Τρίτη, 16 Απριλίου 2013

Ομιλία Προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου στην κοινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ


Αγαπητές και αγαπητοί φίλοι, σας ευχαριστώ πολύ για την παρουσία σας σε αυτή την κοινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του νέου Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ που εξελέγη από την Κεντρική μας Επιτροπή μετά το Συνέδριο.

Πριν από οτιδήποτε άλλο, θα ήθελα σήμερα να εκφράσω δημόσια, με τον πιο έντονο τρόπο, τον αποτροπιασμό μας για το χθεσινό τραγικό και προκλητικό ταυτόχρονα γεγονός στη Βοστώνη. Ένα γεγονός που αμαύρωσε μια ειρηνική αθλητική εκδήλωση παγκοσμίων διαστάσεων. Τα αισθήματα φιλίας και συμπαράστασης του ελληνικού λαού προς τα θύματα, τις οικογένειές τους, προς τον αμερικανικό λαό είναι γνωστά. Θέλω και εγώ να τα υπογραμμίσω και να τα επαναλάβω.

Είχα την ευκαιρία σήμερα το πρωί να παρακαθίσω σε πρόγευμα εργασίας που οργάνωσε προς τιμή μου το Αμερικανικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής που οργανώνει μια επίσκεψη στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή και εκεί με εκπροσώπους και της κοινωνίας των πολιτών και της ακαδημαϊκής κοινότητας των ΗΠΑ, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και εκεί εξέφρασα φυσικά αυτά τα αισθήματα που εκφράζω και τώρα δημόσια.

 

1. Η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με την τρόικα

Φίλες και φίλοι, το μεγάλο γεγονός των ημερών αυτών είναι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεών μας με την τρόικα. Έκλεισε ένας ακόμη κύκλος συζητήσεων που δυστυχώς είχε παραταθεί υπέρμετρα. Αυτό συνέβη γιατί κατά την διάρκεια αυτών των συζητήσεων, οξύνθηκαν οι πανευρωπαϊκές αβεβαιότητες.

Επίσης, θυμίζω ότι κατά την διάρκεια αυτών των συζητήσεων εμφανίστηκε με τον πιο οξύ τρόπο το κυπριακό πρόβλημα και βιώσαμε την εξαιρετικά δυσάρεστη κυπριακή εμπειρία, η οποία λειτουργεί και ως ένα συγκριτικό στοιχείο για την ελληνική. Για την ακρίβεια, για την ελλαδική εμπειρία. Για την εμπειρία που ζει τα τελευταία χρόνια ο ελληνικός λαός.

Βεβαίως, η καθυστέρηση οφείλεται και στις εμμονές των εταίρων μας, που εκπροσωπούνται πολιτικά από την τρόικα. Γιατί η τρόικα δεν είναι ένα υπαλληλικό όργανο πλέον, λειτουργεί ως πολιτικός εκπρόσωπος των κυβερνήσεων των δανειστριών χωρών και αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας. Αλλά έχουμε κι εμείς την δική μας ευθύνη, γιατί πολλές φορές οφείλουμε να παίρνουμε πιο γρήγορα καθαρές θέσεις, να τέμνουμε ζητήματα, γιατί η κοινωνία μας ξεπερνά και γιατί υπάρχουν ανάγκες της χώρας, με τις οποίες δεν μπορούμε να παίζουμε.

Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμία αμφιβολία ότι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με την τρόικα είναι ένα θετικό γεγονός. Έπρεπε να έχει γίνει νωρίτερα και η εκτίμησή μας δεν είναι θριαμβολογική, είναι ρεαλιστική, είναι έντιμη. Δεν σώσαμε τη χώρα για μια ακόμη φορά. Η χώρα θα σωθεί όταν οι πολίτες θα νιώσουν ότι σώζονται, θα νιώσουν ασφαλείς, θα νιώσουν ότι έχει φύγει από πάνω τους η δραματική αυτή πίεση της κρίσης, που μεταφράζεται σε ύφεση, κυρίως σε ανεργία, σε διάψευση προσδοκιών και φυσικά σε αβεβαιότητα.

Είναι προφανές ότι δεν γίνεται κάθε επίσκεψη της τρόικας να μετατρέπεται σε διαπραγμάτευση εφ’ όλης της ύλης και να δημιουργείται η αίσθηση της καθολικής εκκρεμότητας και η εντύπωση μιας ενδεχόμενης ελληνικής ασυνέπειας.

Δεν είναι δυνατόν κάθε φορά να κάνουμε συνολική διαπραγμάτευση, γιατί έχουμε ένα δεδομένο πλαίσιο, το πλαίσιο του Φεβρουαρίου του 2012, που συνιστά ένα κεκτημένο για τη χώρα. Αυτό το κεκτημένο που προϋπέθετε τεράστια προσπάθεια, μια προσπάθεια που κάναμε εκείνη την περίοδο. Στην πρώτη φάση μόνοι μας, στη συνέχεια, στο πλαίσιο της κυβέρνησης Παπαδήμου. Αλλά αυτό το κεκτημένο πρέπει τώρα να κατανοήσουμε πόσο σημαντικό και πόσο πολύτιμο είναι.

Βοηθάμε όσο μπορούμε. Η συμβολή του ΠΑΣΟΚ στην ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων υπήρξε –δεν θα πω καταλυτική, αλλά αποφασιστική. Και ιστορικά γιατί όλα αυτά επιβεβαιώνουν το κεκτημένο του Φεβρουαρίου του 2012. Και στρατηγικά γιατί εμείς ήμασταν αυτοί που επιμέναμε να καθοριστεί το μακροοικονομικό πλαίσιο, να παρασχεθεί ουσιαστική επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής, να αξιοποιηθεί η ρήτρα βαθύτερης ύφεσης που προβλέπεται στη συμφωνία του Φεβρουαρίου.

Αλλά ήταν και συγκυριακή και πρακτική επιπλέον η συμβολή μας γιατί χωρίς την δική μας προσπάθεια δεν θα μπορούσαμε να καταλήξουμε σε μια ευρύτερα αποδεκτή ρύθμιση και για το ειδικό τέλος ακινήτων που μετασχηματίζεται τώρα σε ενιαίο φόρο ακινήτων και μάλιστα από το 2014 παύει πια να εισπράττεται με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ. Αλλά δεν θα μπορούσε να βρεθεί και η τελική λύση για τα ακανθώδη ζητήματα της δημόσιας διοίκησης, τα οποία νομίζω ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν με τον τρόπο που η κοινωνία απαιτεί.

Η κοινωνία απαιτεί ένα άλλο κράτος, ένα κράτος στην υπηρεσία του πολίτη, θέλει δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς οι οποίοι να είναι υπηρέτες του δημοσίου συμφέροντος, έχει στην προτεραιότητά της το ενάμισι εκατομμύριο ανέργων. Και νομίζω ότι να στείλουμε ένα μήνυμα πως θέλουμε αξιοκρατία, αξιολόγηση, διαφάνεια, εκσυγχρονισμό στο κράτος, είναι ένα μήνυμα που βοηθάει και την κοινωνία και την ανάπτυξη και τη συντριπτικότατη πλειοψηφία των δημοσίων υπαλλήλων που κάνει καλά τη δουλειά της, δεν έχει καμία ροπή στο συντεχνιασμό ή τη φυγοπονία.

Δεν μπορούμε όμως να κρύψουμε το γεγονός ότι, ναι, μέσα στη δημόσια διοίκηση, υπάρχουν και πειθαρχικώς ελεγκτέοι, υπάρχουν και συστηματικά απουσιάζοντες, υπάρχουν και άνθρωποι που είναι σε φυσική αδυναμία να προσφέρουν υπηρεσίες στο κοινωνικό σύνολο και μπορούν βεβαίως να αντιμετωπιστούν ως ανάπηροι, ως άτομα αξιοπρεπή και ως προσωπικότητες που έχουν ανάγκη προστασίας, αλλά δεν πρέπει να είναι ενεργά στελέχη της δημόσιας διοίκησης.

Και, ναι, βοηθάμε βλέποντας και την τρόικα. Σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση, ενισχύουμε την διαπραγματευτική θέση της χώρας και επιπλέον αποκτούμε μια ολοκληρωμένη, αυθεντική, πρωτογενή αντίληψη για το τι ακριβώς συμβαίνει, ποια είναι τα κρίσιμα σημεία της διαπραγμάτευσης. Γιατί δεν είναι δυνατόν σε τόσο σημαντικά θέματα, εμείς που έχουμε σηκώσει ένα μεγάλο βάρος και εξακολουθούμε να σηκώνουμε, να έχουμε ενημέρωση από δεύτερο χέρι ή να αποδεχόμαστε καθυστερήσεις και τριβές οι οποίες δεν έχουν νόημα στη φάση στην οποία βρισκόμαστε τώρα.

