣΟΚ το 2013-2015. Η Εστία σήμερα δεν θέλει καμία σύμπτωση με τον ΣΥΡΙΖΑ για το ονοματολογικό. Ο τίτλος μάλιστα είναι χυδαίος και υπονομευτικός των εθνικών θέσεων.

Αθήνα, 26 Μαρτίου 2018

ΤΑ ΝΕΑ, Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Σύνταγμα χωρίς ιστορική μνήμη δεν υπάρχει

 

Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι η κατεξοχήν συναινετική διαδικασία που απαιτεί όχι μόνο να συγκεντρωθεί αυξημένη πλειοψηφία, αλλά να υπάρχει κλίμα συναίνεσης για μεγάλη περίοδο που περιλαμβάνει τις σχετικές συζητήσεις και ψηφοφορίες σε δυο διαδοχικές Βουλές και στις εκλογές που μεσολαβούν. Αυτό συμβαίνει γιατί η Δημοκρατία, λόγω εκλογικού κύκλου, υποτάσσεται σε συγκυριακές πολιτικές και νομοθετικές επιλογές και άρα πρέπει, στο επίπεδο του Συντάγματος, να διασφαλίζεται η σχέση Δημοκρατίας και Ιστορίας, να συμφωνούνται και να αποφασίζονται ρυθμίσεις με ορίζοντα μακρού ιστορικού χρόνου. Ακόμη και αν ορισμένες ρυθμίσεις είναι εσφαλμένες ή ξεπερασμένες, το βασικό είναι να διασφαλίζεται η λειτουργία του Συντάγματος ως θεμελίου και ως κορυφής της εθνικής έννομης τάξης. Και ως θεσμικού σημείου επικοινωνίας του εθνικού δικαίου με το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο που διεκδικούν σκληρά την ιδιότητα της νομικής υπεροχής από το Σύνταγμα.

Το Σύνταγμα όμως επιτελεί τη λειτουργία του αυτή όταν είναι αυστηρό, όταν οι συνταγματικές διατάξεις τροποποιούνται, αντικαθίστανται, καταργούνται, προστίθενται ή ερμηνεύονται αυθεντικά με ειδική αναθεωρητική διαδικασία, που είναι αισθητά δυσκολότερη από τη νομοθετική και δεσμεύεται όχι μόνο από διαδικαστικά αλλά και από ουσιαστικά όρια. Ένας σκληρός πυρήνας συνταγματικών διατάξεων και αρχών είναι μη αναθεωρήσιμος.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2018

Αθήνα, 28 Ιανουαρίου 2018

Παρέμβαση Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

 

Οι βαθύτερες επιπτώσεις της υποχώρησης στο μέτωπο κατά του εθνικολαϊκισμού

 

Η τυχοδιωκτική επιλογή της κυβέρνησης να διαχειριστεί το ζήτημα του ονόματος της πΓΔΜ με όρους τρέχουσας εσωτερικής πολιτικής και να επιχειρήσει να μεταφέρει το πρόβλημα της διαφωνίας των κυβερνητικών εταίρων στην αντιπολίτευση έφερε στην επιφάνεια το θεμελιώδες ζήτημα του τόπου που είναι η ιδιοσυστασία και η στάση της κοινωνίας των πολιτών. Ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώνονται οι κυρίαρχες τάσεις στην κοινή γνώμη, τάσεις που καταγράφονται δημοσκοπικά και πολλαπλασιάζονται επικοινωνιακά. Η άλλη όψη του θεμελιώδους αυτού ζητήματος είναι η βαθιά κρίση πολιτικής αντιπροσώπευσης της κοινωνίας λόγω της απαξίωσης και της συνακόλουθης κρίσης αυτοπεποίθησης του πολιτικού συστήματος. Τα κόμματα φοβούνται διαρκώς μήπως βρεθούν σε απόκλιση με τις κυρίαρχες τάσεις της κοινής γνώμης και κληθούν να καταβάλουν πολιτικό κόστος που μειώνει το εύρος του πολυσυλλεκτικού ή του κοινωνικά και ιδεολογικά στοχευμένου ακροατηρίου τους.

