Ουάσιγκτον, 25 Ιουλίου 2011

 In English

 

«Η Ελληνική Κρίση Χρέους: Προοπτικές και Ευκαιρίες»
Ομιλία Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Οικονομικών κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στο Ινστιτούτο Peterson για τη Διεθνή Οικονομία

 



Κυρίες και κύριοι,

Eδώ και δύο χρόνια, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος. Αυτό οφείλεται στην κακή δημοσιονομική της κατάσταση, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η ελληνική κρίση εξελίσσεται στο εσωτερικό της Ευρωζώνης, δηλαδή στο εσωτερικό μιας νομισματικής ζώνης με ένα ισχυρό νόμισμα και πολύ ικανοποιητικές συνολικά μακροοικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις. Παρότι, όμως, οι μέσες επιδόσεις της Ευρωζώνης, ως προς το δημόσιο χρέος, το δημοσιονομικό έλλειμμα, το εμπορικό ισοζύγιο, τους ρυθμούς ανάπτυξης, τον πληθωρισμό και την ανεργία, δεν θα δικαιολογούσαν μια τόσο έντονη και διαρκή αμφισβήτηση, αυτή υπάρχει. Ειδικότερα, η Ευρωζώνη έχει μικρότερο δημοσιονομικό έλλειμμα και δημόσιο χρέος σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. 



Η θέση της Ελλάδας μέσα στην Ευρωζώνη



Η Ελλάδα καλύπτει μόλις το 2% του δημοσίου χρέους της Ευρωζώνης και μόλις το 3% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης. Η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία καλύπτουν, όλες μαζί, μόλις το 6% του δημοσίου χρέους της Ευρωζώνης. Όμως, η υπαγωγή των χωρών αυτών σε προγράμματα στήριξης από την Ευρωζώνη, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δεν απέτρεψε τις πιέσεις προς χώρες, όπως η Ισπανία που κατέχει το 8% του δημοσίου χρέους της Ευρωζώνης και κυρίως η Ιταλία που κατέχει μόνη της το 25%.

Σας θυμίζω ότι η Ιταλία ανήκει στους G-8, έχει ελεγχόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και υψηλούς δείκτες ανταγωνιστικότητας. Δεν πρέπει, όμως, να ξεχνάμε ότι και η Ελλάδα βρίσκεται στην 27η θέση διεθνώς από πλευράς όγκου οικονομίας, με ΑΕΠ αισθητά μεγαλύτερο από αυτό της Ιρλανδίας, αλλά ακόμη και της Πορτογαλίας.

Για τα μεγάλα μεγέθη της Ευρωζώνης και τα περιορισμένα μεγέθη της Ελλάδας, ένα αποφασιστικό και αποτελεσματικό σχέδιο προστασίας και ανασυγκρότησης ήταν αναμφίβολα εύκολο να τεθεί σε εφαρμογή. Αρχικά, διαμορφώθηκε ένας προσωρινός μηχανισμός για την Ελλάδα, βασισμένος σε διμερή δάνεια των κρατών-μελών της Ευρωζώνης και με συμμετοχή του ΔΝΤ. Το ύψος αυτού του προγράμματος ήταν 110 δισ. ευρώ (158 δισ. δολάρια), για την περίοδο μέχρι και το 2013.

Τα προγράμματα της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας που ακολούθησαν βασίζονται κυρίως στους μηχανισμούς που συγκροτήθηκαν αμέσως μετά το αρχικό ελληνικό πρόγραμμα. Πρόκειται για τους μηχανισμούς του EFSF (European Financial Stability Facility) που αντιστοιχεί στην Ευρωζώνη και του EFSM (European Financial Stabilisation Mechanism) που αντιστοιχεί στην ΕΕ των 27.

Στο μεταξύ, η Ευρωζώνη και η ΕΕ διαμόρφωσαν τον μόνιμο μηχανισμό στήριξης χωρών-μελών που μπορεί να βρεθούν σε κατάσταση δημοσιονομικής κρίσης, δηλαδή σε κατάσταση κρίσης χρέους και αδυναμίας δανεισμού. Ο νέος αυτό μηχανισμός, το ESM (European Stability Mechanism), θα τεθεί σε εφαρμογή τον Ιούλιο του 2013 και θα ενσωματώνει τη συμμετοχή των ιδιωτών με πρόβλεψη CAC (Collective Action Clause). Τώρα, τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης είναι στην διαδικασία επικύρωσης από τα Κοινοβούλιά τους αυτού του μηχανισμού.

Η ελληνική κρίση χρέους, ελλείμματος και ανταγωνιστικότητας – Παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα



Η διεθνής εικόνα είναι απλή: Εδώ και τέσσερα περίπου χρόνια, η κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος προκάλεσε μια γιγαντιαία παρέμβαση εκ μέρους των κρατών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί και να οξυνθεί το δημοσιονομικό πρόβλημα των κρατών. Η χρηματο-οικονομική κρίση έγινε δημοσιονομική. Η δημοσιονομική κρίση με τη σειρά της προκαλεί και πάλι πρόβλημα στο τραπεζικό σύστημα ως κομιστή κρατικών ομολόγων, κ.ο.κ.

Βεβαίως, στην ελληνική περίπτωση η κρίση είναι πολύ πιο πολύπλοκη. Δεν είναι μόνο το υπερβολικό δημόσιο χρέος, αλλά και το υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που αποτυπώνει το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και τα υπερβολικά μεγέθη της κατανάλωσης σε σχέση με την παραγωγή.

Έπρεπε συνεπώς να οργανωθεί μία παρέμβαση σε όλα αυτά τα επίπεδα:

  • Στο δημοσιονομικό επίπεδο, με τον περιορισμό του ελλείμματος, τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ελληνικού δημόσιου χρέους, την οργάνωση ενός σύγχρονου φορολογικού συστήματος και μιας αποτελεσματικής φορολογικής διοίκησης.
  • Στο επίπεδο της πραγματικής οικονομίας, με τον δραστικό περιορισμό της παραοικονομίας και τη σύλληψη της φοροδιαφυγής.
  • Στο επίπεδο του μοντέλου ανάπτυξης, με διαρθρωτικές αλλαγές που καθιστούν ανταγωνιστική την ελληνική οικονομία. Αυτό προϋποθέτει το άνοιγμα επαγγελμάτων και αγορών, τη μείωση του διοικητικού κόστους και της διαρθρωτικής σπατάλης, την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, τη σταθερότητα της νομοθεσίας και την μετατροπή της Ελλάδας σε χώρα φιλοεπενδυτική.


Το εγχείρημα είναι πολύ φιλόδοξο, καθώς ο δραστικός περιορισμός του δημοσιονομικού ελλείμματος πρέπει να επιτευχθεί σε τρία μόλις χρόνια. Πρόκειται για τη μετάβαση από δημοσιονομικό έλλειμα ύψους 15,5% το 2009, σε πρωτογενές πλεόνασμα το 2012. Η ανάγκη δραστικής μείωσης των δημόσιων δαπανών και δραστικής αύξησης των δημοσίων εσόδων επιτείνει αναγκαστικά την ύφεση που για το 2011 ήταν στο 3,9%, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Τράπεζας της Ελλάδος στην τελευταία έκθεσή της. Άρα, είναι προφανές ότι όλο το πρόγραμμα προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας πρέπει να κινείται παράλληλα σε δύο άξονες: έναν δημοσιονομικό κι έναν αναπτυξιακό.

Οι ελληνικές αντιφάσεις και η υπέρβασή τους



Λόγω της κρίσης, πολλές αντιφάσεις βγήκαν στην επιφάνεια και πρέπει να αντιμετωπιστούν. Οι αντιφάσεις αυτές υπάρχουν ιστορικά από την περίοδο της δημιουργίας του νέου ελληνικού κράτους το 1827. Τα τυπικά χαρακτηριστικά της οικονομίας, της κοινωνίας και της πολιτικής συγκρούονται με άτυπα χαρακτηριστικά και στα τρία αυτά επίπεδα. Ιστορικά, στην Ελλάδα προηγείται η δημιουργία κράτους κατά τα δυτικά πρότυπα της εποχής, στις απαρχές του 19ου αιώνα, και ακολουθεί η συγκρότηση της κοινωνίας των πολιτών και της οικονομίας. Η καχεξία της δημόσιας διοίκησης, οι πελατειακές σχέσεις, οι συντεχνιακές συμπεριφορές, η φοροδιαφυγή ως πράξη αντίστασης κατά της κρατικής εξουσίας, η παραοικονομία ως μορφή δήθεν ευελιξίας δεν είναι φαινόμενα μόνο ελληνικά. Στην περίπτωση της Ελλάδας, όμως, λειτουργούν συνδυαστικά, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια αντιφατική εικόνα συνολικά για το Έθνος.

