6.4.2020
Ευάγγελος Βενιζέλος
Η πανδημία ως πρόκληση για τη φιλελεύθερη δημοκρατία και προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων*
Σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Χαίρομαι που βρίσκομαι σε μια ομήγυρη θεολόγων διεθνούς επιπέδου.
Αυτά που μας προβληματίζουν εδώ στην Ελλάδα, προβληματίζουν διεθνώς. Μάλιστα τολμώ να πω ότι το ελληνικό Σύνταγμα είναι ένα από τα πιο προσεκτικά συντάγματα που υπάρχουν στην Ευρώπη, ένα από τα πιο φιλελεύθερα με την πολιτική έννοια του όρου. Η προσωπική ελευθερία και η προσωπική ασφάλεια είναι απολύτως εγγυημένες. Τα ζητήματα που αφορούν τις καταστάσεις ανάγκης είναι ρυθμισμένα με εξαιρετικά συγκρατημένο τρόπο.
Σε άλλες χώρες, ακόμη και σε χώρες μέλη της ΕΕ υπάρχει ευκολία, ορισμένες φορές επικίνδυνη, να τίθενται σε εφαρμογή οι λεγόμενες καταστάσεις ανάγκης ( state of emergency / état d’urgence) ή καταστάσεις εξαίρεσης ( state of exception/ état d’exception ), οι οποίες κορυφώνονται στην γνωστότερη κατάσταση εξαίρεσης, που είναι η κατάσταση πολιορκία ( état de Siege / State of Siege ή Martial law). Στην Γαλλία, χώρα με φιλελεύθερη παράδοση, ψηφίστηκε νόμος λόγω της πανδημίας για την υγειονομική κατάσταση ανάγκης ( état d'urgence sanitaire) τις τελευταίες μέρες.
Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου 2020
Ευάγγελος Βενιζέλος
«Οι Εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι Ελληνο-Τουρκικές σχέσεις και οι επιλογές της Ελλάδας»*
Κύριε δήμαρχε, αγαπητέ φίλε Πέτρο, ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση. Σε συγχαίρω για τις πρωτοβουλίες σου, όλη αυτή την ανάμνηση των 2500 ετών από τη μάχη των Θερμοπυλών, και πιο συγκεκριμένα για τη σημερινή πρωτοβουλία που δείχνει το φως στο πιο φλέγον και κρίσιμο ζήτημα που είναι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι Ελληνο-Τουρκικές Σχέσεις και οι Επιλογές της Ελλάδας. Ένα θέμα που απασχολεί κάθε πολίτη, κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο, κάθε πατριώτη, και πατριώτης είναι κατά τεκμήριο κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνας.
Κυρίες και κύριοι, αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, έχω στενούς δεσμούς πιστεύω με την πόλη της Σπάρτης, και χαίρομαι πολύ κάθε φορά που βρίσκομαι εδώ και ξέρω το επίπεδο του τοπικού πολιτισμού και είναι πραγματικά συγκινητικό να συζητάς για τα θέματα αυτά στη σκιά του Μυστρά. Της καστροπολιτείας.
Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου 2020
Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην 14η Σύνοδο της Ολομέλειας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης της Μεσογείου (PAM)
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση και για την ευκαιρία που μου δίνετε να απευθυνθώ στην 14η Σύνοδο της Ολομέλειας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης της Μεσογείου. Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί βρίσκομαι μεταξύ συναδέλφων και συγκινούμαι γιατί έτσι μου δίνεται η ευκαιρία να δω φίλους που έχω αποκτήσει μέσα από τη μακρά κοινοβουλευτική διαδρομή μου.
Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Μεσογείου έχει εξελιχθεί σε ένα κρίσιμο forum συνάντησης μεταξύ χωρών της Ευρώπης, της Αφρικής, της Αραβικής Χερσονήσου, η δε κρισιμότητα του φόρουμ αυτού φαίνεται από το γεγονός ότι σε αυτό μετέχουν οι χώρες που αποτελούν, αυτή τη στιγμή, τις μεγάλες ανοιχτές εστίες πολέμου στη Μεσόγειο, η Συρία και η Λιβύη. Είναι, επίσης, πολύ σημαντικό το γεγονός ότι στη Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Μεσογείου μετέχουν χώρες με κρίσιμο, ενεργό ρόλο στις περιοχές αυτές, όπως για παράδειγμα η Τουρκία.