Είπα και στη χθεσινή ανακοίνωσή μας, πως είναι πάρα πολύ σημαντικό το γεγονός πως η τρόικα αποδέχεται πια πανηγυρικά, πως η χώρα, η κοινωνία, οι πολίτες δεν αντέχουν πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα, ούτε περικοπές μισθών και συντάξεων, ούτε φορολογικές επιβαρύνσεις. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι το 2012 ξεπεράσαμε το δημοσιονομικό στόχο και καταφέραμε η χώρα να έχει καταγράψει ένα έλλειμμα της τάξεως του 6%, όταν το 2009 που ήταν η αφετηρία της κρίσης το έλλειμμα ξεκινούσε από το δυσθεώρητο 15,7%. Αυτό είναι επιτυχία των Ελλήνων, οφείλεται στις θυσίες τους, αλλά οφείλεται και στις πολιτικές αποφάσεις  και το πολιτικό κόστος που αναλάβαμε γιατί χωρίς στιβαρή διακυβέρνηση και χωρίς μια διάθεση υπέρβασης της συγκυρίας, δεν θα μπορούσε να γίνει απολύτως τίποτα.

Το δεύτερο πολύ σημαντικό σημείο της συμφωνίας με την τρόικα, είναι η αναζωπύρωση της δέσμευσής τους, ότι θα πάμε σε περαιτέρω μείωση του δημοσίου χρέους, σε περαιτέρω κούρεμα, με καταλυτικό γεγονός την επίτευξη του πρωτογενούς πλεονάσματος. Και είμαστε τώρα ante portas, λίγο πριν την επίτευξη του στόχου αυτού. Έχει πολύ μεγάλη σημασία να διασφαλιστεί η οριστική βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, γιατί μπήκε ο πάτος στο βαρέλι, ζήτημα για το οποίο αγωνιζόμαστε από τον Ιούλιο του 2011 όταν έγινε δεκτή η αρχή, η αντίληψη της μείωσης του χρέους, του κουρέματος από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 21 Ιουλίου 2011.

Είναι επίσης πολύ σημαντικό ότι με τη συμφωνία επιβεβαιώνονται όλα όσα έχουμε πει για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Και είναι σημαντικό ότι η Ελλάδα αξιοποιεί το τελευταίο ευρωπαϊκό πρόγραμμα προσαρμογής παλαιού τύπου. Δηλαδή έχουμε στα χέρια μας ένα πρόγραμμα με μεγάλο δάνειο 240 δισ. ευρώ, με πολύ ευνοϊκούς όρους σε σχέση με το επιτόκιο, την περίοδο χάρητος, τους όρους αποπληρωμής. Έχουμε στα χέρια μας ένα μηχανισμό κουρέματος του δημοσίου χρέους -έχει φτάσει ήδη στο 65% του ΑΕΠ η μείωση- και έχουμε στα χέρια μας ένα παλαιό μηχανισμό ανακεφαλαιοποίησης μέσω του δανείου. Αυτό είναι ένα τεράστιο πλεονέκτημα που το βλέπει κανείς αν συγκρίνει την ελληνική και με την κυπριακή εμπειρία.

Και είναι επίσης πολύ σημαντικό στο τραπεζικό τοπίο που διαμορφώνεται να υπάρχει ένας ευκρινής, καθαρός πόλος δημοσίου συμφέροντος, όχι με την έννοια του κρατικιστικού ελέγχου παλαιού τύπου, αλλά με την έννοια της προώθησης των στρατηγικών, αναπτυξιακών στόχων της εθνικής οικονομίας. Της στήριξης της εθνικής οικονομίας. Αυτό έχει σημασία.

Είναι επίσης σημαντικό ότι  η τρόικα, αλλά και όλοι οι συνομιλητές μας, αντιλαμβάνονται τη μεγάλη σημασία που έχουν τα μέτρα στήριξης της κοινωνικής συνοχής. Μέτρα στα οποία το ΠΑΣΟΚ επενδύει με προτάσεις νόμων και με άλλες πρωτοβουλίες που έχουν σχέση με την ανάσχεση της ανεργίας, με την προστασία των ευπαθών ομάδων, με την προστασία των αναπήρων, με την πλήρη ιατροφαρμακευτική κάλυψη όλων, εργαζομένων και ανέργων. Δηλαδή με ένα πλέγμα μέτρων, το οποίο αποκτά και προοπτική με την πρόταση νόμου που έχει καταθέσει εδώ και καιρό το ΠΑΣΟΚ και συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή αύριο για το Ταμείο Αλληλεγγύης των Γενεών που θα στηρίζει το ασφαλιστικό μας σύστημα μέσα από τα μελλοντικά έσοδα που θα προέλθουν από την αξιοποίηση των υδρογονανθράκων. Δηλαδή των ενεργειακών πόρων που διαθέτει η χώρα και στο χερσαίο αλλά κυρίως στο θαλάσσιο χώρο της, στις θαλάσσιες ζώνες της, πρωτίστως στην υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

Θέλω να πω ευθέως και την εκτίμησή μας για επιμέρους πτυχές της συμφωνίας αυτής. Δεν επιτεύχθηκε το 100% των στόχων, δεν έγινε αυτό που θα θέλαμε. Αλλά η διαπραγμάτευση ποτέ δεν οδηγεί σε μια αποδοχή στο 100% των στόχων που έχει η μια πλευρά, ιδίως όταν έχουμε απέναντί μας μια νευρική Ευρώπη, η οποία αυτή τη στιγμή δεν έχει καθαρό στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς.

Είναι όμως σημαντικό ότι έγινε αποδεκτή η μετάβαση από το Ενιαίο Τέλος Ακινήτων στον ενιαίο φόρο, ότι έχουμε μια πρώτη μείωση μεσοσταθμική του 15% κάτι το οποίο είναι πολύ σημαντικό. Είναι επίσης σημαντικό ότι ανοίγει η συζήτηση τους επόμενους μήνες για τη μείωση του ΦΠΑ σε ευαίσθητους χώρους,, όπως η εστίαση, αλλά και για την επανεξέταση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης,  όπου είχαμε αντιδράσεις έντονες από την κοινωνία και την αγορά.

Θα θέλαμε πολύ πιο ευνοϊκές ρυθμίσεις για τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Θα θέλαμε πολύ καλύτερες ρυθμίσεις για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και ιδίως για τα στεγαστικά δάνεια ή για τα δάνεια των ατομικών επιχειρήσεων, οι οποίες χρωστάνε λίγα στην Τράπεζα και θέλουν να αναπνεύσουν.

Όμως αυτό που επιτυγχάνεται είναι μια αφετηρία πολύ σημαντική, η οποία μπορεί να βελτιωθεί ιδίως μέσα από τις πρωτοβουλίες του ίδιου του τραπεζικού συστήματος, γιατί όλες αυτές οι ρυθμίσεις, ιδίως οι ρυθμίσεις για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά είναι σε τελευταία ανάλυση αμοιβαία επωφελείς. Δεν είναι επωφελείς μόνο για τους δανειολήπτες, είναι επωφελείς και για τις Τράπεζες, οι οποίες στρατηγικά σκεπτόμενες αντιλαμβάνονται ότι είναι προτιμότερο να έχεις ένα ρυθμισμένο δάνειο παρά ένα «κόκκινο», μη εξυπηρετούμενο δάνειο.

Έχει πολύ μεγάλη σημασία να αξιολογήσουμε σωστά αυτό που έγινε και να θέσουμε τους στόχους μας, οι οποίοι αυτή τη στιγμή πρέπει να υπερβούν το μνημόνιο και το στενό πλαίσιο της συνηθισμένης ανά τρίμηνο διαπραγμάτευσης και να δώσουν μια προοπτική στη χώρα.

Άρα, αυτό που τώρα χρειάζεται στο επίπεδο της πραγματικής οικονομίας είναι χωρίς καμιά αμφιβολία η οργανωμένη και συστηματική στήριξη των επιχειρήσεων, γιατί ανάσχεση της ανεργίας μπορεί να πετύχει κανείς μόνο μέσα από τη στήριξη των επιχειρήσεων και πρωτίστως του μεγάλου όγκου των μεσαίων και μικρών  επιχειρήσεων.