Στην Ελλάδα υπάρχει πλούτος, υπάρουν περιουσίες και εισοδήματα, υπάρχουν ενδογενείς πόροι ανάπτυξης, υπάρχει μεγάλη δημόσια ακίνητη περιουσία και ακόμη μεγαλύτερη ακίνητη περιουσία των νοικοκυριών και των ιδιωτικών επιχειρήσεων, υπάρχουν υψηλά και μεσαία εισοδήματα που δεν φορολογούνται, υπάρχουν μικρά εισοδήματα που επίσης δεν φορολογούνται γιατί υπάγονται στο αφορολόγητο όριο, και υπάρχουν κάποια μεσαία εισοδήματα μισθωτών και συνταξιούχων –που δηλώνουν 12-50 χιλιάδες ευρώ τον χρόνο- που υπερφορολογούνται.

Το ζήτημα της βιωσιμότητας του ελληνικού δημόσιου χρέους – Το πολιτικό πρόβλημα



Τους τελευταίους 20 μήνες εφαρμόζεται ένα φιλόδοξο πρόγραμμα προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας σε όλους τους τομείς. Υπήρξαν όντως καθυστερήσεις και προβλήματα με δική μας ευθύνη. Και την αποδεχόμαστε. Υπήρχε, όμως, και η συνεχής αμφισβήτηση των αγορών για το αν το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι πράγματι βιώσιμο, για το αν οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης, των πολιτών και των επιχειρήσεων μπορούν να αποδώσουν καρπούς, χωρίς μια ριζική παρέμβαση ως προς τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους.

Το ελληνικό δημοσιονομικό πρόβλημα, όπως και γενικότερα το δημοσιονομικό πρόβλημα της Ευρωζώνης, είναι πρόβλημα πολιτικό. Το ίδιο ισχύει ως προς αυτό και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ευρωζώνη, όμως, δεν υπάρχουν τα ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά των ΗΠΑ. Υπάρχει ένα κοινό νόμισμα που παίζει έναν σημαντικό διεθνή ρόλο, δεν υπάρχουν όμως στην ΕΕ και την Ευρωζώνη οι αντίστοιχοι αμερικανικοί θεσμοί πολιτικής ολοκλήρωσης.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να λειτουργήσει όπως η Fed στις ΗΠΑ γιατί η έλλειψη ισχυρής ομοσπονδιακής κυβέρνησης της επιβάλει να λειτουργεί ως ο βασικός ενοποιητικός παράγοντας της Ευρωζώνης. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από μία πολιτική σκληρού ευρώ, σταθερών τιμών και ελεγχόμενης νομισματικής κυκλοφορίας. Στην πραγματικότητα, μέσω του Συμφώνου Σταθερότητας, ισχύει στην Ευρωζώνη ένας αυστηρός δημοσιονομικός κανόνας, ως προς το ανεκτό ύψος του ελλείμματος (3% του ΑΕΠ) και το ανεκτό ύψος του χρέους (60% του ΑΕΠ).

Το πολιτικό όργανο που αποφασίζει στην Ευρωζώνη δεν είναι ένας θεσμός, όπως ο Πρόεδρος και η διοίκηση του μαζί με το Κογκρέσο, στις ΗΠΑ. Είναι 17 διαφορετικές κυβερνήσεις που λειτουργούν μέσα σε 17 κοινοβουλευτικά συστήματα διακυβέρνησης, εξαρτώνται από 17 διαφορετικά εθνικά κοινοβούλια και ακολουθούν 17 διαφορετικούς πολιτικούς και εκλογικούς κύκλους.

Υπάρχουν στην Ευρωζώνη κυβερνήσεις ισχυρές με νωπή εντολή, κυβερνήσεις συνεργασίας, κυβερνήσεις μειοψηφίας, κυβερνήσεις υπηρεσιακές, κυβερνήσεις που περιμένουν εκλογές σε λίγες εβδομάδες. Είναι πάντα πολύ δύσκολο να ζητούν οι κυβερνήσεις έγκριση από τα κοινοβούλιά των χωρών τους προκειμένου να παράσχουν βοήθεια σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία. Οι φορολογούμενοι έχουν παντού τις ίδιες ευαισθησίες. Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη γίνεται ορατή μέσα από την ενιαία αγορά και το κοινό νόμισμα, αλλά είναι δύσκολο να λάβει τη μορφή οικονομικής βοήθειας με ζεστά λεφτά.

Η Ευρωζώνη είναι ανοιχτή στη συμμετοχή και τη βοήθεια του ΔΝΤ που έχει τεράστια εμπειρία και τεχνογνωσία. Αυτός είναι και ο πραγματικός λόγος της σημερινής μου επίσκεψης στην Ουάσιγκτον.

Η ανάκτηση της ελληνικής αξιοπιστίας



Μέσα σε αυτό το διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Ελλάδα αφού πέρασε ορισμένους μήνες αβεβαιότητας, απόκτησε τώρα και πάλι την αξιοπιστία της μέσα από ορισμένες μεγάλες πολιτικές πρωτοβουλίες. Αναφέρω την ψήφιση από την ελληνική Βουλή δύο κομβικών νόμων, του Μεσοπροθέσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Προσαρμογής και του Εφαρμοστικού Νόμου, που ήταν καθοριστικής σημασίας για τους εταίρους μας -την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ. Τέθηκε, επίσης, σε εφαρμογή το φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που στοχεύει στην συγκέντρωση 50 δισ. ευρώ (72 δισ. δολάρια) μέχρι το 2015 και συγκροτήθηκε ήδη ο αρμόδιος φορέας μέσα σε κλίμα πολιτικής συναίνεσης.

Η αναβάθμιση της ελληνικής αξιοπιστίας σε συνδυασμό με τις επιθέσεις των αγορών κατά της Ιταλίας και της Ισπανίας, οδήγησαν στην ωρίμανση των αντιλήψεων ως προς την ανάγκη να αναληφθούν μεγάλες πρωτοβουλίες για τη βιωσιμότητα του ελληνικού δημοσίου χρέους. Η σταθεροποίηση της ελληνικής δημοσιονομικής κατάστασης είναι μέτρο ζωτικό για την Ελλάδα, αλλά και μέτρο αυτοπροστασίας της Ευρωζώνης.

Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της Ευρωζώνης στις 21 Ιουλίου



Η Ευρωζώνη έπρεπε να στείλει -και έστειλε- ένα ισχυρό μήνυμα υποστήριξης του εαυτού της και του νομίσματός της. Η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωζώνης στις 21 Ιουλίου έλαβε εντυπωσιακές αποφάσεις, σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Έτσι, δημόσιος και ιδιωτικός τομέας μαζί διασφαλίζουν πλήρως και οριστικά την βιωσιμότητα του ελληνικού δημοσίου χρέους με παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας:

  • Οι δανειακές ανάγκες της Ελλάδας καλύπτονται μέχρι το 2020
  • Το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού δημοσίου χρέους μειώνεται αισθητά. To μέσο κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους για την Ελλάδα για τα επόμενα 30 χρόνια σταθεροποιείται σε επίπεδα κάτω του 5%
  • Για τα πέντε πρώτα χρόνια, μέχρι το 2016, προβλέπεται ακόμα πιο χαμηλό επιτόκιο που διευκολύνει τους ετήσιους προϋπολογισμούς
  • Η νέα επίσημη βοήθεια χορηγείται με επιτόκια του EFSF της τάξης του 3,5%  και με δεκαετή περίοδο χάριτος
  • Τίθεται σε λειτουργία μηχανισμός επαναγοράς χρέους στη δευτερογενή αγορά με μια πρώτη απόδοση ύψους 21,6 δισ. ευρώ (31 δισ. δολάρια) που ισούται με το 12% του ελληνικού ΑΕΠ
  • Ο ιδιωτικός τομέας συμμετέχει ρολάροντας ή αντικαθιστώντας ομόλογα του ελληνικού δημοσίου, ονομαστικής αξίας 135 δισ. ευρώ (194 δισ. δολάρια) που λήγουν ως το 2020, με προβλεπόμενη συμμετοχή 90%. Αυτό γίνεται με εγγύηση του δημοσίου τομέα που παρέχεται μέσω του EFSF.


Η Ελλάδα δεσμεύεται να εφαρμόσει το πρόγραμμα.

Μετά από αυτή την πολύ μεγάλη παρέμβαση που εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους μπορούμε να πάρουμε μια βαθιά ανάσα, ωστόσο τώρα το βασικό είναι να εφαρμόσουμε και να εκτελέσουμε το πρόγραμμα. Πρώτο μας μέλημα είναι να στρέψουμε την προσοχή μας:

  • στην εκτέλεση του προϋπολογισμού,
  • στην εφαρμογή του προγράμματος ανασυγκρότησης,
  • στις διαρθρωτικές αλλαγές,
  • στην επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων.

Στόχος μας είναι η επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και η δημιουργία πρωτογενών πλεονασμάτων ήδη από το 2012.

Όλοι έχουν, επίσης, αντιληφθεί ότι εκτός από τις παρεμβάσεις στο δημοσιονομικό επίπεδο χρειάζεται ισχυρή αναπτυξιακή παρέμβαση στο επίπεδο της πραγματικής οικονομίας.

