Αθήνα, 4 Απριλίου 2012
Απόσπασμα απο την ομιλία του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ στην εκδήλωση για τους ανθρώπους της Επιστήμης και του Πολιτισμού
στο αμφιθέατρο του νέου μουσείου Μπενάκη
"Από το νέο πρόγραμμα και τη δανειακή σύμβαση στο εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης της Ελλάδας"
(..) Στην εποχή του μνημονίου, του προγράμματος στήριξης και της δανειακής σύμβασης, υπάρχουν περιθώρια άσκησης πολιτικής, υπάρχουν περιθώρια επιλογών με ιδεολογικό και ηθικό χρώμα, υπάρχει περιθώριο να μιλήσουμε πράγματι για ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης και ανόρθωσης της πατρίδας μας.
Επιτρέψτε μου να εξηγήσω γιατί θεωρώ ότι ναι, έχουμε περιθώρια άσκησης πολιτικής. Ναι, οι πολιτικές αξίες και οι ιδεολογικές προδιαθέσεις έχουν σημασία. Ναι, η Ελλάδα μπορεί να ακολουθήσει το δρόμο προς τη δική της αυτοδυναμία μέσα από τους ενδογενείς πόρους που έχει και οι ενδογενείς πόροι είναι η γη πρωτίστως, το τοπίο, η ιστορία του τοπίου αυτού, τα σπλάχνα της γης και οι άνθρωποι. Και οι άνθρωποι είναι το μυαλό και τα χέρια τους, το διανοητικό κεφάλαιο και η παραγωγική ικανότητα. Και εσείς είστε ένας από τους βασικούς συντελεστές αυτής της εθνικής ανάπτυξης, είστε ο συντελεστής του διανοητικού κεφαλαίου.
Σημείο πρώτο. Το νέο πρόγραμμα προβλέπει φυσικά δημοσιονομικούς στόχους, προβλέπει τους στόχους της δημοσιονομικής προσαρμογής. Θέλουμε ένα δημόσιο χρέος βιώσιμο, θέλουμε ένα δημοσιονομικό έλλειμμα που σταδιακά θα δώσει τη θέση του σε ένα πρωτογενές πλεόνασμα γιατί μέσα από ένα βιώσιμο χρέος, ένα πρωτογενές πλεόνασμα και ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης μπορούμε να είμαστε μια δημοσιονομικά κυρίαρχη - εντός ή εκτός εισαγωγικών - χώρα.
Αυτά λέει το μνημόνιο. Σε εμάς εναπόκειται να πετύχουμε αυτούς τους δημοσιονομικούς στόχους με καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, μείωση του όγκου της παραοικονομίας, επίτευξη των στόχων του προϋπολογισμού του 2012 ως προς τα έσοδα και επιπλέον μέσω σημαντικής μείωσης των δαπανών λόγω διαρθρωτικών αλλαγών στο κράτος και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Η άλλη επιλογή είναι οι οριζόντιες περικοπές -η εύκολη αλλά αναγκαστική λύση- σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα. Εδώ υπάρχει ένα περιθώριο άσκησης πολιτικής.
Σημείο δεύτερο. Το νέο πρόγραμμα προβλέπει ένα νέο φορολογικό σύστημα. Όλοι θέλουν, οι εταίροι μας θέλουν ένα φορολογικό σύστημα απλό, λειτουργικό, αποτελεσματικό που να υποστηρίζεται από μια διαφανή και όχι διεφθαρμένη και αποτελεσματική φορολογική διοίκηση.
Σε εμάς εναπόκειται να αποφασίσουμε ότι θέλουμε ένα φορολογικό σύστημα που είναι κατά κυριολεξία εθνικό, είναι προϊόν ευρείας συναίνεσης, στήριξης διακομματικής. Δυστυχώς η Νέα Δημοκρατία αποχώρησε πριν από λίγες μέρες προσχηματικά από το διάλογο. Σε εμάς εναπόκειται να ζητήσουμε ένα εθνικό φορολογικό σύστημα που θα μείνει σταθερό και αυτό έπρεπε να το ξέρουν οι επενδυτές αλλά και οι φορολογούμενοι για τα επόμενα δέκα χρόνια. Ένα φορολογικό σύστημα που θα έχει καθαρή και την αναπτυξιακή και την κοινωνική-αναδιανεμητική του διάσταση.