Και την κοινωνική συνοχή τη διασφαλίζει κανείς μόνο με συγκεκριμένες παρεμβάσεις, όπως αυτές που έχουμε προτείνει για τους απόλυτα ανέργους, δηλαδή για τα μέλη των οικογενειών που δεν έχουν κανέναν εργαζόμενο και δεν έχουν άλλους πόρους ή για ευπαθείς ομάδες οι οποίες είναι πραγματικά σε κατάσταση απορίας, είναι σε κατάσταση απόλυτης φτώχειας.  

Μιλάμε πολύ συχνά για την ανάγκη η στήριξη των επιχειρήσεων να γίνει μέσα από την ενίσχυση της ρευστότητας, αλλά πρέπει να πούμε αλήθεια. Το πρόβλημα της ρευστότητας δεν είναι πάντα πρόβλημα προσφοράς ρευστότητας από το τραπεζικό σύστημα, είναι πολύ συχνά και πρόβλημα ζήτησης ρευστότητας, γιατί η επιχείρηση διστάζει να ζητήσει ρευστότητα, να ζητήσει δάνειο γιατί δεν θέλει να εκτεθεί σε νέους κινδύνους.

Άρα χρειάζεται μια συστηματική πολιτική στήριξης των επιχειρήσεων και μέσα από το τραπεζικό σύστημα και μέσα από μη τραπεζικούς μηχανισμούς, κυρίως τα διάφορα ταμεία και τα προγράμματα του Υπουργείου Ανάπτυξης αλλά και μέσα από τον ΟΑΕΔ. Γιατί η στήριξη των προγραμμάτων της ανεργίας είναι ταυτόχρονα και στήριξη αναπτυξιακών πρωτοβουλιών μικρής κλίμακας, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Το μεγάλο όμως ζήτημα είναι να βάλουμε στο τραπέζι πολύ καθαρά αντί για το μνημόνιο ή πέραν του μνημονίου, αυτό που έχει μαλλιάσει η γλώσσα μας να ονομάζουμε Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης, δηλαδή ένα σχέδιο κινητοποίησης όλων των εθνικών δημιουργικών δυνάμεων, που  βασίζεται στο τρίπτυχο Αλήθεια (αλήθεια σημαίνει κατανοούμε την πραγματικότητα και τη λέμε) – Δουλειά (κανείς δεν θα μας σώσει ως από μηχανής Θεός, εμείς πρέπει να πάρουμε πρωτοβουλίες) -  Ενότητα (ενότητα και εθνική και κοινωνική).


2. Το Ευρωπαϊκό πλαίσιο: οικονομικοί εθνικισμοί και φόβοι

Αγαπητές και αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, το ευρωπαϊκό πλαίσιο έχει δυστυχώς επιδεινωθεί τους τελευταίους μήνες και ακόμη περισσότερο τις τελευταίες εβδομάδες. Η Κύπρος είναι δύο πράγματα ταυτόχρονα. Είναι το πεδίο μιας ηθικοοικονομικής ή ηθικοπολιτικής «παρέμβασης» για να χτυπηθεί μια εστία η οποία εθεωρείτο ως εστία αθέμιτου ανταγωνισμού για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Δεν βλέπουν τι συμβαίνει στο Ηνωμένο Βασίλειο, τι συμβαίνει σε άλλες χώρες μέσα στην Ευρωζώνη, εντοπίζουν τον μικρό εταίρο, τον πιο αδύναμο.

Αλλά ταυτόχρονα η Κύπρος είναι και το εργαστήριο στο οποίο δοκιμάστηκε για πρώτη φορά ένα άλλο μοντέλο παρέμβασης τελείως διαφορετικό από αυτό που πετύχαμε και εφαρμόζουμε με κόπους, δάκρυα, θυσίες στην Ελλάδα. Αλλά εκεί που εμείς φτάσαμε μετά από τρία χρόνια περιπετειώδους εφαρμογής του προγράμματος, κινδυνεύουν οι αδελφοί μας Κύπριοι Έλληνες να βρεθούν στην αφετηρία του δικούς τους προγράμματος.

Έχει πολύ μεγάλη σημασία να δούμε όσο γίνεται με μεγαλύτερη ευκρίνεια το τι συμβαίνει στην Ευρώπη, να κατανοήσουμε τις ευρωπαϊκές φοβίες, ανασφάλειες, τους ευρωπαϊκούς συσχετισμούς, τα νέα στερεότυπα. Θα ήταν μονομερές να πει κανείς ότι αυτό που καθοδηγεί την κεντρική ευρωπαϊκή πολιτική είναι ο οικονομικός εθνικισμός των μεγάλων κρατών του σκληρού πυρήνα της Βόρειας Ευρώπης.

Δεν είναι ο γερμανικός οικονομικός εθνικισμός και οι οικονομικοί εθνικισμοί των ενάρετων δημοσιονομικά κρατών που αξιολογούνται με ΑΑΑ, που δίνει λύση σε αυτή την απορία μας. Πρέπει να δούμε τι άλλο συμβαίνει. Προφανώς όταν υπάρχει ανασφάλεια, υπάρχει συντηρητισμός. Όταν βλέπουν σε κάθε χώρα οι κοινωνίες, τα εθνικά εκλογικά σώματα ότι υπάρχουν κίνδυνοι συστρέφονται, κλείνονται στον εαυτό τους. Προσπαθούν να λύσουν τα δικά τους προβλήματα και κινούνται αμυντικά και άρα υφεσιακά.

Και ένα γενικότερα υφεσιακό ευρωπαϊκό περιβάλλον λειτουργεί αρνητικά και για τις χώρες όπως η Ελλάδα που είναι εντεταγμένες σε πρόγραμμα. Αλλά νομίζω ότι τώρα πια φαίνεται καθαρά ένα ζήτημα πολύ ευρύτερο και πολύ κρισιμότερο.

Πιστεύω αυτή είναι η ερμηνεία μου ότι στον σκληρό πυρήνα της Ευρωζώνης, στον πυρήνα των βόρειων μεγάλων χωρών που εμφανίζονται ως δημοσιονομικά ενάρετες χωρίς πρόβλημα χρέους και ελλείμματος, αρχίζει πια και ανθίζει το «άνθος του κακού». Και το «άνθος του κακού»[ είναι ο κίνδυνος μιας κρίσης χρέους, όχι επειδή το συνολικό δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης και ιδίως των ενάρετων δημοσιονομικά χωρών είναι μεγάλο ως ποσοστό τους ΑΕΠ τους αλλά γιατί σε απόλυτα μεγέθη, σε απόλυτους αριθμούς είναι γιγαντιαίο. Και άρα οι ανάγκες αναχρηματοδότησης από τις διεθνείς αγορές είναι τεράστιες και τα κεφάλαια δεν υπάρχουν στην Ευρώπη, δεν υπάρχουν καν στην Αμερική. Πρέπει να τα αναζητήσει κανείς σε άλλες περιοχές του κόσμου.

Άρα, η υπόθεση εργασίας ότι μπορεί να βρεθούμε αντιμέτωποι με μια νέα φάση της πανευρωπαϊκής δημοσιονομικής κρίσης, οδηγεί στο ερώτημα: «Ποιος θα αντιμετωπίσει τις χρηματοοικονομικές επιπτώσεις της κρίσης αυτής; Μπορούν να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις στο χρηματοοικονομικό και πιστωτικό σύστημα με δημοσιονομικά μέτρα, δηλαδή μέσα από τη διόγκωση και πάλι του δημοσίου χρέους έστω την προσωρινή»;

Και επειδή στην Ευρώπη δεν διεξάγεται δυστυχώς μια συνολική, οργανωμένη, διορατική συζήτηση στρατηγικού χαρακτήρα για το παρόν και το μέλλον της ηπείρου, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με νευρικές, αποσπασματικές κινήσεις, οι οποίες τώρα έχουν εντοπιστεί στο σύνθημα των Τραπεζών. Αναφέρομαι στις δηλώσεις του κ. Ντάιζεμπλουμ, στις δηλώσεις των αρμοδίων Επιτρόπων του κ. Ρεν και του κ. Μπαρνιέ, στις δηλώσεις τις μόλις χτεσινές της Καγκελαρίου Μέρκελ σε σχέση με την ευθύνη των μετόχων, των επενδυτών και τελικά των καταθετών του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.