Ένα νέο Σχέδιο Μάρσαλ για την Ελλάδα



Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Πρόεδρος Τρούμαν εξήγγειλε για την Ελλάδα, που είχε υποστεί τεράστιες ζημιές και στην οποία διεξαγόταν ήδη εμφύλιος πόλεμος, ένα πρόγραμμα ανασυγκρότησης, το σχέδιο Μάρσαλ. Τώρα, έχουμε ένα νέο ευρωπαϊκό «σχέδιο Μάρσαλ» για την Ελλάδα, με κύρια συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, αλλά και των χωρών-μελών. Ένα αρχικό ποσό της τάξης των 20 δις ευρώ είναι ήδη διαθέσιμο για την Ελλάδα από τα ταμεία της ΕΕ.

Για το σχέδιο αυτό συζητήσαμε με την αμερικανική κυβέρνηση, με την Υπουργό Εξωτερικών, κα. Χίλαρυ Κλίντον και τον Υπουργό Οικονομικών κ. Τίμοθι Γκάιντνερ. Σε  αυτό το σχέδιο, υπάρχουν πάρα πολύ ενδιαφέροντα πεδία, όπως η ενέργεια, ο τουρισμός και το real estate. Η αμερικανική στήριξη είναι ισχυρή και είμαι βέβαιος ότι μπορεί να πάρει πολύ συγκεκριμένη και πρακτική μορφή. Συνολικά, η στήριξη που παρέχουν οι ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα, για την Ευρωζώνη, για την διεθνή οικονομία και την παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση. Η στήριξη των ΗΠΑ ειδικότερα μέσω του ΔΝΤ είναι ζωτικής σημασίας για μας, αλλά και για τη διεθνή νομισματική σταθερότητα. Αν μου επιτρέπεται να το πω, είναι προς όφελος των ίδιων των ΗΠΑ ως ηγετικής δύναμης της παγκόσμιας οικονομίας.

Είμαστε εταίροι και σύμμαχοι. Τα δύο προηγούμενα χρόνια ως Υπουργός Άμυνας είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με την αμερικανική κυβέρνηση, με τον Υπουργό Άμυνας κ. Γκέιτς στο ΝΑΤΟ, σε πολύ ευαίσθητα και κρίσιμα θέματα, όπως το Αφγανιστάν, η Λιβύη, ο αγώνας κατά της πειρατείας, ο αγώνας κατά της διεθνούς τρομοκρατίας. Εδώ και μερικές εβδομάδες, ως Υπουργός Οικονομικών, βρίσκομαι στο πεδίο της μάχης του χρέους, του ελλείμματος και της οικονομικής ανάπτυξης. Είχα την ευκαιρία αυτές τις εβδομάδες να διαπιστώνω στην πράξη την θετική αμερικανική στάση και υπολογίζουμε ιδιαίτερα σε αυτή.

Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της Ευρωζώνης στις 21 Ιουλίου και η ενεργός συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, με το περίφημο PSI, στην αντιμετώπιση του προβλήματος του ελληνικού δημοσίου χρέους διαμορφώνουν ένα νέο momentum για την Ελλάδα. Είμαστε αποφασισμένοι να αξιοποιήσουμε πλήρως την ευκαιρία αυτή. Μέσα σε κλίμα πολιτικής συναίνεσης και κοινωνικής συνοχής ενεργοποιούνται όλες οι δυνάμεις του ελληνικού έθνους μέσα κι έξω από την Ελλάδα –αναφέρομαι στον απόδημο ελληνισμό, όπως είναι ο ελληνισμός της Αμερικής, και στην ελληνική εφοπλιστική κοινότητα που είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο.

Όλοι μαζί θα πετύχουμε την ανασυγκρότηση της χώρας, την αποκατάσταση της δημοσιονομικής της ανεξαρτησίας και την κατάκτηση της ανταγωνιστικής θέσης που πρέπει να έχει η Ελλάδα μέσα στη διεθνή αγορά. Μπορούμε να το πετύχουμε αυτό και θα το πετύχουμε. Αυτή είναι μια ιστορική πρόκληση για τον Πρωθυπουργό, την Κυβέρνηση και για μένα προσωπικά ως Υπουργό Οικονομικών. Κυρίως όμως είναι μια πρόκληση για τον ίδιο τον ελληνικό λαό που είναι υπερήφανος, έχει πολλά προσόντα και ικανότητες και θέλει να τιμήσει την ιστορία της χώρας.

Σας ευχαριστώ.


 

Ερωταπαντήσεις μετά την ομιλία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Οικονομικών κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στο Ινστιτούτο Peterson για τη Διεθνή Οικονομία στην Ουάσιγκτον

C.F. Bergsten: Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστούμε πολύ για τις ιδιαίτερα χρήσιμες και διαφωτιστικές παρατηρήσεις σας. Και σας ευχαριστούμε για την διάθεση σας να απαντήσετε μερικές δικές μου ερωτήσεις, του συναδέλφου μου Jacob Kirkegaard και του κοινού. Σίγουρα θα ενδιαφέρονται πολύ να ζητήσουν περαιτέρω διευκρινήσεις πάνω στα σημεία που θίξατε. Θα ήθελα επίσης να παρουσιάσω στο κοινό τους δύο συνεργάτες σας που βρίσκονται μαζί σας στο πάνελ, τον κ. Γιώργο Ζανιά, Πρόεδρο του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων και τον κ. Πέτρο Χριστοδούλου, Γενικό Διευθυντή του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ).


Ευ. Βενιζέλος: Ο κ. Χριστοδούλου είναι ο άνθρωπος-κλειδί στην Ελλάδα. Είναι ο κατ’ εξοχήν αρμόδιος για την κατάσταση.

C.F. Bergsten: Είμαι βέβαιος πως θα δεχθεί αρκετές ερωτήσεις. Κύριε Υπουργέ, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ρωτώντας σας σχετικά με την προέκταση αυτού του θέματος στην εσωτερική πολιτική της Ελλάδας. Έχετε παρουσιάσει με σαφήνεια το πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, που η κυβέρνησή σας υιοθέτησε. Τώρα έχετε έρθει σε συμφωνία με τους Ευρωπαίους εταίρους σας -και υποθέτω και με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο- με σκοπό να εφαρμόσετε αυτό το πρόγραμμα.

Όλοι μας γνωρίζουμε –διαβάζουμε εφημερίδες, βλέπουμε τηλεόραση- έχουμε προσέξει δηλαδή πως δεν υπήρχε πάντα ομόφωνη στήριξη στην Ελλάδα για το πρόγραμμα αυτό. Οπότε, μιλήστε μας για την εσωτερική πολιτική κατάσταση. Πώς θα είστε σε θέση να διασφαλίστε την αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος; Αναμένετε να υπάρξει ευρεία στήριξη, τώρα που το πακέτο στήριξης διαμορφώθηκε στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα; Δώστε μας την εκτίμησή σας σχετικά με το τι θα γίνει στην συνέχεια στην Αθήνα και στην χώρα εν γένει.

Ευ. Βενιζέλος: Σας ευχαριστώ πολύ για αυτή την ευκαιρία. Όπως πολύ καλά γνωρίζετε, η βασική διαφορά μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας σε θεσμικό επίπεδο έγκειται στο γεγονός πως στην Ελλάδα έχουμε ένα παραδοσιακό κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης, μέσα σε ένα θεσμικό πλαίσιο ευρωπαϊκού κοινοβουλευτικού συστήματος. Οι σχέσεις μεταξύ κυβέρνησης, μιας κυβερνητικής πλειοψηφίας, και της αντιπολίτευσης –και πρώτα από όλα της λεγόμενης αξιωματικής αντιπολίτευσης, του βασικού κόμματος της αντιπολίτευσης- είναι πάντα αμφιλεγόμενη, διότι αυτή η αντίφαση είναι καίρια για την ύπαρξης της ίδιας της αντιπολίτευσης. Υπό συνθήκες μιας συμβατικής περιόδου, μπορούμε να αποδεχθούμε αυτό τον κανόνα και αυτή την πρακτική. Αλλά εν μέσω μιας περιόδου ιστορικής κρίσης, κρίσης επιβίωσης, είναι απολύτως αναγκαίο, τόσο για την κυβέρνηση όσο και για την αντιπολίτευση, να συγκροτήσουν μια κοινή εθνική πλατφόρμα για την ανασυγκρότηση του κράτους, της κοινωνίας των πολιτών, της εθνικής οικονομίας αλλά επίσης και για το  καλό όνομα της χώρας μας.