Σημείο τρίτο. Το νέο πρόγραμμα και η δανειακή σύμβαση προβλέπουν μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, πώς; Μέσω της μείωσης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, την υποστήριξη της επιχειρηματικότητας, τη μείωση του διοικητικού κόστους.
Σε εμάς εναπόκειται να μετατρέψουμε την Ελλάδα σε μια χώρα φιλοεπενδυτική, σε ένα μεγάλο πεδίο αναπτυξιακών πρωτοβουλιών με δημόσιες επενδύσεις, με συγχρηματοδοτούμενα έργα, με ιδιωτικοποιήσεως ως ευκαιρία επενδύσεων, με δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, με τη μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μέσω της ενίσχυσης των εξαγωγών και της υποκατάστασης των εισαγωγών.
Σε εμάς εναπόκειται να βρούμε την κρίσιμη και αναγκαία ισορροπία ώστε η ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις να συνδυάζεται με την απαραίτητη ασφάλεια στους όρους και τις συνθήκες εργασίας με την τήρηση των νόμων μέσα από την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων επιθεώρησης εργασίας. Και τελικά με την εξασφάλιση ότι η μείωση του κόστους εργασίας αντανακλάται σε αύξηση θέσεων απασχόλησης και μειωμένες τιμές για τους καταναλωτές.
Σημείο τέταρτο. Το νέο πρόγραμμα θέλει μια Ελλάδα ανταγωνιστική αλλά δεν προβλέπει ένα νέο εθνικό παραγωγικό μοντέλο. Εμείς είμαστε αυτοί που πρέπει να φτιάξουμε το νέο εθνικό παραγωγικό μοντέλο, δίνοντας έμφαση στους τομείς της δικής μας επιλογής. Αξιοποιώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, μετατρέποντας ακόμη και μόνιμες δομικές μειονεξίες σε πλεονεκτήματα. Όπως είναι για παράδειγμα ο μεγάλος αριθμός αυτοαπασχολουμένων και το μικρό μέσο μέγεθος επιχείρησης.
Εμείς είμαστε αυτοί που πρέπει να δώσουμε ξανά έμφαση στην πρωτογενή παραγωγή, στα επώνυμα προϊόντα, στην ποιότητα, στη βιομηχανία τροφίμων, στον τουρισμό, στη ναυτιλία, σε έξυπνες επενδύσεις στην ενέργεια, οι οποίες να είναι επενδύσεις πανευρωπαϊκής κλίμακας, στην καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη.
Σημείο πέμπτο. Το νέο πρόγραμμα προβλέπει, όπως ξέρουμε όλοι, ανακεφαλαιοποίηση και εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος. Ο ελληνικός λαός θα επενδύσει πολλά χρήματα στην ανασυγκρότηση και την αναγέννηση του τραπεζικού συστήματος προκειμένου να διαφυλαχτεί όχι μόνο η χρηματοοικονομική σφαίρα αλλά και όλο το παραγωγικό δυναμικό της χώρας που ακουμπάει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Σε εμάς εναπόκειται να εξασφαλίσουμε ότι αυτό θα γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να αλλάξουν τα επίπεδα ρευστότητας προς όφελος των ελληνικών επιχειρήσεων, των ελληνικών νοικοκυριών, με στόχο φυσικά να υποστηριχθούν νέες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.
Σημείο έκτο. Το νέο πρόγραμμα και η νέα δανειακή σύμβαση προβλέπει την ιδιωτικοποίηση περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου για τη συμβολή στη μείωση του δημοσίου χρέους και για την κάλυψη των δημοσιονομικών μας στόχων.
Σε εμάς εναπόκειται αυτό να γίνει με όρους διαφανείς, με όρους αναπτυξιακούς, κάθε πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης να μετατρέπεται σε ένα πρόγραμμα επενδύσεων και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας.
Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να διαφυλάξουμε το παραγωγικό δυναμικό του έθνους και να εξασφαλίσουμε τον καταναλωτή από τη δημιουργία νέων μονοπωλιακών καταστάσεων όχι δημόσιων αλλά ιδιωτικών τη φορά αυτή.
