6 Σεπτεμβρίου 2009
Συνέντευξη Ευ. Βενιζέλου στο Έθνος της Κυριακής και στη Φώφη Γιωτάκη
Φ. Γιωτάκη: Για ποιούς λόγους πιστεύετε τελικά ότι ο κ. Καραμανλής «υιοθέτησε» το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για εκλογές;
Ευ. Βενιζέλος: Οι εκλογές είχαν καταστεί αναπόφευκτές για τον κ. Καραμανλή. Είχε περιέλθει σε απόλυτο αδιέξοδο. Εάν η κυβέρνηση είχε κύρος και ικανότητα, εάν η κυβέρνηση είχε επαφή με την κοινωνία μην αμφιβάλλετε ότι θα προσπαθούσε να αξιοποιήσει τους έξι μήνες μέχρι την προεδρική εκλογή του Μαρτίου. Ο κ. Καραμανλής αποδέχθηκε όμως ότι τίποτα καλύτερο δεν μπορεί να πετύχει και τίποτα καλύτερο δεν μπορεί να του συμβεί. Έτσι οδηγήθηκε σε μία επιλογή όχι ευθύνης, αλλά ανάγκης. Είναι εξαιρετικά θετικό το γεγονός ότι επιταχύνονται οι εξελίξεις για να αρχίσει η χώρα να κερδίζει το χαμένο χρόνο.
Φ. Γιωτάκη: Ο κ. Καραμανλής αναδεικνύει ως κεντρικό δίλημμα των εκλογών το πρόσωπο (Καραμανλής ή Παπανδρέου) που ως πρωθυπουργός θα έχει την ευθύνη για την αντιμετώπιση της κατάστασης στην οικονομία. Συμφωνείτε;
Ευ. Βενιζέλος: Το κεντρικό ζήτημα των εκλογών είναι αναμφίβολα η κατάσταση στην οικονομία, αν και η κρίση στην Ελλάδα δεν είναι απλώς και μόνο οικονομική. Είναι και θεσμική και ηθική. Είναι κρίση του κράτους συνολικά, αλλά και της κοινωνικής συνοχής. Κρίση του μοντέλου ανάπτυξης. Είναι κρίση ενός ανύπαρκτου φορολογικού συστήματος, μιας «χύμα» φορολογικής κατάστασης που δεν επιτρέπει την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής και τελικά καμιάς απολύτως πολιτικής. Είναι επίσης γεγονός πως στο πολιτικό μας σύστημα, όπως λειτουργεί, ο ρόλος του πρωθυπουργού είναι καθοριστικός γιατί αυτός επιλέγει τη σύνθεση της κυβέρνησης και καθορίζει τις κατευθύνσεις της πολιτικής της. Βλέπουμε όμως τώρα, επί των ημερών του κ. Καραμανλή, την παρακμή και το αδιέξοδο μιας μοναχικής πρωθυπουργοκεντρικής αντίληψης για την λειτουργία της κυβέρνησης και του κράτους. Έχει λοιπόν πάρα πολύ μεγάλη σημασία το πρόσωπο του πρωθυπουργού, αλλά έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία και η ουσία των πολιτικών και το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα λειτουργήσει η νέα κυβέρνηση. Είμαι βέβαιος ότι το ΠΑΣΟΚ θα κάνει νέου τύπου επιλογές, γιατί οι παλιές έχουν προ πολλού εξαντληθεί.
Φ. Γιωτάκη: Εκτιμάτε ότι θα εξασφαλίσει το ΠΑΣΟΚ αυτοδυναμία;
Ευ. Βενιζέλος: Η αυτοδυναμία είναι αριθμητικά και πολιτικά απολύτως εφικτή. Όλοι προεξοφλούν άλλωστε τη νίκη του ΠΑΣΟΚ και άρα το ζητούμενο είναι η έκταση και η ποιότητα της νίκης αυτής. Την επομένη των εκλογών οι πολίτες δεν θέλουν αβεβαιότητα και διαβουλεύσεις, αλλά μια σταθερή κυβέρνηση ικανή να αναλάβει μεγάλες πρωτοβουλίες και να δώσει ρυθμό στη χώρα.