Εδώ στην Ουάσινγκτον, εκπροσωπώ όχι μόνο την ελληνική κυβέρνηση και το ελληνικό κυβερνών κόμμα, αλλά και το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Είμαι, επίσης, εδώ και ως εκπρόσωπος της αντιπολίτευσης. Και σας μιλώ όχι μόνο εκ μέρους των φίλων μου στο ΠΑΣΟΚ αλλά και των φίλων μου στην Νέα Δημοκρατία και στα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Έχουμε μια πολύ σημαντική και εποικοδομητική απόδειξη συναίνεσης. Για παράδειγμα, κατά την διάρκεια της τελευταία ψηφοφορίας στην Βουλή αναφορικά με το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, υπήρχε ευρεία πλειοψηφία. Ήταν μια πλειοψηφία δύο τρίτων. Και αυτό το μήνυμα, το μήνυμα της συναίνεσης, το μήνυμα της συνευθύνης και της συνεργασίας, ήταν πολύ χρήσιμο και πολύ καρποφόρο για την δουλειά που κάνουμε και για την διαπραγμάτευσή μας κατά την διάρκεια της τελευταίας Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Αλλά ήταν επίσης πολύ χρήσιμο ως προς την δημιουργία και έγκριση του νέου προγράμματος.

Έχουμε αναμφίβολα ένα πρόβλημα εθνικής συνοχής. Έχουμε πρόβλημα με την κοινή γνώμη. Είναι πολύ δύσκολο να εφαρμόσουμε ένα πρόγραμμα που εμπεριέχει θυσίες. Είναι πολύ δύσκολο να περικόψουμε τα έσοδα. Είναι πολύ δύσκολο να μειώσουμε τις συντάξεις. Είναι πολύ δύσκολο να οργανώσουμε μια νέα ευκαιρία για την χώρα, η οποία βιώνει τεράστια ανεργία.

Είναι πολύ δύσκολο να παρουσιάσουμε μια νέα εθνική αφήγηση που θα απευθύνεται στην νέα γενιά. Για αυτό τον λόγο, χρειαζόμαστε την αποκαλούμενη εθνική ενότητα στην χώρα. Μιλούμε πολύ συχνά στην Ελλάδα για εθνική ενότητα –εθνική ενότητα είναι η συναίνεση- και για εθνική συνοχή. Η εθνική συνοχή είναι ο σκληρός πυρήνας της αναγκαίας ευαισθησίας που χρειάζεται για την εφαρμογή μιας πολύ ισχυρής πολιτικής που θα προσφέρει προοπτική και ελπίδα για το μέλλον. Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό.

Δεν πιστεύω στην γραμμική προσέγγιση της ιστορίας, αλλά πρέπει να επανιδρύσουμε την ελπίδα και τις προοπτικές για την νέα γενιά. Αυτό είναι απολύτως απαραίτητο και είναι ένα ιστορικό μήνυμα, ένα εθνικό μήνυμα. Δεν είναι ένα μήνυμα προερχόμενο από κάποια κυβέρνηση αλλά από το ελληνικό Έθνος και απευθύνεται στην διεθνή κοινότητα.

Και αυτή η συνάντηση, χάρη σε εσάς, είναι μια τεράστια ευκαιρία για εμένα, εκ μέρους του ελληνικού Έθνους, ώστε να στείλω ένα καθαρό, ένα απόλυτα ξεκάθαρο μήνυμα.

Αυτό είναι ένα μήνυμα που μας δεσμεύει, διότι χωρίς αυτή την διεθνή πολιτική δέσμευση, χωρίς την υλοποίηση, χωρίς την ισχυρή και συστηματική εφαρμογή του προγράμματος δεν είναι δυνατό για εμάς να παρουσιάσουμε αποτελέσματα αλλά και να διατηρήσουμε την απαραίτητη στήριξη της διεθνούς κοινότητας

Η δέσμευση, η υλοποίηση, η εκτέλεση του προγράμματος, η εφαρμογή του, είναι η δική μας συνεισφορά σε αυτό το τεράστιο και πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα. Σας ευχαριστώ.

C.F. Bergsten: Σας ευχαριστώ πολύ. Αναφερθήκατε στις αποκρατικοποιήσεις και θα ήθελα να ρωτήσω περισσότερα γι’ αυτό το θέμα, ως ένα από τα πιο εξειδικευμένα συστατικά του προγράμματός σας. Και το ΔΝΤ αλλά και άλλοι εκτιμούν πως κατέχετε ένα τεράστιο ποσό σε περιουσιακά στοιχεία τα οποία δυνητικά μπορούν να ιδιωτικοποιηθούν. Μάλιστα, είναι πολύ περισσότερα από όσα έχετε συμπεριλάβει στα προγράμματά σας μέχρι τώρα. Έτσι λοιπόν, ρίχνοντας μια ματιά στις αισιόδοξες δυνατότητες, είναι αυτό ένα πεδίο στο οποίο ίσως να τα πάτε καλύτερα από ό,τι είναι προγραμματισμένο, στο οποίο ίσως να μπορέσετε να έχετε περισσότερα έσοδα και να παρουσιάσετε μεγαλύτερες επιτυχίες;

Ευ. Βενιζέλος: Αυτός είναι ο προσωπικός μου στόχος.

C.F. Bergsten: Πείτε μας περισσότερα για αυτό. Πώς βλέπετε να προχωρά η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων, το χρονοδιάγραμμα; Ποια στοιχεία θα είναι στο προσκήνιο αυτής της προσπάθειας;

Ευ. Βενιζέλος: Το σχέδιο αποκρατικοποιήσεων είναι πρώτα από όλα ένα πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών. Το ελληνικό κράτος, δηλαδή ο ελληνικός δημόσιος τομέας, είναι παραδοσιακός, με απαράδεκτα μεγάλο μέγεθος, σε σχέση με τα διεθνή μοντέλα οργάνωσης του κράτους και του δημόσιου τομέα.

Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων των κρατικών περιουσιακών στοιχείων του λεγόμενου τομέα γενικής κυβέρνησης, του ευρύτερου δημόσιου τομέα, είναι ένα πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών διότι χρειαζόμαστε ένα περισσότερο έξυπνο, περισσότερο λειτουργικό και λιγότερο δαπανηρό κράτος.

Αυτό το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, ως πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών, είναι απολύτως απαραίτητο για τον προϋπολογισμό μας αλλά και για να επιτύχουμε τον βασικό δημοσιονομικό μας στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα το συντομότερο δυνατό, από την ερχόμενη χρονιά.

Αλλά έχουμε επίσης την δέσμευση και την υποχρέωση να συνεισφέρουμε στο πρόγραμμα των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας μας για την περίοδο μέχρι τον Ιούλιο του 2014, διότι το πρόγραμμα αυτό έχει τρεις βασικούς πυλώνες:

  • Ο πρώτος βασικός πυλώνας είναι η νέα επίσημη στήριξη από την Ευρωζώνη, την ΕΚΤ, το EFSF και επίσης το ΔΝΤ.
  • Ο δεύτερος πυλώνας είναι η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα (PSI)
  • Ο τρίτος πυλώνας είναι η δική μας συνεισφορά μέσω των αποκρατικοποιήσεων.


Χρειαζόμαστε ένα ποσό της τάξης των 28 δισ. ευρώ μέχρι τον Ιούλιο του 2014, για χρηματοδοτικούς αλλά και διαρθρωτικούς λόγους.

Έχουμε επίσης ένα δεύτερο στάδιο, ένα επιπρόσθετο ποσό των 22 δισ. ευρώ από το 2014 μέχρι το 2015. Αυτό το δεύτερο στάδιο, το δεύτερο κεφάλαιο, είναι επίσης πολύ σημαντικό για την χρηματοδότηση του νέου μηχανισμού επαναγοράς χρέους. Αυτός ο νέος μηχανισμός, υπό την αιγίδα του EFSF, είναι πολύ σημαντικός διότι χρειαζόμαστε μια περικοπή, μια μείωση του ονομαστικού βάρους του δημοσίου χρέους μας.

Η λίστα των αποκρατικοποιήσεων είναι πολύ φιλόδοξη αλλά και λειτουργική. Μπορώ να κάνω ακόμα ένα διαχωρισμό μεταξύ αποκρατικοποιήσεων οργανισμών, των λεγόμενων δημόσιων επιχειρήσεων, ή δημόσιων δικαιωμάτων, και αποκρατικοποιήσεων στο πολύ ελκυστικό κομμάτι της ακίνητης περιουσίας, διότι η κρατική περιουσία είναι τεράστια. Επίσης, έχουμε μερικές ιδιαίτερα φιλόδοξες εκτιμήσεις αλλά και μια πολύ μεγάλη κρατική ακίνητη περιουσία ιδιωτικών φορέων. Και αυτό το πεδίο, της ακίνητης περιουσίας, είναι επίσης πολύ σημαντικό για τους ξένους επενδυτές στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με τους βασικούς τομείς της οικονομίας μας: Πάντοτε ξεκινώ με τον τουρισμό, αλλά αναφέρομαι επίσης και στην ενέργεια γιατί στον ενεργειακό τομέα το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων είναι πολύ ελκυστικό.