Και έτσι βλέπουμε πόσο μεγάλη σημασία έχει το δικό μας κεκτημένο της συνολικής ανακεφαλαιοποίησης και εξυγίανσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα 50 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα στήριξης, δηλαδή από τα συνολικά 240 δισ. ευρώ του προγράμματος προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας.

Πρέπει εδώ να θυμηθούμε ότι η Τραπεζική Ένωση που είναι στο τραπέζι εδώ και πάρα πολύ καιρό δεν περιέχει μόνο τα στοιχεία, τα οποία τώρα μένουν στην επιφάνεια. Δηλαδή, την ενιαία αρχή εποπτείας και τον ενιαίο μηχανισμό εκκαθάρισης, αλλά περιλαμβάνουν και μια ιδέα του απερχόμενου Ιταλού Πρωθυπουργού, του Μάριο Μόντι, για το ενιαίο πανευρωπαϊκό σχήμα εγγύησης καταθέσεων που έχει καθοριστική, καταλυτική σημασία για το μέλλον της Ευρώπης, δηλαδή για τη διατήρηση κεφαλαίων στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Πρέπει να σκεφτόμαστε με πανευρωπαϊκούς όρους εάν θέλουμε να είμαστε μέσα στο παιχνίδι και να ξαναπαίξουμε ρόλο. Διότι τελικά αν παρακολουθούμε απλώς την καθημερινότητα, δεν μπορούμε να ερμηνεύσουμε τα στοιχεία που τη συνθέτουν και δεν μπορούμε να κάνουμε την αναγωγή στο ιστορικό πρόβλημα και την προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Το δημοσιονομικό σύμφωνο έχει ψηφιστεί. Ο νέος μηχανισμός χρηματοοικονομικής στήριξης το ΕSM υπάρχει. Τα προγράμματα προσαρμογής εξελίσσονται σε πάρα πολλές χώρες. Η δημοσιονομική κυριαρχία έχει περιοριστεί εκ των πραγμάτων παντού. Χρηματοοικονομική κυριαρχία ούτως ή άλλως δεν υπήρχε και δεν υπάρχει, γιατί οι αγορές κατισχύουν των κρατών και γενικά όλες οι μη κρατικές και μη πολιτικές οντότητες επί δεκαετίες τώρα σε μια ανοργάνωτη παγκόσμια οικονομία χωρίς κανόνες παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης, κατισχύουν της Δημοκρατίας των Κρατών και των Διεθνών Οργανισμών. Άρα χρειάζεται κάτι άλλο.

Κι επειδή ακούω να γίνεται και στη χώρα μας πολύ μεγάλη συζήτηση για τις υποχρεώσεις τα καθήκοντα και τις δυνατότητες του ευρωπαϊκού Νότου, θέλω να πω καθαρά ότι τώρα πλέον, μετά την εμπειρία της Ευρωζώνης και της κρίσης, ο Νότος στην Ευρώπη δεν είναι γεωγραφική έννοια, δεν υπάρχει ως υποστατή γεωγραφική έννοια. Διότι εάν αρχίσουμε να αξιολογούμε τις χώρες για να δούμε ποιες είναι χώρες του Νότου και ποιες είναι χώρες του Βορρά, θα δείτε ότι δε θα καταλήξουμε πουθενά. Σημασία έχει να δούμε την έννοια του ευρωπαϊκού Νότου, με τελείως διαφορετικό τρόπο, όχι ως γεωγραφική, αλλά ως πολιτική έννοια και ο πολιτικός Νότος στην Ευρώπη είναι αυτή τη στιγμή υπό δραματική πίεση.

Θα όριζα ως Νότο τις χώρες που διατηρούν τις μεγάλες σοσιαλδημοκρατικές ευαισθησίες. Η εθνική στρατηγική τους ταυτίζεται με την ιστορική στρατηγική της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Άρα οι χώρες αυτές είτε είναι σε πρόγραμμα στήριξης, είτε απειλούνται να τεθούν σε πρόγραμμα στήριξης και πολλές από αυτές ακολουθούν εθνικούς εκλογικούς και πολιτικούς κύκλους, οι οποίοι είναι άκρως πιεστικοί.

Αυτό μας οδηγεί στο δεύτερο ερώτημα: «Μπορούν οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές εν όψει και των εκλογών για το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε λιγότερο από ένα χρόνο, να πάρουν πρωτοβουλίες που συγκροτούν έναν προοδευτικό πόλο; Δηλαδή τον πολιτικό Νότο μέσα στην Ευρώπη και πιο συγκεκριμένα μέσα στην Ευρωζώνη»;

  • Κοιτάξτε, υπάρχουν σοσιαλιστικές δυνάμεις, που είναι στην εξουσία τη στιγμή αυτή, όπως συμβαίνει με τον Πρόεδρο Ολάντ και το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Αλλά βλέπετε ότι η Γαλλία δοκιμάζεται και έχει προτεραιότητες που αφορούν την εθνική δημοσιονομική της προστασία και υπόσταση.
  • Υπάρχουν σοσιαλιστικές δυνάμεις οι οποίες βρίσκονται καθαρά στην Αντιπολίτευση, όπως συμβαίνει με το Ισπανικό και το Πορτογαλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Κάποιο από αυτά φλερτάρει με μία αντιμνημονιακή πολιτική, κάποιο άλλο είναι πιο πιστό στη γραμμή του προγράμματος προσαρμογής, αλλά πάντως πρόκειται για κόμματα της Αντιπολίτευσης και στη μια και στην άλλη περίπτωση.
  • Υπάρχουν κόμματα σοσιαλιστικά που μετέχουν στον πολιτικό ρόλο της Ευρώπης σε ευρύτερα κυβερνητικά σχήματα, όπως καλή ώρα εμείς στην Ελλάδα ή το Σοσιαλιστικό Κόμμα στην Ιρλανδία.
  • Υπάρχουν χώρες στις οποίες οι σοσιαλιστικές συνιστώσες, οι σοσιαλιστικές δυνάμεις, είναι σε μια μεγάλη πανεθνική πολιτική εκκρεμότητα, όπως συμβαίνει με το Δημοκρατικό Κόμμα στην Ιταλία, σε μια χώρα η οποία είναι αμφίβολο εάν μπορεί να κυβερνηθεί και είναι επίσης αμφίβολο τι θα συμβεί εάν ξανακαταφύγει σε εκλογές, ακολουθώντας το δικό μας παράδειγμα των δίδυμων εκλογών και άρα της αυξημένης και τεχνητής πόλωσης, παρότι το ιταλικό εκλογικό σύστημα είναι πολύ πιο λογικό από το δικό μας το οποίο δίνει το μπόνους στο πρώτο κόμμα ανεξαρτήτως ποσοστών και ανεξαρτήτως διαφοράς.

Αλλά ακόμη και αν φύγουμε από τον πολιτικό Νότο της Ευρώπης και πάμε σε όλη την εικόνα της Ευρωζώνης, βλέπουμε πόσο δύσκολο είναι ένα σοσιαλιστικό κόμμα να μετέχει σε ένα κυβερνητικό σχήμα, όπως είναι για παράδειγμα το αυστριακό. Είναι πολύ δύσκολο να μετέχεις σε ένα κυβερνητικό σχήμα όπως αυτό του Λουξεμβούργου, γιατί οι ομόλογοί μας σοσιαλιστές έχουν τη θέση του Καγκελαρίου στην Αυστρία -είναι σοσιαλιστής ο Αυστριακός Καγκελάριος- και τη θέση του Αντιπροέδρου και Υπουργού Εξωτερικών στο Λουξεμβούργο.

Είναι ακόμη πιο δύσκολο να είσαι σοσιαλδημοκράτης, εργατικός, Υπουργός Οικονομικών της Ολλανδίας και Πρόεδρος του Eurogroup, γιατί ο σημερινός Πρόεδρος του Eurogroup που διεδέχθη τον χριστιανοδημοκράτη Ζαν Κλοντ Γιούνκερ είναι ένας εργατικός, ένας σοσιαλιστής, ο οποίος προήλθε από μια εκλογική αναμέτρηση με εντυπωσιακά αποτελέσματα για το Ολλανδικό Εργατικό Κόμμα.