19.2.2020
Ευάγγελος Βενιζέλος
«Η εφαρμογή των αποφάσεων του ΕΔΔΑ»*
Η συμμόρφωση στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής «ΕΔΔΑ» ή «Δικαστήριο») ανατίθεται σε ένα κατεξοχήν πολιτικό όργανο, όπως είναι η Επιτροπή Υπουργών. Πρόκειται για ένα μηχανισμό αμοιβαίας εποπτείας μεταξύ των κρατών μερών της Σύμβασης. Βέβαια, δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται στην Επιτροπή Υπουργών, στην οποία επί χρόνια μάς εκπροσωπούσε ο Καθηγητής Στ. Περράκης ως μόνιμος αντιπρόσωπος, με αυξημένη πλειοψηφία 2/3. Άρα, πρέπει να διαμορφώνονται συσχετισμοί και, μάλιστα, αρκετά δύσκολοι και φιλόδοξοι. Βέβαια, μετά το Πρωτόκολλο υπ’ αριθμόν 14 εμπλέκεται στην εκτέλεση και το ίδιο το Δικαστήριο, το οποίο πλέον εκδίδει και αποφάσεις με τις οποίες υποδεικνύει το σχέδιο συμμόρφωσης εξαρχής. Άρα, υπάρχει ένα είδος επιτάχυνσης και ένα είδος ενεργότερης συμμετοχής του Δικαστηρίου στη διαδικασία αυτή πριν κινηθούν οι μηχανισμοί του άρθρου 46 παράγραφος 4.
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2020
Κλιματική αλλαγή και εξωτερική πολιτική κ πολιτική ασφάλειας και άμυνας*
«Θα ήθελα να διατυπώσω μία παρατήρηση για τη σχέση της κλιματικής αλλαγής με την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Το μεγάλο ερώτημα που μας απασχολεί τώρα με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, τις τελευταίες εντάσεις στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις, είναι αν επανεξετάζοντας αναδρομικά τις μεγάλες επιλογές και τις μεγάλες αδράνειες της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας των τελευταίων 46 ετών, από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, από τη μεταπολίτευση, δηλαδή εξετάζοντας μία μακρά περίοδο μισού αιώνα, ο παράγοντας που λέγεται χρόνος έχει λειτουργήσει θετικά ή αρνητικά για αυτό που λέγεται εθνικό συμφέρον και άρα για αυτό που λέγεται εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και άμυνας.
Εάν πράγματι κρίσιμο στοιχείο της κατάστασης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο είναι ο ορυκτός πλούτος της περιοχής, ο πλούτος σε ορυκτά καύσιμα, αντιλαμβάνεστε πόσο διαφορετική ήταν η συζήτηση πριν από 50 χρόνια και πόσο διαφορετική είναι η συζήτηση τώρα, τώρα είμαστε ένα βήμα πριν την απαγόρευση σε παγκόσμια κλίμακα της χρήσης των ορυκτών καυσίμων. Εάν η χώρα ακολουθήσει την ίδια σχέση με τον χρόνο, μπορεί να διαπιστώσουμε σε 10 ή σε 20 χρόνια ότι έχει εκλείψει το οικονομικό αντικείμενο της περιοχής, από πλευράς τουλάχιστον ορυκτών καυσίμων, μπορεί να διατηρηθεί το ενδιαφέρον για τη αλιεία, ως προς τα ωστικά κύματα της θάλασσας, το ενδιαφέρον ως προς τα τεχνητά νησιά τα οποία μπορεί να στεγάζουν εγκαταστάσεις παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, φωτοβολταϊκά ή αιολικά πάρκα, αλλά πάντως δεν θα έχει νόημα να μιλάμε για πετρέλαιο, μετά από μερικές δεκαετίες ακόμα και για το μεταβατικό καύσιμο του φυσικού αερίου.