Και μπορούμε επίσης να οργανώσουμε νέα πεδία, μπορούμε να προετοιμάσουμε νέες προσφορές. Ωστόσο, χρειάζεται να ενεργήσουμε ως πωλητές. Χρειαζόμαστε αγοραστές, διότι για να δημιουργήσουμε μια νέα αγορά είναι απολύτως αναγκαίο να οργανώσουμε αυτού του είδους τις σχέσεις μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Για αυτό τον λόγο, αυτή η ευκαιρία να μιλήσω εδώ είναι πολύ σημαντική για εμένα ώστε να προχωρήσω σε μια δημόσια δήλωση απέναντι σε ένα υψηλής ποιότητας αμερικανικό κοινό. Χρειαζόμαστε όχι μόνο της στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων μας, αλλά και στήριξη από τις ΗΠΑ και πάνω από όλα από τους Ελληνοαμερικανούς εδώ στην Ουάσινγκτον και ευρύτερα στις ΗΠΑ.

C.F. Bergsten: Οπότε, όσοι ενδιαφέρονται να αγοράσουν να έρθουν μπροστά μετά το τέλος της συνάντησης. Εμείς, στο Ινστιτούτο, θα ζητήσουμε προμήθεια μόλις 10%, ως μέρος της συμφωνίας, κύριε Υπουργέ.

Επιτρέψτε μου να κάνω ακόμα μια ερώτηση και μετά θα περάσουμε σε ερωτήσεις από το κοινό. Έχουμε την αίσθηση εδώ στις ΗΠΑ ότι η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα έκανε μια μεγάλη στροφή, διότι μέχρι εκείνο το σημείο φαινόταν ότι το βάρος έπεφτε σχεδόν ολοκληρωτικά στη λιτότητα, στην προσπάθεια να εφαρμοστούν πολιτικές λιτότητας. Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα η Σύνοδος Κορυφής εξέτασε μια συνολική στρατηγική ανάπτυξης και επενδύσεων στην Ελλάδα, προσπαθώντας να ενθαρρύνει μερικά από τα πράγματα που αναφέρατε όσον αφορά την προσπάθεια η οικονομία να αρχίσει να αναπτύσσεται ξανά.

Μπορείτε να επεκταθείτε περαιτέρω πάνω σε αυτό; Πόσο σύντομα βλέπετε, υπό το πρίσμα του ρεαλισμού, την προοπτική επανόδου σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης; Και με τα μέτρα υπέρ του ανταγωνισμού που προσπαθείτε να πάρετε, ποιος πιστεύετε πως θα ήταν ένα λογικός ρυθμός ανάπτυξης που θα πρέπει να αναμένουμε από την Ελλάδα, για τα επόμενα πέντε χρόνια πάνω-κάτω;

Ευ. Βενιζέλος: Όπως γνωρίζετε, λιτότητα είναι το κακό όνομα που δίνεται για την οικονομική και δημοσιονομική ανασυγκρότηση αλλά και για την ανταγωνιστικότητα του κράτους μας και της εθνικής μας οικονομίας. Αλλά για τις ανάγκες της συζήτησης μπορώ να χρησιμοποιήσω, όπως εσείς, τον όρο λιτότητα. Η λιτότητα είναι προϋπόθεση για τον τελικό μας στόχο. Ο τελικός μας στόχος είναι να επιτύχουμε την δημοσιονομική μας ανεξαρτησία και παράλληλα να αποκαταστήσουμε το όνομα της Ελλάδας.

Χωρίς βιώσιμο δημόσιο χρέος, δεν είναι δυνατό να εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα λιτότητας ή ανασυγκρότησης και ανταγωνιστικότητας που θα φέρει αποτελέσματα και θα έχει προοπτική. Χρειαζόμαστε ένα βιώσιμο δημόσιο χρέος ώστε να προστατέψουμε τις θυσίες του ελληνικού λαού και της ελληνικής εθνικής οικονομίας. Και τώρα έχουμε μια πολύ σημαντική και εποικοδομητική κοινή αντίληψη με τους εταίρους μας –με την Ευρωζώνη, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την ΕΚΤ, το ΔΝΤ- σχετικά με την ανάγκη και την προτεραιότητα να κάνουμε το ελληνικό δημόσιο χρέος βιώσιμο.

Και τώρα έχουμε νέα εργαλεία, νέα μέτρα και εγγυήσεις για την βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους. Αυτή είναι η προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρμογή του προγράμματος λιτότητας. Από την άλλη, το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων είναι ένα πρόγραμμα δομικών αλλαγών και παράλληλα ένα πολύ σημαντικό ταμείο -το αποκαλούμενο ταμείο- για αυτό τον νέο μηχανισμό επαναγοράς χρέους και για να γίνουν τα απαραίτητα βήματα εμπρός. Χωρίς νέα στοιχεία και εργαλεία, δεν είναι δυνατό να κάνουμε, να οργανώσουμε, αυτό το άλμα προς τα εμπρός.

C.F. Bergsten: Επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο να ρωτήσω τον συνάδελφό μου, τον Jacob Kirkegaard, αν έχει να κάνει κάποια ερώτηση πάνω σε αυτά και μετά θα δώσουμε την ευκαιρία στο κοινό να ρωτήσει τον Υπουργό.

J. Kirkegaard: Ευχαριστώ, Fred, και σας ευχαριστούμε κ. Υπουργέ για τις ειλικρινείς σας παρατηρήσεις. Σε συνέχεια της ερώτησης του Fred, σχετικά με τις προοπτικές για ανάπτυξη: Αναφερθήκατε σε ένα «Σχέδιο Μάρσαλ» και πιθανώς για διαθέσιμα μέχρι και  20 δισ. ευρώ από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, με πολύ περιορισμένη, ή και καθόλου, απαίτηση για συγχρηματοδότηση από την Ελλάδα.

Έτσι λοιπόν αναρωτιέμαι αν θα μπορούσατε να είστε πιο συγκεκριμένος όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιήστε αυτά τα χρήματα. Ποιοι είναι οι τομείς στους οποίους διαβλέπετε πως θα μπορούσαν 20 δισ. ευρώ να έχουν το μέγιστο αντίκτυπο προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της ανάπτυξης; Είναι η ηλιακή ενέργεια; Είναι η ανάπτυξη των υποδομών; Ποιοι είναι μερικοί από τους τομείς στους οποίους μπορούμε να περιμένουμε από την ελληνική κυβέρνηση να τοποθετήσει αυτά τα χρήματα για την επανεκκίνηση της ανάπτυξης;

Ευ. Βενιζέλος: Σας ευχαριστώ. Έχω δύο παρατηρήσεις να κάνω. Η πρώτη είναι πως το νέο στοιχείο της δημόσιας συζήτησης εντός της ΕΕ όσον αφορά το αποκαλούμενο «Σχέδιο Μάρσαλ για την Ελλάδα» είναι πως σύμφωνα με τους νέους κανόνες της ΕΕ, ειδικά για την Ελλάδα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ευρωπαϊκά κονδύλια χωρίς εθνική συμμετοχή για την πρώτη περίοδο, για τα επόμενα 5 χρόνια.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό για τον προϋπολογισμό μας αλλά και για την πραγματική οικονομία. Αυτό είναι το νέο στοιχείο: η πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν ευρωπαϊκά κονδύλια χωρίς ελληνική εθνική συμμετοχή. Αυτή είναι η βασική αλλαγή.

Η δεύτερη παρατήρηση είναι σχετικά με τους τομείς. Ο πρώτος τομέας, το πρώτο πεδίο, είναι πάντα οι διαφορετικές υποδομές διότι μέχρι τώρα έχουμε ορισμένες ελλείψεις στις υποδομές. Ο δεύτερος τομέας είναι αναμφίβολα η ενέργεια. Ο τρίτος είναι ο τουρισμός. Και φυσικά έχουμε μπροστά μας την μεγάλη πρόκληση της ακίνητης περιουσίας. Επαναλαμβάνω την ίδια απάντηση. Δεν ξέρω αν είναι ξεκάθαρη σε εσάς η απάντηση μου.

C.F. Bergsten: Ευχαριστούμε πολύ. Είμαστε ανοιχτοί για ερωτήσεις από το κοινό. Παρακαλούμε πείτε ποιος είστε και από πού πρώτα. Ian.

Ι. Talley (Dow Jones): Σας ευχαριστούμε που βρήκατε τον χρόνο να έρθετε εδώ. Με βάση τις δικές σας εκτιμήσεις, η ανταλλαγή χρέους θα μείωνε την αναλογία χρέους/ΑΕΠ περίπου 10-12 ποσοστιαίες μονάδες. Η αναλογία χρέους/ΑΕΠ υποτίθεται πως θα κορυφωθεί στο 172%. 12 ποσοστιαίες μονάδες θα το έκαναν 160%. Αναρωτιέμαι, πώς θα εξακολουθεί αυτό να είναι βιώσιμο. Και ακόμα θα ήθελα να ξέρω αν θα μπορούσατε να μας δώσετε ένα χρονοδιάγραμμα όσον αφορά την συμφωνία ανταλλαγής ομολόγων. Τέλος, ζητήσατε σήμερα επίσημα από το ΔΝΤ εάν δεύτερο δάνειο;

Ευ. Βενιζέλος: Ξεκινώ με την πρώτη σας ερώτηση. Αυτό το 12% επαναγοράς χρέους είναι η πρώτη συνεισφορά μέσω του προγράμματος. Δεν είναι ανεξάρτητος πυλώνας του προγράμματος, αλλά το επιπρόσθετο αποτέλεσμα για την εφαρμογή του.

Αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα. Το σημαντικότερο σημείο είναι η δημιουργία ενός τέτοιου μηχανισμού, υπό την αιγίδα -αλλά και την απαραίτητη χρηματοοικονομική βελτίωση- του EFSF. Μπορούμε τώρα να χρησιμοποιήσουμε άλλα κεφάλαια για ένα πιο φιλόδοξο πρόγραμμα επαναγοράς χρέους. Και αυτό φιλοδοξούμε να κάνουμε. Αυτός είναι τώρα ο στόχος μας.

Το 12% δεν είναι το τελικό αποτέλεσμα της επιχείρησης επαναγοράς χρέους, αλλά μόλις το πρώτο βήμα, η πρώτη απόδειξη σχετικά με την πιθανότητα να πραγματοποιηθεί αυτή η προσπάθεια στην δευτερογενή αγορά.

Επίσης, έχουμε κάποιες πολύ σημαντικές γραμμές άμυνας. Υπάρχει η πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν τα έσοδα της δεύτερης δόσης του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, 22 δισ. ευρώ μετά το 2014. Αυτή είναι η πρώτη μου απάντηση και αντίδραση.

Γιατί τώρα, αν μου επιτρέπετε να πω, το βασικό και επείγον για εμάς είναι να εφαρμόσουμε το νέο πρόγραμμα και να οργανώσουμε το συντομότερο δυνατόν το PSI. To PSI είναι τώρα υπό ελληνική ιδιοκτησία, ως προς την οργάνωση της διαδικασίας. Έχουμε την ευθύνη της διαδικασίας.

Είμαστε έτοιμοι, σε συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους μας, με το IMF, με τo IIF, σε συνεργασία με τους συντονιστές και τους νομικούς και χρηματοοικονομικούς μας συμβούλους, να ξεκινήσουμε το συντομότερο δυνατό, διότι πρέπει να ξεκαθαρίσουμε την κατάσταση και πρέπει να εφαρμόσουμε το νέο σχέδιο.

Αποτελεί μια καινοτομία. Αυτό είναι κάτι εντελώς νέο. Για αυτό τον λόγο, πρέπει να συνεργαστούμε με όλους τους κρίσιμους παράγοντες διότι χωρίς την κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας και την καλή θέληση των πάντων, δεν είναι δυνατό να εφαρμοστεί αυτό το φιλόδοξο πρόγραμμα. Αυτό είναι η πρωταρχική μας υποχρέωση.

Ο δεύτερος στόχος μας είναι να εφαρμόσουμε το δικό μας πρόγραμμα, εντός της ελληνικής πολιτικής σκηνής. Και αμέσως μετά από αυτό, να ετοιμάσουμε το δεύτερο, το τρίτο και τα επόμενα βήματα. Πρέπει να πάμε μπροστά. Πρέπει να πάμε μπροστά με γρήγορα βήματα και για αυτό επιμένω στις λέξεις κλειδιά: εφαρμογή, υλοποίηση και ετοιμότητα να εφαρμόσουμε αυτό το νέο σχέδιο, γιατί τώρα έχουμε ένα νέο momentum και πρέπει να το εκμεταλλευτούμε.

Πιστεύω πως ο καθηγητής κ. Ζανιάς και ο κ. Χριστοδούλου έχουν τις απαραίτητες γνώσεις και την εμπειρία για να απαντήσουν την επόμενη, τη δεύτερη ερώτηση σχετικά με την τραπεζική ισορροπία. Καθηγητά Ζανιά.

Γ. Ζανιάς: Αν μου επιτρέπετε να πω κάτι όσον αφορά την βιωσιμότητα και ίσως μετά ο Πέτρος να μπορεί να συνεχίσει από εκείνο το σημείο. Όπως είπατε, πρόκειται να ξεκινήσουμε από ένα επίπεδο χρέους του 170%.

Ευ. Βενιζέλος: Το ακαθάριστο χρέος, γιατί πρέπει επίσης να κάνουμε τον διαχωρισμό μεταξύ ακαθάριστου και καθαρού δημόσιου χρέους. Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό όσον αφορά την βιωσιμότητα και την βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους μας.

Γ. Ζανιάς: …το οποίο είναι σημαντικά χαμηλότερο και τώρα οι αγορές το βλέπουν αυτό. Αν λοιπόν βγάλουμε 22 ποσοστιαίες μονάδες λόγω των αποκρατικοποιήσεων, αυτό μας πάει στο 148%. Αν, στην συνέχεια, βγάλουμε 10 ακόμα ποσοστιαίες μονάδες χάρη στις επαναγορές χρέους του προγράμματος, αλλά και στις ανταλλαγές ομολόγων κάτω από την ονομαστική τιμή, αυτό μας πάει στο 138%. Οπότε ξεκινούμε από ένα αποθεματικό επίπεδο του 138% αν λάβουμε υπόψη όλα αυτά τα έκτακτα μέτρα.

Τρεις είναι οι μεταβλητές εδώ: Επιτόκιο, πρωτογενή πλεονάσματα και ανάπτυξη.

Ας ξεκινήσουμε από το επιτόκιο. Αν είδατε στις εφημερίδες, η παρούσα καθαρή αξία του PSI, της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα, είναι περίπου 21%. Ας υποθέσουμε πως ένα 10% αυτού του ποσοστού οφείλεται στις ανταλλαγές ομολόγων κάτω από την ονομαστική τιμή. Το εναπομένων 11% είναι τα χαμηλότερα επιτόκια. Οπότε, ο ιδιωτικός τομέας θα συνεισφέρει με κάπως χαμηλότερα επιτόκια. Για παράδειγμα, νομίζω για τα επόμενα 4-5 χρόνια πως θα είναι γύρω στο 4%. Αυτή είναι η συμφωνία με τον ιδιωτικό τομέα.

Ωστόσο, τώρα το πιο σημαντικό στοιχείο που έχει να κάνει με την εξυπηρέτηση του χρέους και τα επιτόκια που εφαρμόζονται στην κινητικότητα του χρέους, αφορά τα επιτόκια του επίσημου τομέα της ΕΕ. Έχουμε λίγο παραπάνω από 100 δισ. Ευρώ.

Ευ. Βενιζέλος: 3,5%

Γ. Ζανιάς: Λίγο λιγότερο από 100 δισ. ευρώ – αυτό είναι λίγο λιγότερο από το ένα τρίτο του χρέους – το οποίο θα μας δοθεί με επιτόκιο 3,5%. Ακολούθως, έχουμε περίπου 40% από το πρόγραμμα της περσινής χρονιάς, το οποίο επίσης θα είναι στο 3,5%. Άρα, μιλάμε περίπου για σχεδόν 40% του χρέους το οποίο θα έχει επιτόκιο 3,5%. Η Ελλάδα θα δανείζεται εδώ ως χώρα ΑΑΑ.

Ευ. Βενιζέλος: Μέσω του EFSF. Αυτή είναι η ενίσχυση.

Γ. Ζανιάς: Και εξακολουθούμε να έχουμε ορισμένες γραμμές άμυνας, όπως είπε και ο Υπουργός. Για παράδειγμα, έχουμε ήδη δανειστεί περίπου 50 δισ. ευρώ από τον επίσημο τομέα, που δεν είναι με χαμηλότερα επιτόκια αλλά αυτό ίσως γίνει αργότερα. Αν αυτό πραγματοποιηθεί, μιλάμε για περίπου 60% του ελληνικού χρέους σε επίπεδο του 3,5% συν, όπως ξέρετε, τα χαμηλότερα επιτόκια από τον ιδιωτικό τομέα.

Τώρα, επιτρέψτε μου να πάω στην δεύτερη μεταβλητή που επηρεάζει την κινητικότητα. Αυτή είναι το πρωτογενές πλεόνασμα. Το πρωτογενές πλεόνασμα πριν ενάμιση χρόνο ήταν στο -10%. Στο τέλος του 2011 θα είναι στο -0,8%, σχεδόν, πολύ κοντά στο μηδέν.

Αυτή η μεταβολή των περισσότερων από 9 ποσοστιαίων μονάδων σε δύο χρόνια έλαβε χώρα μέσα σε ένα περιβάλλον βαριάς ύφεσης. Αν πάρετε το κυκλικά αναπροσαρμοσμένο πρωτογενές πλεόνασμα, τότε θα δείτε πως αυτό μας φέρνει περίπου στο +2,5%.

Άρα με πραγματικούς όρους, μιλάμε για μια μεταβολή 12,5 ποσοστιαίων μονάδων σε δύο χρόνια. Στοχεύουμε να φτάσουμε το 5,5-6%. Είμαστε 3-4 μονάδες μακριά και έχουμε καλύψει αυτή την απόσταση μόλις στα δύο πρώτα χρόνια.