Ο λαϊκισμός, που βρίσκεται στο επίκεντρο των αναλύσεων για τη σημερινή κατάσταση των δυτικών κοινωνιών, είναι δυστυχώς μόνιμη παθογένεια της δημοκρατίας, χωρίς βεβαίως αυτό να μειώνει την ανυπέρβλητη αξία της και το αναντικατάστατο θεσμικό και αξιακό της περιεχόμενο. Σε αυτό οφείλεται η ευκολία με την οποία ο λαϊκισμός μεταλλάσσεται και βρίσκει ανάλογα με τη συγκυρία νέα ακροατήρια, πολλά από τα οποία εκφράζουν γνήσιες αγωνίες. Ο λαϊκισμός είναι άλλωστε μια εύκολη και ισοπεδωτική, αλλά πολύ συχνά «εγερτήρια» απάντηση στην ταυτοτική κρίση, στην αναζήτηση ένταξης και αίσθησης του ανήκειν. Απάντηση στην ανάγκη για ανάκτηση της προσωπικής και συλλογικής αξιοπρέπειας που θίγεται μέσα από δύσκολες καταστάσεις οι οποίες όμως ερμηνεύονται όχι ορθολογικά αλλά απλουστευτικά, συνομωσιολογικά, οργισμένα. Όλα κινούνται άλλωστε στη σφαίρα ενός συλλογικού φαντασιακού. Δεν είναι τυχαίο ότι πολύ συχνά ο λαϊκισμός διασταυρώνεται με τον εθνικισμό ακόμη και όταν έχει «αριστερό» ή ριζοσπαστικό πρόσημο.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΆρθρα 2018

Αθήνα, 2 Ιανουαρίου 2018

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην προσωπική ιστοσελίδα, evenizelos.gr

 

Κοινοβουλευτική δημοκρατία, εξωτερική πολιτική και εθνικό συμφέρον

 

Το άρθρο 84 του Συντάγματος εισάγει την κοινοβουλευτική αρχή, δηλαδή τον κανόνα της εξάρτησης της κυβέρνησης από την εμπιστοσύνη της Βουλής. Εξειδικεύει όμως έτσι τον κανόνα αυτόν ώστε να διευκολύνεται η κυβερνητική σταθερότητα, δηλαδή η δυνατότητα της κυβέρνησης που διορίζεται σύμφωνα με την αρχή της δεδηλωμένης, να λάβει τελικά ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Για την αποδοχή λοιπόν της πρότασης εμπιστοσύνης αρκεί η πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών που δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δυο πέμπτων του συνολικού τους αριθμού (τουλάχιστον 120/300 ). Αντίστροφα δυσχεραίνεται η αποδοχή μιας πρότασης δυσπιστίας που πρέπει να υπερψηφιστεί από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151/300). 

Μια κοινοβουλευτική κυβέρνηση υπάρχει όμως και λειτουργεί κατά το Σύνταγμα όχι ως μηχανισμός κυνικής άσκησης της εξουσίας, μέσα από τη συνεργασία ετερόκλητων τυχοδιωκτικών στοιχείων που παίζουν με την συνταγματική αριθμητική, αλλά για να ασκείται μια συνταγματικά προβλεπόμενη αρμοδιότητα, ένας θεσμικός ρόλος. Κατά το άρθρο 82 «Η Κυβέρνηση καθορίζει και κατευθύνει τη γενική πολιτική της Χώρας, σύμφωνα με τους ορισμούς του Συντάγματος και των νόμων». Βασικό κεφάλαιο της γενικής πολιτικής της Χώρας είναι η εξωτερική πολιτική και πρωτίστως η διαχείριση των λεγόμενων εθνικών θεμάτων. Επί αυτών των θεμάτων η κυβέρνηση πρέπει να καθορίζει και να κατευθύνει την πολιτική της Χώρας ως πολιτειακό όργανο και όχι απλώς στο επίπεδο των κομμάτων που τυχόν τη συναπαρτίζουν ή στο επίπεδο του πρωθυπουργού ή ορισμένων υπουργών ατομικά.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2018

Αθήνα, 30 Δεκεμβρίου 2017

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΒΗΜΑ

«Καθαρή είσοδος» στο 2018

 

Αποχαιρετούμε το 2017 και υποδεχόμαστε το 2018 με τον κίνδυνο να επικρατήσει μια βαθιά εσφαλμένη αντίληψη για το βασικό ζήτημα της νέας χρονιάς σε σχέση με την Ελλάδα. Η κυβέρνηση έχει θέσει ήδη ως στόχο της χρονιάς την «καθαρή έξοδο» από το τρίτο μνημόνιο που λήγει τον Αύγουστο. Ως τέτοια ορίζει την απουσία προληπτικής πιστωτικής γραμμής στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, αλλά το σχηματισμό ταμειακών διαθεσίμων ασφάλειας ( cash buffer ) με κεφάλαια που θα εκταμιεύσει ο ΕΜΣ από αυτά που μένουν αδιάθετα από το τρίτο μνημόνιο. Αυτό λοιπόν αρκεί, κατά την κυβέρνηση, για να πανηγυρίσουμε την «καθαρή έξοδο» από το τρίτο μνημόνιο έχοντας ήδη ψηφίσει σκληρά δημοσιονομικά μέτρα για το 2018 και κυρίως το 2019 και το 2020 και έχοντας ήδη συμφωνήσει σε πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2022 και, κατά μέσο όρο, 2,4% για την μακρά περίοδο μέχρι το 2060.