Βλέπουμε, για να έχετε μία εικόνα, ότι πλην της Γερμανίας αυτή τη στιγμή σε όλες τις άλλες χώρες με ΑΑΑ, σε όλες τις χώρες της δημοσιονομικά ενάρετης Ευρωζώνης, τα σοσιαλιστικά κόμματα μετέχουν σε σχήματα κυβερνητικής συνεργασίας. Στην Αυστρία με τον Καγκελάριο, στη Φιλανδία με την Αντιπρόεδρο και Υπουργό Οικονομικών, στην Ολλανδία με τον Υπουργό Οικονομικών και Πρόεδρο του Eurogroup, στο Λουξεμβούργο με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό Εξωτερικών.

Αυτά είναι μεγάλα θέματα που θα τα αντιμετωπίσουμε στις επικείμενες δύο συναντήσεις: Στις 22 Μαΐου στη Λειψία όπου θα βρεθούμε όλοι οι επικεφαλείς των ευρωπαϊκών σοσιαλιστικών και σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων με αφορμή τους εορτασμούς για τα 150 χρόνια από την ίδρυση του SPD. Και στα μέσα Ιουνίου στο Παρίσι όπου θα υπάρχει μια μεγαλύτερη έμφαση στον πολιτικό Νότο της Ευρώπης.

Το θέμα είναι, φίλες και φίλοι, να απαντήσουμε εμείς από την Ελλάδα, εμείς το ΠΑΣΟΚ τη στιγμή της κρίσης, της εθνικής και της παραταξιακής, στην πρόκληση των ερχόμενων ευρωεκλογών με μια ολοκληρωμένη πρόταση για την προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, που πρέπει να ξαναθέσει στο τραπέζι όλα τα βασικά θέματα.

Δηλαδή, το θεσμικό, δημοκρατικό και πολιτικό έλλειμμα της Ευρώπης, πρέπει να θέσει ξανά το ζήτημα των ιδίων πόρων, πρέπει να θέσει ξανά το ζήτημα μιας δημοσιονομικής σταθερότητας, φιλικής προς την ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή, το ζήτημα της αντοχής και της χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους που υφίσταται κρίση και δημοσιονομική και δημογραφική, το ζήτημα του μοντέλου ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

Δεν μπορεί το αίτημα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών το 2014 να είναι απλώς ευημερία, απλώς μια καλύτερη ζωή, μια good life. Πρέπει να μιλήσουμε για τη διαχείριση της κρίσης, για το πώς βλέπουμε την προοπτική του ευρώ, για το πώς βλέπουμε το ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τους θεσμούς οικονομικής διακυβέρνησης στην Ευρωζώνη, την τραπεζική ένωση, τη διαχείριση του δημοσίου χρέους.


3. Η κυπριακή εμπειρία: η δοκιμασία εύκολων θεωριών

Όχι με ψευδαισθήσεις και συμβολισμούς, αλλά με έναν προοδευτικό ρεαλισμό, που έχει συνείδηση του πραγματικού συσχετισμού και των δυνατοτήτων μεταβολής του συσχετισμού αυτού. Άλλωστε η εμπειρία της Κύπρου τι ήταν κατά βάθος; Η εμπειρία της Κύπρου ήταν η πλήρης δοκιμασία όλων των εύκολων θεωριών.

Δεν υπάρχει Σχέδιο Β. Υπάρχουν λόγια. Εκτός κι αν το Σχέδιο Β είναι αυτό που λέει με ειλικρίνεια το ΚΚΕ και ο κ. Αλαβάνος για έξοδο από την Ευρωζώνη, έξοδο από το ευρώ. Και αυτό στην ολοκληρωμένη και έντιμη μορφή του σημαίνει έξοδο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό ναι, είναι μια έντιμη καθαρή στάση, το άλλο είναι ένα ψέμα.

Δεν μπορείς να κάνεις, πέραν ενός ορίου, σκληρή διαπραγμάτευση με μια Ευρώπη η οποία αντιδρά νευρικά, ασυντόνιστα, χωρίς στρατηγική και προοπτική. Μπορεί να αντιδράσει συγκυριακά, βίαια και την πληρώνει πάντα ο πιο αδύναμος. Δεν υπάρχουν πόλοι εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, δε θα λύσεις το πρόβλημά σου ούτε μέσα από τις καλές σχέσεις με τη Ρωσία, που τις θέλουμε και τις προωθούμε, ούτε μέσα από μία στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η προοπτική αξιοποίησης και τιτλοποίησης των υδρογονανθράκων είναι ιστορικά ανοικτή και είναι πάρα πολύ χρήσιμη και το προτείνουμε κι εμείς για τα ασφαλιστικά μας ταμεία, δεν είναι όμως κάτι αυριανό, δεν είναι κάτι που σου λύνει προβλήματα δημοσιονομικής διαχείρισης.


4. Η εθνική στρατηγική εξόδου / Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης

Έχει λοιπόν πάρα πολύ μεγάλη σημασία να μιλήσουμε με σοβαρότητα και ευθύνη για την εθνική στρατηγική εξόδου, για το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης.

Έχουμε μπροστά μας μέχρι τις ευρωεκλογές και το τέλος της Ελληνικής Προεδρίας 55 εβδομάδες. Πρέπει οι προτεραιότητές μας να ταξινομηθούν σε 55 εβδομάδες και κάθε εβδομάδα πρέπει να είναι ονοματισμένη και συνδεδεμένη με έναν στόχο. Γι’ αυτό επαναφέρουμε την πρότασή μας για τη συγκρότηση όχι της Εθνικής Ομάδας Διαπραγμάτευσης, γιατί τώρα είμαστε αλλού, αλλά της Εθνικής Επιτροπής Στρατηγικού Σχεδιασμού.

Γιατί η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στα τρία κόμματα της κυβερνητικής συνεργασίας, ανήκει σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις και όποια δύναμη της Αντιπολίτευσης δε θέλει ας μη σηκώσει το γάντι αυτής της πρόσκλησης, πρόσκλησης και πρόκλησης. Η ευθύνη ανήκει στις δυνάμεις του επιχειρείν, στις δυνάμεις της πραγματικής οικονομίας, ανήκει στους εργαζόμενους, ανήκει στους άνεργους που δε θέλουν να είναι παθητικοί αλλά διεκδικούν το δικαίωμά τους στην απασχόληση και τη συμμετοχή στο εθνικό προϊόν.

Επαναλαμβάνω πολύ συνοπτικά ότι υπάρχουν ορισμένοι όροι εθνικής ανάπτυξης, που ξεπερνούν κατά πολύ το στενό πλαίσιο του μνημονίου.

  • Οι όροι αυτοί είναι εθνικοί: Χρειάζεται εθνική ενότητα και εθνική ασφάλεια, κάτι το οποίο δεν είναι καθόλου αυτονόητο. Πρέπει να ενεργοποιήσουμε την εξωτερική μας πολιτική.
  • Υπάρχουν όροι πολιτικοί: Η σταθερότητα που την εγγυόμαστε αλλά με πολύ κόπο και δεν μπορεί να την εγγυάται μόνον η Κυβέρνηση κόντρα στην κοινωνία, πρέπει και η κοινωνία να αντιληφθεί την αξία της πολιτικής σταθερότητας.
  • Υπάρχουν όροι κοινωνικοί: Η συνοχή για την οποία μίλησα, η προστασία των ανέργων και των ευπαθών ομάδων.
  • Όροι δημοσιονομικοί: η εξυγίανση, τα πρωτογενή πλεονάσματα, η βιωσιμότητα του χρέους και βεβαίως η συμφωνία «όχι άλλα μέτρα».
  • Όροι φορολογικοί: Δεν αρκεί να μιλάμε για τον ενιαίο φόρο ακινήτων. Πρέπει να μιλήσουμε ξανά για το Εθνικό Φορολογικό Σύστημα. Πρέπει να μιλήσουμε ξανά για μείωση συντελεστών, για εκλογίκευση και ώθηση της πραγματικής οικονομίας. Να ανοίξουμε τα επιμέρους θέματα μέσα σ’ ένα συνολικό πλαίσιο το οποίο είναι καθαρό, απλό, σταθερό.
  • Όροι χρηματοοικονομικοί, για τους οποίους μίλησα σε σχέση με τις Τράπεζες.
  • Όροι διαρθρωτικοί: Ανταγωνιστικότητα, διαφάνεια, αποδοτικότητα. Δε μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε ότι η Δημόσια Διοίκηση, η Δικαιοσύνη, είναι πυλώνες ανάπτυξης. Δεν είναι πυλώνες που αφορούν απλώς το κράτος. Το κράτος είναι ο μοχλός της ανάπτυξης.
  • Και βέβαια, όροι θεσμικοί: όπως είναι η αναθεώρηση του Συντάγματος, η λειτουργία της δημοκρατίας, ο σεβασμός του συνταγματικού τόξου, το εκλογικό σύστημα.
  • Και τελικά, όροι αναπτυξιακοί: με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, με τους ενδογενείς πόρους, τη γη και τους ανθρώπους για τους οποίους μίλησα.