Αν δείτε άλλες χώρες, για παράδειγμα το Ηνωμένο Βασίλειο έχει πρωτογενές πλεόνασμα στο τέλος του έτους -3,5%. Η Ιρλανδία έχει -5%. Οπότε, κάνουμε και εμείς σημαντικά βήματα προόδου.

Τώρα, ας πάρουμε την περίπτωση της ανάπτυξης. Η ανάπτυξη είναι πιθανότατα η πιο σημαντική μεταβλητή. Από πού μπορεί να προέλθει; Πιστεύω πως η Ελλάδα έχει τέσσερα πλεονεκτήματα τουλάχιστον, σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Το πρώτο πλεονέκτημα είναι πως η Ελλάδα ήταν η χώρα με τον μεγαλύτερο κρατικό έλεγχο στην οικονομία της στην Ευρώπη, πιθανότατα η «τελευταία κομμουνιστική χώρα» στην Ευρώπη. Μπορώ να σας αναφέρω πάμπολλα παραδείγματα σχετικά με αυτό.

Ευ. Βενιζέλος: Πρέπει να αποφύγουμε αυτού του είδους την συζήτηση.

Γ. Ζανιάς: Ναι πρέπει να την αποφύγουμε. Μπορώ να σας δώσω αρκετά παραδείγματα. Όπως για παράδειγμα τον αριθμό των φορτηγών δημόσιας χρήσης σήμερα που είναι ο ίδιος με το 1971. 40 χρόνια μετά. Γνωρίζετε πόσες φορές έχει αυξηθεί το ΑΕΠ από τότε. Και αρκετά από όλα αυτά έχουν τώρα απελευθερωθεί, για παράδειγμα.

Άρα, η επίπτωση της απώλειας κρατικού ελέγχου στην οικονομία είναι η πρώτη πηγή, πάνω και πέρα του μέσου όρου της Ευρωζώνης.

Το δεύτερο σημείο είναι πως η Ελλάδα είναι η χώρα με την μεγαλύτερη κρατική ιδιοκτησία και κρατικό παρεμβατισμό στην Ευρώπη. Μέσω της πώλησης όλων αυτών των περιουσιακών στοιχείων, εκτός της μείωσης του επιπέδου του χρέους, εισάγουμε στην οικονομία ενός είδους αποδοτικότητα. Καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει αυτό το πλεονέκτημα, το οποίο έχει η Ελλάδα.

Μετά, για παράδειγμα, έχουμε την χαμηλότερη συμμετοχή εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη, νομίζω είναι 6 ή 7 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Και θα σας δώσω και έναν τέταρτο παράγοντα που πιστεύω ότι μπορεί να συνεισφέρει πολύ. Έχουμε την μεγαλύτερη παραοικονομία. Γιατί θα μπορούσε αυτό να είναι πλεονέκτημα; Διότι υπάρχει μεγάλο δυναμικό από το οποίο μπορούμε να αντλήσουμε πηγές και έτσι να μειώσουμε την μέση φορολογία του επίσημου τομέα. Σας ευχαριστώ.

Π. Χριστοδούλου: Η απάντηση στην τελευταία σας ερώτηση σχετικά με το PSI και το χρονοδιάγραμμα είναι πως εκτιμώ το γεγονός πως ένα εγχείρημα τεραστίων διαστάσεων χρειάζεται χρόνο για να καταστρωθεί. Υπάρχουν πολλά εμπλεκόμενα μέρη στην Ευρώπη, αλλά και σε αυτή την μεριά της θάλασσας. Πιστεύω πως μέχρι τα μέσα της εβδομάδας θα υπάρξει μια ανακοίνωση τύπου που θα καλύπτει την βασική δομή της ομάδας που εν τέλει θα πραγματοποιήσει αυτή την προσπάθεια.

Από το κοινό: Νομίζω κάποιος ρωτάει για το αίτημα προς το ΔΝΤ για νέο δάνειο.

Π. Χριστοδούλου: Δεν έχει υπάρξει τέτοιο αίτημα και ακόμα και αν είχε υπάρξει δεν θα το γνωρίζατε τώρα, ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο. Καλή η προσπάθειας σας.

C.F. Bergsten: Επόμενη ερώτηση.

B. Potter (Australian Financial Review): Σας ευχαριστώ πολύ για την ευκαιρία. Μάλλον δεν το άκουσα στην αρχή αν το αναφέρατε, αλλά αναρωτιόμουν ποια είναι η αντίδρασή σας στην υποβάθμιση του ελληνικού χρέους από την Moody’s σε, νομίζω, 2 βαθμίδες πάνω από αυτή την χρεωκοπίας σήμερα το πρωί.

Και είμαι επίσης περίεργος να μάθω: Στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων περιλαμβάνετε κάποιες… διαβάζω πως πριν ένα ή δύο χρόνια πως η Ελλάδα είχε παραγγείλει από ένα Γερμανό κατασκευαστή οπλικών συστημάτων ορισμένα υπερσύγχρονα υποβρύχια, τα οποία δεν μπορούσε να πληρώσει. Η χώρα μου προτείνει μια πολύ μεγάλη δαπάνη για την εντόπια κατασκευή υποβρυχίων, όταν ίσως θα μπορούσε να τα αγοράσει στην ελεύθερη αγορά εφόσον είναι διαθέσιμα. Άρα, θα ενδιαφερόμουν να μάθω αν μπορείτε να επιβεβαιώσετε πως είστε ανοιχτοί σε προσφορές για αυτά τα υποβρύχια. Ευχαριστώ.

Ευ. Βενιζέλος: Μπορούμε να ξεκινήσουμε με την πρώτη σας ερώτηση, σχετικά με την Moody’s. Το νέο στοιχείο εδώ είναι η θετική προοπτική στην τελευταία ανακοίνωση της Moody’s. Είμαστε σε μια κακή βαθμίδα, με μια πολύ καλή και ελπιδοφόρα προοπτική, διότι η διεθνής οικονομική κοινότητα αντιλαμβάνεται και αποδέχεται πολύ καλά το νέο σχέδιο για την συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα αλλά και το τεράστιο μέγεθος του νέου επίσημου προγράμματος στήριξης.

Για την μεταβατική περίοδο από το παλιό πρόγραμμα στο νέο, έχουμε αυτό το πρόβλημα με τους οίκους αξιολόγησης. Αλλά για πρώτη φορά μετά από πολλούς μήνες έχουμε μια θετική και εποικοδομητική προσέγγιση όσον αφορά τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Και αυτό το σημείο είναι κάτι πολύ σημαντικό για εμάς, διότι για πρώτη φορά μετά από δύο χρόνια έχουμε θετικά σημάδια από μέρος της παγκόσμιας οικονομικής κοινότητας. Και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό για εμάς.

Δεν αντιλαμβάνομαι καλά το δεύτερο σημείο σχετικά με το πρόγραμμα των υποβρυχίων, ωστόσο αυτή είναι μια πολύ παλιά ιστορία. Γίνεται μια τεράστια προσπάθεια να ξεκαθαριστεί μια παλιά ιστορία αλλά και να αναδιοργανωθεί ένας πολύ σημαντικός βιομηχανικός τομέας στην Ελλάδα.

Σε γενικότερες γραμμές, η σχέση μας με την γερμανική βιομηχανία είναι πολύ καλή, πολύ εποικοδομητική και είμαι σε επαφή με τον Γερμανό ομόλογό μου, τον Δρ. Σόιμπλε -με σκοπό να οργανώσουμε την συμμετοχή του ελληνικού ιδιωτικού τομέα στο λεγόμενο «Ευρωπαϊκό Σχέδιο Μάρσαλ».

Και τώρα περιμένουμε μια παρόμοια συμμετοχή από την πλευρά του αμερικανικού ιδιωτικού τομέα. Αυτό είναι τώρα το νέο πεδίο, η νέα πρόκληση και η πρόσκληση που απευθύνουμε. Είμαστε εδώ όχι μόνο για να κάνουμε επαφές και να συνομιλήσουμε με το ΔΝΤ, με την κα. Λαγκάρντ ή με τον Υπουργό Οικονομικών κ. Γκάιτνερ, με την αμερικάνικη κυβέρνηση, αλλά και με τον αμερικανικό ιδιωτικό τομέα. Γιατί χωρίς την συμμετοχή του αμερικανικού ιδιωτικού τομέα δεν είναι δυνατό για εμάς να εφαρμόσουμε το πρόγραμμά μας, να φέρουμε σε πέρας τις αποκρατικοποιήσεις και να πετύχουμε τους οικονομικούς στόχους μας.

Αυτή είναι η πρόσκλησή μου, αυτή είναι η δέσμευσή μου. Είναι μια μεγάλη ευκαιρία για τους επενδυτές από τις ΗΠΑ να συμμετάσχουν σε αυτή την νέα εποχή για εμάς.