Τρίτη 4 Φεβρουαρίου 2020
Χαιρετισμός Ευάγγελου Βενιζέλου στην ημερίδα που διοργάνωσαν ο Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση και το Konrad Adenauer Stiftung ημερίδα με θέμα: «Κλιματική αλλαγή: Επείγουσα παράμετρος του νέου μοντέλου ανάπτυξης»
Κυρίες και κύριοι,
Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,
Σας ευχαριστώ καταρχάς, την κάθεμια και τον καθένα, για την παρουσία σας και σε αυτή την εκδήλωση που οργανώνουμε μαζί με το Konrad Adenauer Stiftung. Ευχαριστώ θερμότατα τον εκπρόσωπό του στην Ελλάδα γιατί με μεγάλη προθυμία και με φιλική διάθεση δέχθηκε να οργανώσουμε μια ενδιαφέρουσα, ελπίζω, συζήτηση, που την έχουμε διανθίσει, όπως είδαμε, και με την Γερμανική εμπειρία η οποία είναι πολύ χρήσιμη. Ευχαριστώ θερμότατα και τις δύο συντονίστριές μας - είμαι βέβαιος ότι και στο δεύτερο πάνελ θα έχουμε μία δυναμική διεύθυνση της συζήτησης-, τις εισηγήτριες και τους εισηγητές, στους δύο κύκλους συζητήσεων που οργανώνουμε σήμερα.
29 Ιανουαρίου 2020
Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Π. Τατσοπουλου, «Είσαι και φαίνεσαι» εκδ. Μεταίχμιο, 2020
Καταρχάς, χαίρομαι που βρισκόμαστε σήμερα εδώ με τον Πέτρο Τατσόπουλο και τον Θανάση Χειμωνά και βέβαια όλες και όλους εσάς. Ο Πέτρος μας λαχτάρισε πριν από λίγο καιρό, άρα το μεγάλο επίτευγμα είναι ότι είμαστε όλοι εδώ και αυτό από μόνο του επηρεάζει τα πάντα. Πιστεύω ότι επηρεάζει πρωτίστως τον Πέτρο, ο οποίος σίγουρα βλέπει τα πράγματα με έναν πιο στοχαστικό τρόπο, αν και ως διανοούμενος, είμαι βέβαιος ότι ήταν πάντα έτοιμος για κάθε ενδεχόμενο και μπορούσε να διαχειριστεί κάθε είδους υπαρξιακή κρίση . Του εύχομαι, λοιπόν, από καρδιάς με πολλή αγάπη, σ΄ αυτόν, στη γυναίκα του, στους δικούς του να είναι πάντα γεροί και δυνατοί, άλλο κακό να μη συμβεί και να είναι τα πράγματα όσο γίνεται καλύτερα. Να είσαι τυχερός δηλαδή Πέτρο και να απολαύσεις αυτό το νέο ξεκίνημα το οποίο έχεις, εκ των πραγμάτων, κάνει.
Δευτέρα 27.1.2020
Ευάγγελος Βενιζέλος
Ανθεκτικότητα, προσαρμοστικότητα και αναθεώρηση του Συντάγματος. Σκέψεις για τη συνολική αξιολόγηση της περιόδου 2009-2019. *
Α. Η σχετικοποίηση του συνταγματικού φαινομένου και η συσχέτιση της με την προσαρμοστικότητα και την ανθεκτικότητα των εθνικών συνταγμάτων
Προκειμένου να εξετάσουμε την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα του ελληνικού Συντάγματος κατά τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης ( 2009-2019) και να τοποθετήσουμε στα συμφραζόμενα όλης αυτής της περιόδου την πρόσφατη αναθεώρηση του Συντάγματος, θεωρώ ότι είναι χρήσιμη μια σύντομη αναφορά στη σχετικοποίηση του συνταγματικού φαινομένου. Σχετικοποίηση που αλλάζει τη συνολική θεώρησή μας για το Σύνταγμα.