Φ. Γιωτάκη: Εάν όμως η αυτοδυναμία δεν επιτευχθεί;
Ευ. Βενιζέλος: Θα δούμε το μετεκλογικό σκηνικό και τη σύνθεση της νέας Βουλής. Θεωρώ ότι η αυτοδυναμία θα επιτευχθεί. Όμως το ερώτημα σας αυτό στην πραγματικότητα απευθύνεται στις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ και των Οικολόγων, εφόσον θα βρίσκονται στην επόμενη Βουλή και λιγότερο στο ΠΑΣΟΚ. Και πάντως το ερώτημα σας αυτό απευθύνετε στο πολίτη που πρέπει να σκεφθεί πολύ καλά το σκηνικό της επόμενης μέρας. Πρέπει να πει με την ψήφο του αυτό που θέλει και είμαι βέβαιος ότι θέλει απλές, καθαρές και βιώσιμες λύσεις προοδευτικού χαρακτήρα. Σέβομαι όλους τους πολιτικούς χώρους και ιδίως τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά θα ήθελα μια σαφέστερη απάντηση στα θέματα αυτά και από την δική του πλευρά.
Φ. Γιωτάκη: Ο κ. Καραμανλής φαίνεται να αποκλείει από τα ψηφοδέλτια όσους πλήγωσαν την παράταξη του. Το ΠΑΣΟΚ σε ποιους οφείλει, αν οφείλει, να δείξει την πόρτα εξόδου;
Ευ. Βενιζέλος: Τα κριτήρια είναι απολύτως σαφή. Εφόσον δεν υπάρχουν ζητήματα ήθους και διαφάνειας, το κριτήριο είναι η αξιοκρατία, η αντιπροσωπευτικότητα, η εκλογιμότητα, η δυνατότητα συμβολής στο καλύτερο δυνατό εκλογικό αποτέλεσμα σε κάθε περιφέρεια και άρα συνολικά στην επικράτεια.
Φ. Γιωτάκη: Το πώς και με ποιους θα κυβερνήσει ο Γιώργος Παπανδρέου δεν είναι ακόμα καθαρό, έτσι τουλάχιστον συζητείται και εντός του κόμματος σας.
Ευ. Βενιζέλος: Δεν γνωρίζω τις συζητήσεις αυτές, ούτε αποδίδω οποιαδήποτε σημασία σε αυτές. Ο εκάστοτε πρωθυπουργός έχει την συνολική ευκαιρία, αλλά και την συνολική ευθύνη. Είναι λογικό να θέλει να πετύχει το καλύτερο για τον τόπο, την παράταξη και τον εαυτό του γιατί κρίνεται διαρκώς και αυστηρά από τους πολίτες.
Φ. Γιωτάκη: Θεσσαλονίκη και ΔΕΘ. Ένα επίσημο αναγκαστικό πέρασμα για τους αρχηγούς στη Θεσσαλονίκη την οποία ξεχνούν την επομένη. Τι έργα έχουν μείνει στο συρτάρι;
Ευ. Βενιζέλος: Με εξαίρεση το μετρό σχεδόν τα πάντα. Το ζήτημα όμως της Θεσσαλονίκης δεν είναι κάποια δημόσια έργα, αλλά η συνολική θέση της στο εθνικό μοντέλο ανάπτυξης. Η αξιοποίηση των συγκριτικών της πλεονεκτημάτων. Η ανάδειξη ενός πολύ μεγάλου στόχου που να συνδέεται και με την επέτειο των 100 ετών από την απελευθέρωση της το 2012. Η Θεσσαλονίκη δικαίως παραπονείται γιατί διαχρονικά η πολιτεία δεν έχει εκπληρώσει απέναντί της τις υποχρεώσεις της, δηλαδή δεν της έχει αποδώσει αυτό που της αναλογεί ως συμβολή στην εθνική ανάπτυξη και την εθνική προοπτική.
Φ. Γιωτάκη: Ο κ. Καραμανλής έθεσε τρεις στόχους: τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τις διαρθρωτικές αλλαγές. Όλα τα στελέχη της Ν.Δ. κατηγορούν το ΠΑΣΟΚ γιατί δεν επέδειξε συναινετική διάθεση. Τι απαντάτε σε αυτό;
Ευ. Βενιζέλος: Ο κ. Καραμανλής βρίσκεται προφανώς στο 2004 και του διαφεύγει το γεγονός ότι κυβέρνησε επί 5 χρόνια τη χώρα. Μια κυβέρνηση χωρίς εθνικό σχέδιο και χωρίς προϋπολογισμό είναι μοιραίο να χάσει τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών. Μια κυβέρνηση που με σωρεία νομοθετικών ρυθμίσεων ανάχθηκε ή ενεθάρρυνε τη φοροδιαφυγή, τη φοροαποφυγή και την παραοικονομία είναι αδύνατο να την καταπολεμήσει. Οι δε διαρθρωτικές αλλαγές δεν είναι κάτι το ουδέτερο. Αλλιώς εννοούμε εμείς π.χ. το μέλλον του δημοσίου πανεπιστημίου και αλλιώς αντιλαμβάνεται η Ν.Δ το ρόλο των ιδιωτικών κολλεγίων. Αλλιώς αντιλαμβανόμαστε εμείς την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση και αλλιώς διαχειρίζεται η Ν.Δ. την πελατειακή σχέση της κυβέρνησης με κάποιους δημάρχους ή νομάρχες.