Είπα χθες κάτι που θέλω να το επαναλάβω. Ζούμε την εξής αντιφατική κατάσταση ως κοινωνία: Όλοι κατακρίνουν το κακό κράτος. Όλοι στρέφονται κατά του φαύλου πολιτικού συστήματος της μεταπολίτευσης και περιμένουν τα πάντα από το κακό κράτος και από τις πρωτοβουλίες του φαύλου πολιτικού συστήματος.

Βεβαίως, η δημοκρατία λειτουργεί μέσα σε ένα θεσμικό πλαίσιο. Δε μπορεί η κοινωνία ν’ αποφασίσει χωρίς τη Βουλή, χωρίς την κυβέρνηση, χωρίς τη Δικαιοσύνη, χωρίς την Αυτοδιοίκηση. Αλλά όλες οι δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας, και ο ιδιωτικός τομέας και ο τρίτος τομέας της κοινωνικής οικονομίας και του εθελοντισμού, παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο. Οι τράπεζες, οι επιστήμονες, οι εργαζόμενοι, οι επιχειρήσεις, τα Πανεπιστήμια, όλοι δεν πρέπει να κινητοποιούν στο πλαίσιο αυτό;


5. Η πραγματικότητα της πραγματικής οικονομίας

Έχουμε πλήρη συνείδηση, φίλες και φίλοι, της πραγματικότητας, της πραγματικής οικονομίας. Και της πραγματικότητας της πραγματικής κοινωνίας. Δε θριαμβολογούμε, δεν εξωραΐζουμε. Ξέρουμε τι τραβάει ο κάθε Έλληνας και η κάθε Ελληνίδα στη δουλειά του, στην καθημερινότητά του, στο σπίτι του, στην   οικογένειά του. Και ξέρουμε πόσο αρνητική επιρροή άσκησε και η Κύπρος και η συζήτηση για το τραπεζικό σύστημα. Εκεί που πήγε να κινηθεί κάτι στην αγορά, υπήρξε μια αναστολή και μια ανάσχεση.

Και ξέρουμε ότι αυτή τη στιγμή συγκρούονται στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα δυο διαφορετικές αντιλήψεις σε σχέση με την αντοχή των επιχειρήσεων. Υπάρχει μια νεοφιλελεύθερη αντίληψη που λέει «αφήστε την αγορά να καθαρίσει την κατάσταση. Όποιοι αντέξουν και όποιοι δεν αντέξουν». Αυτό, αποτυπώνει μια ζουγκλοειδή αντίληψη για τη λειτουργία της οικονομίας, η οποία εάν επικρατήσει στη χώρα μας, θα οδηγήσει σε βάθεμα της ύφεσης και σε εκτίναξη της ανεργίας.

Άρα έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία να παρέμβουμε μέσω των μηχανισμών που έχουμε στα χέρια μας. Και έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία να φτάσουμε πραγματικά στην αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ. Και το λέω αυτό με αφορμή τους οδικούς άξονες, όπου είπαμε ότι χαιρετίζουμε τους καλούς οιωνούς, αλλά θέλουμε σύμβαση η οποία να είναι έτοιμη να εμφανιστεί στη Βουλή προς κύρωση η οποία να δίνει οριστική νομική και χρηματοοικονομική λύση στο πρόβλημα. Κι είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε μια οριστική, σοβαρή, διαφανή λύση το ταχύτερο δυνατό.


6. Διαρθρωτικές αλλαγές

Έχει επίσης πάρα πολύ μεγάλη σημασία ν’ αξιοποιήσουμε την όποια θετική δυναμική μας δίνει η συμφωνία με την τρόικα. Να δώσουμε μια ελπίδα, μια αισιοδοξία στην  αγορά. Και βεβαίως να προωθήσουμε τις διαρθρωτικές αλλαγές. Δε φοβόμαστε τις διαρθρωτικές αλλαγές. Και θέλω να το πω πολύ καθαρά και πραγματιστικά. Εάν ο μεγάλος μας στόχος είναι να συμφωνήσουμε στο δόγμα που λέει «όχι άλλα δημοσιονομικά μέτρα, δεν τ’ αντέχει η κοινωνία, δεν τ’ αντέχει η οικονομία», τότε πρέπει να δώσουμε έμφαση στις διαρθρωτικές αλλαγές.

Δίνοντας έμφαση στις διαρθρωτικές αλλαγές, θωρακιζόμαστε απέναντι σε οποιαδήποτε πίεση για τη λήψη πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων. Και το γεγονός ότι ήδη εντοπίσαμε με δική μας καθοριστική συμβολή συγκεκριμένες πηγές για την αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων και λειτουργών, ώστε να πετύχουμε τους ποσοτικούς στόχους, όχι για λόγους δημοσιονομικούς, αλλά για λόγους θεσμικούς και διαρθρωτικούς, έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία.

Γιατί έχει γίνει αποδεκτός ο κανόνας 1:1. Για καθέναν που φεύγει μέσα από την αξιολόγηση ή τον πειθαρχικό έλεγχο, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους νόμους και υπό την τελική κρίση του ΣτΕ, για τον καθένα προσλαμβάνεται ένας νέος άνθρωπος, ένας επιστήμονας με προσόντα που μπορεί να συμβάλλει στον αναπτυξιακό προσανατολισμό της Δημόσιας Διοίκησης.

Άρα, έχουμε πειθαρχικές διαδικασίες, έχουμε κατάργηση φορέων ιδιωτικού δικαίου, έχουμε συγχώνευση φορέων και κινητικότητα στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, έχουμε εθελουσίες εξόδους με κίνητρα αποδεκτά από την κοινωνία και έχουμε  και νομοθετημένα κριτήρια στη συνολική δεξαμενή του Δημοσίου που είναι, για παράδειγμα, οι συνεχείς αναρρωτικές άδειες για μια νόσο ψυχική που δεν επιτρέπει σε κάποιον να προσφέρει τις υπηρεσίες του. Αυτό μετατρέπεται σε αναπηρική σύνταξη, αλλά η θέση αδειάζει κι έρχεται ένας νέος επιστήμονας να προσφέρει τις υπηρεσίες του.

Το ίδιο συμβαίνει και σε σχέση με τις ιδιωτικοποιήσεις. Οι συμφωνημένες ιδιωτικοποιήσεις που είναι μέσα στη συμφωνία προγραμματικής σύγκλησης, είναι μια επιλογή που την έχουμε κάνει, που τη στηρίζουμε, είναι ένα κίνητρο για επενδύσεις και ανάπτυξη. Δεν είναι ξεπούλημα. Και βέβαια έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία να φέρνουμε συνεχώς στην   επιφάνεια τις προτάσεις μας για την οικονομία και την κοινωνία.


7. Η αδιέξοδη στρατηγική της αντιπολίτευσης

Όμως πρέπει να μιλήσουμε με ειλικρίνεια και στους πολίτες που μας ακούνε οι οποίοι πολλές φορές έχουν μια προφανώς αντιφατική στάση. Πριν από 9 μήνες έγινε μια επιλογή σε σχέση με την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τη διακυβέρνηση τόπου. Τέθηκαν τα διλήμματα καθαρά, σε δυο αλλεπάλληλες εκλογές. τον Ιούνιο επικράτησε μια αντίληψη φιλοευρωπαϊκή, υπεύθυνη, την οποία στήριξε ο ελληνικός λαός.

Από την άλλη μεριά, έχουμε μια αντιπολίτευση η οποία θεωρεί ότι η κυβέρνηση αυτή γεννήθηκε με κρίση νομιμοποίησης, δηλαδή έχει μια εκ γενετής κρίση νομιμοποίησης. Δεν έχει αφεθεί κανένα περιθώριο ν’ αναπτύξουμε μια πολιτική. Δε μπορεί τώρα που έχουμε φτάσει στην κρίσιμη τελική φάση, να μη γίνεται αντιληπτό ότι χρειάζεται μια επιλογή προς τη μία ή προς την άλλη κατεύθυνση.