Σημείο έβδομο. Το νέο πρόγραμμα και η δανειακή σύμβαση προβλέπει αξιολόγηση υπηρεσιών και προσωπικού στη δημόσια διοίκηση, με στόχο μια αποτελεσματικότερη και λιγότερο ακριβή δημόσια διοίκηση. Σε εμάς εναπόκειται να κάνουμε κάτι πολύ πιο φιλόδοξο αλλά απολύτως επιβεβλημένο. Να φτιάξουμε εξ υπαρχής το κράτος.
Δεν περιμένουμε να μας πουν οι άλλοι ότι η ελληνική δημόσια διοίκηση νοσεί. Δεν περιμέναμε να μας το πει η τρόικα. Δεν περιμέναμε να μας πει η τρόικα ότι θέλουμε μια δημόσια διοίκηση και μια δικαιοσύνη που να λειτουργούν με διαφάνεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Δεν περιμέναμε να μας πουν οι άλλοι ότι θέλουμε ένα μικρότερο και καλύτερα στοχευμένο κράτος, δημόσιους υπαλλήλους που να λειτουργούν εξυπηρετώντας τον πολίτη, αντιγραφειοκρατική λογική, φιλοεπενδυτικό προσανατολισμό, υποστήριξη της επιχειρηματικότητας. Η ταχύτητα, η διαφάνεια και η κοινή λογική δεν επιβάλλονται από το μνημόνιο αλλά από τις ανάγκες της χώρας.
Σημείο όγδοο. Ναι το νέο πρόγραμμα προβλέπει μέτρα για την εκλογίκευση των κοινωνικών δαπανών, στα επίπεδα περίπου του 2000 ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σε εμάς εναπόκειται να διαφυλάξουμε και να ανασυγκροτήσουμε το κοινωνικό κράτος. Να έχουμε ένα βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα, ένα βιώσιμο εθνικό σύστημα υγείας, περιορίζοντας την αδιαφάνεια και τη σπατάλη στην υγεία, μειώνοντας τη φαρμακευτική δαπάνη, ελέγχοντας παράνομες συντάξεις και επιδόματα.
Σημείο ένατο. Το νέο πρόγραμμα και η δανειακή σύμβαση δεν αναφέρονται στα πιο κρίσιμα θέματα. Στην αλλαγή και την εξυγίανση του πολιτικού συστήματος, στα μέτρα αυτοκάθαρσης της πολιτικής. Στις ριζικές αλλαγές που απαιτούνται στον κανονισμό της Βουλής. Στη λειτουργία των κομμάτων. Στο νομικό πλαίσιο της ποινικής ευθύνης των Υπουργών. Στην ασυλία των βουλευτών. Στην επανασυμφιλίωση του πολίτη με την πολιτική.
Σε εμάς τους Έλληνες εναπόκειται να πάρουμε τη δική μας εθνική πρωτοβουλία, να λάβουμε τις αναγκαίες αποφάσεις που θα επιστεγαστούν με αναθεώρηση του Συντάγματος το 2013 σύμφωνα με τις συνταγματικές προθεσμίες.
Δικό μας εθνικό στοίχημα είναι – για να θυμηθώ μια αγαπημένη μου έκφραση και μια θεωρητική ενασχόληση παλαιότερων εποχών – η εισαγωγή των θεσμικών εγγυήσεων της μεταντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, που είναι κάτι πολύ περισσότερο από την αντιπροσωπευτική δημοκρατία όπως τη γνωρίζουμε.
Σημείο δέκατο. Το νέο πρόγραμμα, η δανειακή σύμβαση, το μνημόνιο δεν αναφέρονται στο πώς έπρεπε να οργανωθεί το εκπαιδευτικό σύστημα, στο πώς πρέπει να αναβαθμιστούν τα ελληνικά Πανεπιστήμια, στο πώς πρέπει να λειτουργούν τα Ερευνητικά μας Ιδρύματα και να διασυνδέονται με τον ιδιωτικό τομέα στη μάχη για την καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη. Είναι δικό μας εθνικό καθήκον να καταστήσουμε τις δράσεις αυτές προτεραιότητά μας.