Σημασία έχει το συνολικό εθνικό σχέδιο. Η αποκατάσταση της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και κοινωνίας των πολιτών. Η αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας και δικαιοσύνης που έχει τρωθεί βαθιά. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της οικονομίας είναι το πολιτικό πρόβλημα της χώρας. Η οικονομική κρίσης είναι κρίση εμπιστοσύνης. Αυτή είναι που πρέπει να αποκατασταθεί. Όταν συνεπώς υπάρχει μία κυβέρνηση με αυτοπεποίθηση και προγραμματικούς στόχους ευρείας αποδοχής, εύκολα διαμορφώνει πολιτικές και κοινωνικές συναινέσεις. Γιατί η αντιπολίτευση δυσκολεύεται να αντικρούσει κάτι που είναι αυτονόητο, δίκαιο και αναγκαίο. Αυτό τώρα θα το καταφέρει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Είναι όμως άλλο οι αναγκαίες εθνικές και κοινωνικές συναινέσεις και άλλο το σενάριο της συγκυβέρνησης ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. που φαίνεται να προτιμούν κάποια στελέχη της Ν.Δ. Ένα τέτοιο σενάριο ακυρώνει τη βασική λογική του δημοκρατικού και κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης που διακρίνει τους ρόλος κυβέρνησης και αντιπολίτευσης και θέλει να λειτουργούν αντίβαρα. Ένα τέτοιο σενάριο θα αλλοίωνε και το ρόλο των μικρότερων κομμάτων που θα κινδύνευαν να διολισθήσουν σε μία εύκολη, μαξιμαλιστική και ανέξοδη αντιπολίτευση προς το μέτωπο του δικομματισμού. Ένα τέτοιο σενάριο θα ενίσχυε την αδιαφάνεια και τον κομματισμό στο κράτος. Και θα επέτεινε την κρίση του πολιτικού συστήματος βλάπτοντας τελικά την οικονομία.
Φ. Γιωτάκη: Έχετε επισημάνει πολλές φορές την ανάγκη να μιλήσει το ΠΑΣΟΚ με καθαρά λόγια στους πολίτες για την κατάσταση της οικονομίας. Πιστεύετε ότι αυτό θα διευρύνει την εκλογική του επιρροή;
Ευ. Βενιζέλος: Οι πολίτες είναι όλοι καχύποπτοι, ενημερωμένοι και επιφυλακτικοί. Γνωρίζουν την πραγματικότητα γιατί την βιώνουν. Δεν συγχωρούν κανέναν εξωραϊσμό, καμία συγκάλυψη και καμία υπεκφυγή. Έχουμε όλοι εθνικό καθήκον αλήθειας. Το ζήτημα βεβαίως δεν είναι να αναλωθούμε σε μία καταγγελία των πεπραγμένων της προηγούμενης κυβέρνησης, αλλά την επομένη των εκλογών να εφαρμόσουμε πολιτικές βασισμένες στην κοινή λογική, με αποφασιστικότητα. Στόχος και υποχρέωση μας είναι να διαμορφώσουμε εκείνες τις εθνικές και κοινωνικές συμφωνίες που θα μας επιτρέψουν να κάνουμε την αναγκαία εκτίναξη, αρχίζοντας από την δημοσιονομική κατάσταση. Είναι αναγκαίο να διευρυνθεί η πίτα του κοινωνικού πλεονάσματος προκειμένου ένα σύγχρονο κράτος δικαίου, διαφάνειας και κοινωνικής συνοχής να εφαρμόσει πολιτικές αναδιανομής, στηρίζοντας τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, την απασχόληση, την υγιή επιχειρηματικότητα, το νέο μοντέλο ανάπτυξης.
* Η συνέντευξη δόθηκε στη δημοσιογράφο Φ. Γιωτάκη, στο Έθνος της Κυριακής, 6/9/2009