Το Σύνταγμα ως προϊόν της νεωτερικότητας είναι ένα μέγεθος απόλυτο, συμπαγές. Σχετίζεται με έννοιες όπως η κρατική κυριαρχία, εσωτερική και εξωτερική, ή η υπεροχή και με θεσμικούς μηχανισμούς όπως ο δικαστικός έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων, δηλαδή όχι απλώς η υποταγή των υποδεέστερων κανόνων δικαίου στο Σύνταγμα αλλά και ο έλεγχος της δια της δικαστικής οδού. Κάτι που καθιστά τον δικαστή τον κύριο ερμηνευτή και εφαρμοστή του Συντάγματος, αυτόν που «εκφωνεί» το περιεχόμενο των συνταγματικών διατάξεων.
Δευτέρα 20 Ιανουαρίου 2020
Ευάγγελος Βενιζέλος
Ελευθερία και ασφάλεια. Κράτος δικαίου και αντιμετώπιση της τρομοκρατίας - μια παλιά αλλά πάντοτε ανοικτή συζήτηση*
Ευχαριστώ τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, τον αγαπητό φίλο, για την πρόσκληση και τον συγχαίρω για την πρωτοβουλία, όπως και όλη την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και την υπηρεσιακή ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας. Έπρεπε να έχει οργανωθεί προ πολλού μία παρόμοια εκδήλωση, η οποία να έχει και ένα πανηγυρικό- συμβολικό σκέλος, αλλά και ένα ουσιαστικό- επιστημονικό, για να εφοδιαστούν με πληροφορίες και επιχειρήματα οι χειριστές τόσο σημαντικών ζητημάτων, όπως είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας υπό συνθήκες Δημοκρατίας και Κράτους Δικαίου.
Φαντάζομαι ότι το κεντρικό ερώτημα αυτής της συζήτησης είναι αν μπορεί η ευρωπαϊκή δημοκρατία, η δυτική δημοκρατία, η φιλελεύθερη, όπως λέμε, δημοκρατία, να αμυνθεί κατά των απειλών της τρομοκρατίας, που δεν είναι ένα απλό και ενιαίο φαινόμενο, υπάρχει μία μεγάλη ποικιλία μορφών τρομοκρατίας. Εάν μπορεί, λοιπόν, η δυτική δημοκρατία να αμυνθεί απέναντι στην απειλή της τρομοκρατίας, χωρίς να τεθούν υπό αμφισβήτηση οι εγγυήσεις του κράτους δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
17 Ιανουαρίου 2020
Ευάγγελος Βενιζέλος
Η εφαρμογή των αποφάσεων του ΕΔΔΑ - Συμπεράσματα από τη συζήτηση της 17ης Ιανουαρίου 2020*
Η οργάνωση αυτής της εκδήλωσης είναι μία μικρή ανταπόδοση στο Συμβούλιο της Ευρώπης και ιδιαίτερα στην Κοινοβουλευτική Συνέλευσή του, που με τίμησε με την ιδιότητα του εισηγητή της για τη συμμόρφωση των κρατών-μελών με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Οι προβλέψεις του άρθρου 46 της ΕΣΔΑ για την Επιτροπή Υπουργών και το ΕΔΔΑ και ο ρόλος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης
Όπως εξήγησαν ο καθηγητής Sauron και ο Πρόεδρος του ΕΔΔΑ Λ.-Α. Σισιλιάνος, κατά το άρθρο 46 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η αρμοδιότητα για την εκτέλεση των αποφάσεων και την παρακολούθηση της συμμόρφωσης ή μη των κρατών-μελών, ανήκει στην Επιτροπή Υπουργών. Πρόκειται για μία διαδικασία η οποία έχει πρωτίστως πολιτικά χαρακτηριστικά ενώ μετά την υιοθέτηση και τη θέση σε ισχύ του πρωτοκόλλου υπ’ αριθμόν 14 της Σύμβασης και την τροποποίηση του άρθρο 46, έχει καταστεί αρμόδιο και το ίδιο το Δικαστήριο, μετά πάντως από πρωτοβουλία και απόφαση της Επιτροπής Υπουργών που λαμβάνεται μάλιστα με αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 των κρατών μερών. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση όμως του Συμβουλίου της Ευρώπης και διά της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης, τα εθνικά κοινοβούλια, παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο και ως προς την εκτέλεση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ και τη συμμόρφωση των κρατών μερών με αυτές.