Με άλλη διατύπωση, ως «καθαρή έξοδος» από το τρίτο μνημόνιο ορίζεται, κατά την κυβέρνηση, η ήδη ψηφισμένη είσοδος στο τέταρτο μνημόνιο της περιόδου 2019-2022 που εκτείνεται ως προς το πρωτογενές πλεόνασμα μέχρι το 2060 και περιλαμβάνει δημοσιονομικά μέτρα και στόχους καθώς και μηχανισμούς εποπτείας, αλλά δεν περιλαμβάνει ευρωπαϊκό επικουρικό μηχανισμό κάλυψης των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Ο ευρωπαϊκός αυτός μηχανισμός δεν θα υποκαταστήσει την πρόσβαση στις αγορές, αλλά η ύπαρξη του μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση και διατήρηση των επιτοκίων δανεισμού από την αγορά σε επίπεδα τέτοια που διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους.

Tags: Άρθρα 2017

Αθήνα 11 Νοεμβρίου 2017

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο αφιέρωμα της εφ. ΤΑ ΝΕΑ «Η ώρα της Δημοκρατικής Παράταξης»

 

Εθνικός ή κομματικός πατριωτισμός;

Οι πραγματικές προκλήσεις της προοδευτικής παράταξης

  

Για να αποφύγω τον πειρασμό της παραταξιακής αυτοαναφορικότητας, αρχίζω από την εκτίμησή μου για την κατάσταση της χώρας.

Επτά χρόνια μετά την υπαγωγή σε προγράμματα στήριξης και προσαρμογής (2010)   και δέκα χρόνια μετά τη σωρευτική εμφάνιση όλων των χαρακτηριστικών της βαθειάς οικονομικής κρίσης (2007), η χώρα δεν έχει δυστυχώς επανέλθει σε κατάσταση κανονικότητας. Η δευτερογενής κρίση που προκλήθηκε το 2015 κοστίζει πολύ. Το πιο μεγάλο εμπόδιο βρίσκεται όμως στον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε στις προκλήσεις των δέκα τελευταίων ετών το πολιτικό σύστημα και κυρίως η ίδια η κοινωνία. Βρίσκεται στη διάχυτη αντίδραση απέναντι στον ορθολογισμό και στην ακαταμάχητη - ακόμη - γοητεία της θεωρίας της ήσσονος προσπάθειας, του απλοϊκού ψεύδους, της κραυγαλέα ανυπόστατης υπόσχεσης, της απατηλής επαγγελίας.

Tags: Κεντροαριστερά | Προοδευτικό ΚέντροΆρθρα 2017

Αθήνα, 16 Οκτωβρίου 2017

 Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

 

Χρονικό προαναγγελθείσας απώλειας

 

Ας μεταφερθούμε στο κλίμα του Φεβρουαρίου - Μαρτίου 2015. Στις 20 Φεβρουαρίου 2015 διαμορφώνεται συμφωνία στο Eurogroup που η νωπή τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ερμηνεύει κατά το δοκούν ισχυριζόμενη ότι δεν απαιτείται κύρωσή της από τη Βουλή. Στις 19 Μαρτίου 2015 το ζήτημα συζητείται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο περιθώριο του οποίου οργανώνεται η, όπως ειπώθηκε τότε, επταμερής συνάντηση για το ελληνικό ζήτημα. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ πανηγύρισε γιατί ο Μ. Ντράγκι δήλωσε τότε έτοιμος να επιστρέψει στην Ελλάδα 1,9 δισ. ευρώ από τα κέρδη της ΕΚΤ και του Ευρωσυστήματος από τόκους ελληνικών ομολόγων που βρίσκονταν στα χέρια τους στο πλαίσιο των προγραμμάτων SMP και ANFA. Ο τότε αναπληρωτής υπουργός εξωτερικών Ν. Χουντής δήλωνε ιδιαίτερη ικανοποίηση για την έκβαση αυτή.

Στις 20 Μαρτίου 2015, μιλώντας στη Βουλή, επεσήμανα την κρισιμότητα της συμφωνίας που είχαμε επιτύχει στις 21 Φεβρουαρίου 2012 για την επιστροφή στην Ελλάδα των κερδών της ΕΚΤ και του Ευρωσυστήματος από ελληνικά ομόλογα - στο πλαίσιο της γενικότερης συμφωνίας για το χρέος -   και ζητούσα από την κυβέρνηση να διαφυλάξει και να αξιοποιήσει το κεκτημένο αυτό.

Tags: Άρθρα 2017