Εάν πιστεύει ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Πρόεδρός του, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ότι τα διδάγματα και οι εμπειρίες των τελευταίων εβδομάδων έχουν αναδείξει ένα εναλλακτικό σχέδιο το οποίο υπήρχε και δεν το βλέπαμε ή επιβεβαιώθηκε από τις εξελίξεις, τότε προφανώς δε ζούμε στον ίδιο κόσμο, δεν έχουμε τις ίδιες προσλαμβάνουσες παραστάσεις.

Γιατί θεωρώ ότι όλα στην Ευρώπη, από την Κύπρο μέχρι το Λουξεμβούργο και την Αυστρία, δείχνουν ότι δεν υπάρχει τέτοιο εναλλακτικό σχέδιο. Υπάρχει όπως σας είπα, η καθαρότητα της λύσης που λέει «εκτός ευρώ, εκτός Ευρώπης». Αλλά αυτή είναι μια αντίφαση που διαπερνά το ΣΥΡΙΖΑ, είναι μια αντίφαση που διαπερνά και άλλα πολιτικά κόμματα, όπως οι Ανεξάρτητοι Έλληνες.

Πρέπει αυτή η αντίφαση να λυθεί. Λοιπόν, η αντίφαση αυτή δε λύνεται μέσα από ετερόκλητες συμμαχίες του τύπου «ΣΥΡΙΖΑ και Ανεξάρτητοι Έλληνες», ούτε μέσα από τερατογενέσεις όπως είναι η σύμπτωση επί των τακτικών χειρισμών μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Χρυσής Αυγής στην Επιτροπή Προκαταρκτικής  Εξέτασης για την υπόθεση του κ. Παπακωνσταντίνου.

Διότι εκεί πια, η αδιέξοδη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ, έχει μετατραπεί σε γραφική εμπάθεια η οποία τελικώς προσφέρει άλλοθι στη Χρυσή Αυγή. Και ειλικρινά ντρέπομαι, το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του   Συμβούλιο της Ευρώπης, να εμφανίζεται πιο ευαίσθητος και πιο πιεστικός για την κινητοποίηση του συνταγματικού τόξου και τη λήψη μέτρων κατά των   ναζιστών της Χρυσής Αυγής απ’ ό,τι εμείς και το ελληνικό Κοινοβούλιο.

Θέλω   με την ευκαιρία αυτή φυσικά να συγχαρώ το νέο Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος και να του ευχηθώ καλή επιτυχία στα καθήκοντά του και να πω αναφερόμενος στην απερχόμενη Γραμματέα και επικεφαλής την παρούσα κοινοβουλευτική περίοδο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Βουλή, στην κα Αλέκα Παπαρήγα, ότι η παρουσία της μέσα στη Βουλή είναι εθνικά πολύτιμη, ως μια παρουσία ώριμη και ειλικρινής, σε αντίθεση με άλλες παρουσίες που ούτε ώριμες, ούτε ειλικρινείς είναι.


8. Κυβέρνηση και ΠΑΣΟΚ

Φίλες και φίλοι, το Συνέδριό μας είναι πάρα πολύ πρόσφατο και δεν πρέπει κανείς να το λησμονεί. Έχουμε όλοι μας και η Κοινοβουλευτική Ομάδα και η Κεντρική Επιτροπή και όλα τα στελέχη, υποχρέωση σεβασμού και εφαρμογής των αποφάσεων του Συνεδρίου.

Το κεκτημένο της καθαρής γραμμής μας δεν μπορούμε να το θέσουμε σε αμφιβολία αλλιώς δεν θα είμαστε όχι εγγυητές σταθερότητας της χώρας αλλά ούτε εγγυητές της σταθερότητας της παράταξης.

Η επιτυχία της κυβέρνησης –το είχα πει στο Συνέδριο– είναι ιστορική ανάγκη για τη χώρα. Και την επιτυχία αυτής της κυβέρνησης στη μορφή που τη θέλουμε, που δεν είναι η παρούσα, δεν τη χαρίζουμε σε κανέναν. Γιατί εμείς είμαστε ιστορικά αυτοί που διαμορφώσαμε το πλαίσιο και υπήρξε προσχώρηση αναδρομική και της Νέας Δημοκρατίας και της Δημοκρατικής Αριστεράς στο πλαίσιο αυτό.

Αυτό που έχουμε πει στο Συνέδριό μας ότι είναι απολύτως αναγκαία η επικαιροποίηση της προγραμματικής συμφωνίας των τριών κομμάτων θα γίνει, γίνεται εκ των πραγμάτων αποσπασματικά και σημειακά. Ναι, αγωνιζόμαστε μέσα από μια ενδοκυβερνητική διαπραγμάτευση να βρούμε λύση για τον ενιαίο φόρο ακινήτων.

Αγωνιζόμαστε μέσα από μια ενδοκυβερνητική συζήτηση να βρούμε λύση στα θέματα της δημόσιας διοίκησης. Αυτά είναι κεφάλαια της προγραμματικής συμφωνίας. Δεν μπορεί η επικαιροποίηση να  γίνεται αποσπασματικά και υπό την πίεση της διαπραγμάτευσης για να πάρουμε τη δόση. Πρέπει να γίνει ενιαία, συστηματικά, προληπτικά, ώστε να έχουμε την πρωτοβουλία των κινήσεων. Δηλαδή πρέπει το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης να γίνει η επικαιροποιημένη συμφωνία προγραμματικής σύγκλισης των τριών κομμάτων.

Και βεβαίως πρέπει να θέσουμε σαφείς κανόνες λειτουργίας της κυβέρνησης και της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται αντιμέτωπη συνεχώς με αιφνιδιαστικές κινήσεις, με τετελεσμένα γεγονότα και με εσωτερικές αντιφάσεις της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας χωρίς λόγο.

Έχουμε τραβήξει πολλά τα τελευταία χρόνια, έχουμε σηκώσει υπέρμετρα μεγάλο βάρος για να επιτρέπουμε στον οποιονδήποτε να διαφοροποιείται εκ του ασφαλούς. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Είμαστε μαζί στα καλά μαζί και στα κακά, έχουμε μια ενιαία εθνική ευθύνη, δεν μπορούμε να παίζουμε.

Και φυσικά οι κανόνες λειτουργίας κυβέρνησης και κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας θα αναβαθμίσουν  και τη Βουλή. Χρειαζόμαστε τη Βουλή ως επίκεντρο του πολιτικού λόγου γιατί στη Βουλή αποδεικνύεται και αναδεικνύεται η αντιφατικότητα και η ανεπάρκεια των θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ και των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Και βεβαίως αυτό που λέω αφορά και την αξιολόγηση προσώπων και την αξιοποίηση προσώπων, γιατί έχουμε ανάγκη από την αξιοποίηση όλου του στελεχικού μας δυναμικού. Τον Ιούνιο είχαμε κάνει μια επιλογή γιατί έπρεπε να δείξουμε στον ελληνικό λαό ότι το ΠΑΣΟΚ δεν πάσχει από κυβερνητισμό. Δεν είναι μια ομάδα από θεσιθήρες που θέλουν  πάση θυσία να είναι στην κυβέρνηση. Οι επιλογές μας είναι πολιτικές, στρατηγικές, εθνικές. Και τώρα δεν μιλάμε για αξιοποίηση προσώπων με την έννοια της συντεχνιακής ή κομματικής λογικής, αλλά έχουμε την εθνική υποχρέωση να αξιολογήσουμε και να αξιοποιήσουμε τα καλύτερα στελέχη που διαθέτουμε ως χώρα ή ως κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Και πρέπει να καλλιεργήσουμε μια νέα κουλτούρα συνεργασίας, η οποία είναι επίπονη αλλά απολύτως αναγκαία, υπάρχει σε όλη την Ευρώπη. Έχουμε μπροστά μας πολύ συγκεκριμένα χρονικά σημεία, ορόσημα. Το πρώτο είναι οι γερμανικές εκλογές, που είτε θέλουμε, είτε δεν θέλουμε είναι ένα πανευρωπαϊκό πολιτικό γεγονός του ερχόμενου Σεπτεμβρίου. Και το δεύτερο βέβαια είναι οι δίδυμες εκλογές στα τέλη Μαΐου του 2014, ευρωεκλογές και δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.

Άρα, ζητήματα θεσμικών αλλαγών που συνδέονται με όλα αυτά είναι επίκαιρα. Και αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογικό σύστημα.