Σημείο ενδέκατο, το οποίο δυστυχώς δεν το αναφέρουμε συχνά. Το νέο μνημόνιο και η δανειακή σύμβαση δεν αναφέρονται στα εθνικά μας θέματα. Δεν ασχολούνται με την εξωτερική πολιτική, τον εθνικό αμυντικό σχεδιασμό, το Κυπριακό, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και των άλλων θαλασσίων ζωνών, το σεβασμό των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων που είναι ταυτόχρονα και δικαιώματα πάνω σε μια λανθάνουσα εθνική περιουσία που είναι περιουσία των επομένων γενεών.
Σε μας εναπόκειται να διαμορφώσουμε και να ασκήσουμε μια ολοκληρωμένη εθνική πολιτική. Να κινητοποιήσουμε τις μεγάλες δυνάμεις του απόδημου ελληνισμού και τους απανταχού φιλέλληνες. Να επαναθεμελιώσουμε – αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία – τη διεθνή επωνυμία της χώρας που έχει δυστυχώς τρωθεί, το οικουμενικό κύρος της Ελλάδας.
Σημείο δωδέκατο. Το νέο πρόγραμμα και η δανειακή σύμβαση δεν αναφέρονται στις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, στην ασφάλεια του πολίτη ως θεμελιώδες δικαίωμα, στην ανάγκη για μια ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική στο πλαίσιο των σχετικών ευρωπαϊκών κανονισμών, του Συντάγματος και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Δεν αναφέρεται στην αναβίωση του κέντρου της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και των άλλων μεγάλων πόλεων.
Σε εμάς εναπόκειται να θέσουμε τους στόχους και τις προτεραιότητές μας να κάνουμε αυτό που πρέπει με τις πολιτιστικές προδιαγραφές που απαιτείται, αλλά με αποτελεσματικότητα σε αυτόν τον εξαιρετικά κρίσιμο τομέα.
Σημείο δέκατο τρίτο και τελευταίο. Το νέο πρόγραμμα, το περιβόητο μνημόνιο, δεν αναφέρεται στην ταυτότητα του σύγχρονου ελληνισμού. Δεν μας λέει ούτε είχε το δικαίωμα να μας πει τι σημαίνει σύγχρονος πατριωτισμός.
Σε εμάς εναπόκειται να πούμε τι σημαίνει σήμερα φιλοπατρία. Ξέρουμε ποιοι είμαστε και πού πηγαίνουμε ως έθνος, ή για να το πω καλύτερα και ειλικρινέστερα, οφείλουμε να ξέρουμε ποιοι είμαστε και πού πηγαίνουμε ως έθνος. Οφείλουμε να ξαναμιλήσουμε με όρους ιστορικούς και πολιτισμικούς. Να αναδείξουμε τη σχέση των Ελλήνων με την τέχνη, το λόγο, τον πολιτισμό, τη δημιουργία, την αυθεντικότητα του ελληνικού τοπίου και τη συλλογική μνήμη του έθνους.
Φίλες και φίλοι, από αυτήν την καταγραφή ελπίζω να ανέδειξα το βασικό μου επιχείρημα, πως ναι, μέσα σε συνθήκες κρίσης, κάτω από την πίεση του νέου προγράμματος και της δανειακής σύμβασης, έχουμε όχι απλά και μόνο το περιθώριο, αλλά την υποχρέωση να διαμορφώσουμε και να εφαρμόσουμε ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης και ανόρθωσης.
Να πάρουμε την υπόθεση στα χέρια μας. Να πιστέψουμε στον εαυτό μας. Να πείσουμε τους Έλληνες πολίτες ότι και η δημοκρατία έχει περιεχόμενο και η πολιτική έχει αντικείμενο. Πως χωρίς πολιτική δεν υπάρχει δημοκρατία. Χωρίς δημοκρατία δεν υπάρχει όχι μόνον κράτος, αλλά ούτε και Κοινωνία των Πολιτών.
*Ολόκληρη η ομιλία εδώ
13 σημεία για την Εθνική Ανασυγκρότηση from Evangelos Venizelos on Vimeo.