9. Κεντροαριστερά

Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με την ευρύτερη κεντροαριστερά. Η απόφαση του Συνεδρίου μας είναι σαφής. Είμαστε ανοιχτοί, φιλικοί, ειλικρινείς αλλά αποφασισμένοι. Κανείς δεν μπορεί να παίζει με την αξιοπρέπειά μας και κανείς δεν μπορεί να προκαλεί καθυστέρηση στις πρωτοβουλίες μας.

Απευθυνόμαστε στη βάση και καλούμε όλα τα στελέχη να αντιληφθούν ότι το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένα κόμμα, το ΠΑΣΟΚ είναι ο εκφραστής μιας ιστορικής παράταξης. Η ιστορικότητα των παρατάξεων δεν είναι ζήτημα αυτοπροσδιορισμού συγκεκριμένων κομμάτων. Η δημοκρατική παράταξη έχει διαμορφωθεί ιστορικά. Δεν μπορεί να τη διεκδικήσει όποιος είναι έξω από την ιστορική κοίτη αυτής της παράταξης. Η στάση του ΠΑΣΟΚ λοιπόν δεν ετεροκαθορίζεται.

Στόχος μας είναι η προοδευτική μεταρρύθμιση της χώρας, η αλλαγή σε βάθος και κανένα φλερτ με συντεχνιασμούς ή πολιτικούς συνδικαλισμούς. Και θέλω εδώ με πολύ φιλικό τρόπο να πω ότι όποιος θέλει να ασχοληθεί με την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, με τον ευρωπαϊκό δημοκρατικό σοσιαλισμό, πρέπει να ξέρει ότι υπάρχει και ένας πανευρωπαϊκός επίσημος εκφραστής των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, που είναι το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα και η Κοινοβουλευτική Ομάδα των Ευρωπαίων Δημοκρατών και Σοσιαλιστών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Στις ευρωεκλογές θα συγκρουστούν οι μεγάλες πολιτικές οικογένειες. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα που εκφράζει τις συντηρητικές δυνάμεις, το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα που εκφράζει τις ευρωπαϊκές σοσιαλιστικές, σοσιαλδημοκρατικές, εργατικές και δημοκρατικές δυνάμεις. Ο καθένας θα έχει υποψήφιο Πρόεδρο για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο καθένας θα έχει μια πλατφόρμα για το ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Θέλουμε να έχει μια πλατφόρμα για το μέλλον της Ευρώπης και για το μέλλον της Ευρωζώνης.

Όποια πολιτική δύναμη στην Ελλάδα θεωρεί ότι εκφράζεται από το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα και την πλατφόρμα του, πρέπει να είναι μαζί μας εάν θέλουμε να είμαστε συνεπείς και απέναντι στον ελληνικό λαό και απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους. Τα άλλα είναι τεχνητές διαιρέσεις οι οποίες δεν προσφέρουν τίποτε και δεν δημιουργούν μια νέα δυναμική.

Άρα, πρέπει να δούμε πολύ σοβαρά την προοπτική της Ευρώπης, την προοπτική των ευρωεκλογών, τα καθήκοντα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και την ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτικού Νότου.


10. Οργανωτικές πρωτοβουλίες

Βεβαίως, εμείς πρέπει να συνεχίσουμε τις προγραμματικές μας πρωτοβουλίες. Η εβδομάδα αυτή είναι η εβδομάδα της οριστικής συγκρότησης των Τομέων, των Τομέων Δράσης και των Τομέων Πολιτικής του Κινήματος. Είναι η εβδομάδα που θα συγκροτηθεί και  θα αρχίσει να λειτουργεί η Επιτροπή Αξιολόγησης Στελεχών ενόψει και των Δημοτικών και Νομαρχιακών εκλογών, όπου θα αφήσουμε βεβαίως τα μέγιστα περιθώρια αυτονομίας και ευελιξίας στις τοπικές κοινωνίες.

Και είναι η εβδομάδα στην οποία θα ολοκληρωθεί το μοντέλο της αυτοχρηματοδοτούμενης δημοτικής και νομαρχιακής οργάνωσης του ΠΑΣΟΚ, γιατί φυσικά πρέπει να κινηθούμε μέσα σε ένα τελείως διαφορετικό πλαίσιο. Με οικονομίες κλίμακος, με ευελιξία, με τρόπους έξυπνους και διαφανείς.

Άρα, η Κοινοβουλευτική Ομάδα τώρα αναλαμβάνει ένα πρόσθετο καθήκον. Πρέπει να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για την επιτυχέστερη δυνατή συγκρότηση των Τομέων Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ και ως εκ τούτου ο καθένας από εσάς τους συναδέλφους στη Βουλή, που είναι εισηγητής σε έναν τομέα, πρέπει να μας βοηθήσει να συγκροτήσουμε τους τομείς τους αντίστοιχους στο ΠΑΣΟΚ με προτάσεις για τη στελέχωση.

Πρέπει να οργανώσει τις προϋποθέσεις της συνεργασίας με όλες τις ομάδες που κινούνται σε ένα χώρο, όπως είναι για παράδειγμα η οικονομία, η ανάπτυξη, το περιβάλλον, η αγροτική πολιτική, γιατί μόνο έτσι μπορούμε να έχουμε την πιο καλή παρουσία και στην κομματική δραστηριότητα αλλά και στην κοινοβουλευτική μας δραστηριότητα.

Χαίρομαι γιατί σήμερα άρχισε να λειτουργεί η Ομάδα Συντονισμού της Κοινοβουλευτικής Ομάδας σε εβδομαδιαία βάση. Αυτό περιλαμβάνει και την παρουσία της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ήθελα να παρακαλέσω όλους τους συναδέλφους βουλευτές, για τον τομέα στον οποίο είναι εισηγητές και για τις κοινοβουλευτικές Επιτροπές και αντιπροσωπείες της Βουλής των Ελλήνων στις οποίες μετέχουν, να μου στείλουν ένα απολογιστικό σημείωμα και ένα σημείωμα με την πρότασή τους για το τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα και για κάθε τομέα και για κάθε κοινοβουλευτική Επιτροπή και για κάθε κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία.

Επίσης, έχει πολύ μεγάλη σημασία η παρουσία μας στις συνεδριάσεις της Βουλής στην Ολομέλεια και στις Επιτροπές, να είναι δυναμική. Όχι απλώς φυσική αλλά με μεγάλες πρωτοβουλίες. Χαίρομαι δε γιατί ήδη αύριο αυτό παίρνει υπόσταση με τη συζήτηση που θα διεξαχθεί στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, υπό την Προεδρία του Δημήτρη Κρεμαστινού της πρότασης νόμου που έχουμε καταθέσει για το Ταμείο Αλληλεγγύης των Γενεών, δηλαδή για την αξιοποίηση των «πόρων», τους υδρογονάνθρακες, για τα ασφαλιστικά μας Ταμεία. Αυτό είναι ένα πρώτο δείγμα συνδυασμού αναπτυξιακής προοπτικής κοινωνικής ευαισθησίας και προάσπισης των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Νομίζω ότι σπανίως μπορεί να βρει κανείς σε μια πρόταση νόμου και τις τρεις αυτές διαστάσεις να συνυπάρχουν. Γιατί η αναπτυξιακή διάσταση περνάει μέσα από την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου. Η κοινωνική διάσταση μέσα από το σκοπό του Ταμείου, που είναι η κοινωνική συνοχή και η κοινωνική ασφάλιση και η διάσταση της εξωτερικής πολιτικής και της εθνικής κυριαρχίας μέσα βεβαίως από την άμεση προοπτική αξιοποίησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, που δεν είναι λόγια αλλά είναι συγκεκριμένη πράξη που γίνεται και δεν υπάρχει πιο συγκεκριμένη υλική ενέργεια από αυτή που γίνεται με τις έρευνες τον τελευταίο καιρό. Είναι μια τομή στον ιστορικό χρόνο μετά από πάρα – πάρα πολλά έτη αμφισβήτησης, αμφιθυμίας γύρω από τα θέματα αυτά.

Άρα, είναι μια πρόταση νόμου που έχει πολύ σημαντικά προσόντα και συμπυκνώνει πολλούς συμβολισμούς. Σας ευχαριστώ πολύ.

Tags: Η Εξέλιξη της ΚρίσηςΕκφασισμός | ΝεοναζισμόςΠΑ.ΣΟ.ΚΠολιτικές Ομιλίες, 2013