Δημοσιογράφος: Κύριε Υπουργέ, νομίζω πως οι ενδείξεις που δώσατε σχετικά με τη μείωση της αναλογίας χρέους, οι ενδείξεων που δώσατε για τα περιουσιακά στοιχεία, είναι εξαιρετικά σημαντικά πράγματα και πρέπει να τα εξετάσετε. Νομίζω πως το να επικοινωνήσετε προς τα έξω το τι ισχύει όσον αφορά την βιωσιμότητα του χρέους θα ήταν πολύ χρήσιμο, γιατί πιστεύω πως κυρίαρχη άποψη παραμένει πως το χρέος δεν είναι βιώσιμο και πως θα υπάρχει και άλλος γύρος [αποφάσεων όπως η προχθεσινή] σε ένα χρόνο από τώρα.

Αυτή είναι και η ερώτησή μου: Είναι λίγο δύσκολο να διαφανεί πως το πρόγραμμα δεν είναι υπερ-χρηματοδοτούμενο. Λογικά, το έγγραφο του ΔΝΤ του Ιουλίου είχε προβλέψει τα πάντα. Ο δημόσιος τομέας πλήρωνε αποσβέσεις στο ιδιωτικό τομέα.

Το νέο πρόγραμμα έχει εισροή περίπου του ίδιου ύψους χρημάτων. Έχει περίοδο χάριτος 10 χρόνια, οπότε δεν χρειάζεται να ανησυχείτε για αποσβέσεις των δημοσίων κεφαλαίων. Και έχετε «δεμένα» τα χρήματα του ιδιωτικού τομέα. Οπότε, μου φαίνεται πως θα υπάρξει ένα τεράστιο εφεδρικό ταμείο επειδή θα έχετε περισσότερα χρήματα απ’ όσα χρειάζεστε. Είναι ορθό να αξιολογηθεί αυτό λέγοντας πως ίσως χρησιμοποιήσετε κάποια από αυτά τα χρήματα από το εφεδρικό ταμείο για να κάνετε επαναγορές; Ή μήπως δεν αντιλαμβάνομαι κάτι σωστά;

Π. Χριστοδούλου: Ναι, αν αναλύσετε το νέο δάνειο, τα 109 δισ. ευρώ θα δείτε πως εκεί υπάρχει [πρόβλεψη] για χρηματοδότηση χρέους. Έχουμε τα χρήματα που χρειάζεται να δανειστούμε για να αγοράσουμε το credit enhancement. Αυτά είναι 35 δισ. ευρώ Και έχουμε τα 20 δισ. ευρώ για να ενισχύσουμε τα τραπεζικά κεφάλαια, οπότε και το ταμείο εσωτερικής οικονομικής σταθερότητας, με βάση το υπάρχον σχέδιο, θα ανέβει από τα 10 δισ. ευρώ στα 30 δισ. ευρώ. Και θα υπάρχουν, κατ’ ελάχιστο, 20 δισ. ευρώ για επαναγορές χρέους. Όλα αυτά φτάνουν στο ποσό των 109 δισ. ευρώ.
Αντιλαμβάνεστε πως αυτά τα νούμερα ολοκληρώθηκαν την περασμένη εβδομάδα, με την συμμετοχή ενός σημαντικού αριθμού κυβερνήσεων στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, οπότε ίσως το τελικό νούμερο να είναι δύο ή τρία δισ. πάνω ή κάτω, για το καθένα από τα παραπάνω ποσά.

Αλλά το βασικό στοιχείο είναι πως, σε μια στιγμή κρίσης, τόσες πολλές κυβερνήσεις στην Ευρώπη βρέθηκαν μαζί και έριξαν κάποια ποσά στο τραπέζι και συμφώνησαν σε αυτά. Δεν υποτιμώ καθόλου αυτό το πράγμα. Γνωρίζω κάποιες άλλες περιπτώσεις όπου μια και μόνο κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να πάρει απόφαση. Όχι, δεν μιλάω για αυτό [σ.σ. ΗΠΑ], αλλά για πολλές άλλες χώρες.

Ευ. Βενιζέλος: Το νέο πρόγραμμα δεν είναι απλά ένα δάνειο, αλλά ένα πιο εξελιγμένο και πολύπλοκο σχέδιο, γιατί έχουμε επίσης τα 45 δισ. ευρώ από το πρώτο δάνειο, πριν το νέο μηχανισμό. Και όντως χρειαζόμαστε κεφάλαια για την επανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού μας συστήματος, ενός πολύ παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος χωρίς μεγάλη έκθεση, όπως για παράδειγμα αυτό της Ιρλανδίας.

Τέλος, χρειαζόμαστε δημόσια στήριξη με σκοπό να οργανώσουμε την απαραίτητη ενίσχυση για την συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Αυτός είναι ένας πολύ καλός και ισορροπημένος συνδυασμός μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Αυτό είναι το νέο στοιχείο του προγράμματος. Και αυτή είναι μια καινοτομία. Πρέπει τώρα να εφαρμόσουμε ένα εντελώς νέο μοντέλο. Και γι’ αυτό έχουμε τις απαραίτητες αποφάσεις, αλλά χρειαζόμαστε και την τεχνογνωσία. Γι’ αυτό είμαστε εδώ σήμερα, γιατί πρέπει να οργανώσουμε καλύτερα τις σχέσεις μας με την παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κοινότητα. Και γι’ αυτό, μετά τις συναντήσεις μου στην Ουάσινγκτον, είμαι πολύ αισιόδοξος σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος και την προοπτική των προσπαθειών μας.

J. Hoagland (Washington Post): Κύριε Αντιπρόεδρε, σας ευχαριστούμε για την παρουσίασή σας σήμερα. Ήθελα να σας ζητήσω να επεκταθείτε σε δυο-τρία σημεία λίγο πιο συγκεκριμένα. Αλλά για να το κάνω αυτό ήθελα πρώτα να σας ρωτήσω για το γενικό πλαίσιο του ευρωπαϊκού πακέτου βοήθειας.

Λέγεται συχνά πως ορισμένες χώρες στην Ευρώπη –το όνομα της Γερμανίας αναφέρεται αρκετά- προσπαθούν να επιφέρουν μια πολιτιστική αλλαγή στην Ελλάδα, να κάνουν την Ελλάδα να μοιάζει περισσότερο με τις βόρειο-ευρωπαϊκές χώρες. Η γενική ερώτηση είναι η εξής: είναι αυτός ένας αποδεκτός στόχος για την Ελλάδα; Μερικά συγκεκριμένα σημεία έχουν να κάνουν με τις παρατηρήσεις σας σχετικά με τους Αμερικανούς επενδυτές και την μεταμόρφωση της Ελλάδας σε μια “φιλοεπεδυντική χώρα”. Αυτή είναι η φράση που χρησιμοποιήσατε.

Θα μπορούσατε να μας πείτε τι είναι αυτό στην Ελλάδα σήμερα που την κάνει να μην είναι φιλοεπεδυτική; Πως προτείνετε αυτό να αλλάξει και πόσο καιρό θα πάρει;

Ευ. Βενιζέλος: Σας ευχαριστώ πολύ. Θα ξεκινήσω από την πρώτη σας ερώτηση, γιατί η ιδιότητα μου ως καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου μου δίνει ευκολότερα την ευκαιρία να σας δώσω μια πρακτική και ολοκληρωμένη απάντηση.

Το πρώτο πρόβλημα αφορά την νομοθετική αστάθεια, όχι μόνο το φορολογικό σύστημα αλλά και την διοικητική στήριξη. Το διοικητικό κόστος στην Ελλάδα είναι πολύ υψηλό. Σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση των κυριότερων δεξαμενών σκέψης της χώρας, το διοικητικό κόστος ανέρχεται περίπου στο 10% του ΑΕΠ.

Το ίδιο ισχύει και για την αποκαλούμενη δομική σπατάλη. Σύμφωνα με τις τελευταίες ακαδημαϊκές έρευνες, αυτή φτάνει το 30% σε σύγκριση με την καλύτερη επίδοση δυτικής χώρας σε αυτό το πεδίο.

Ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας είναι ο τρόπος απονομής της δικαιοσύνης. Χρειαζόμαστε ένα δικαστικό σύστημα με ταχύτερη απόδοση δικαιοσύνης, με πιο ευέλικτες διαδικασίες. Και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό για κάθε επενδυτή στην Ελλάδα.

Η έλλειψη σταθερής νομοθεσίας, μιας πιο έξυπνης και ευέλικτης διοίκησης και ενός ταχύτερου συστήματος απονομής δικαιοσύνης είναι η τριάδα του προβλήματός μας. Και είναι οι τρεις προτεραιότητες στη λίστα των προσπαθειών μας προς την συγκρότηση μιας φιλοεπενδυτικής χώρας.

Η πρώτη σας παρατήρηση είναι απότοκο της συστηματικής σας γνώσης για την χώρα. Αυτή η παιδαγωγική προσέγγιση από την ΕΕ είναι εμφανής. Όπως ξέρετε, η Ελλάδα είναι μια χώρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Είναι μια ορθόδοξη χώρα μέσα σε μια ΕΕ με πιο προτεσταντική προσέγγιση όσον αφορά την οικονομία και την πειθαρχία.

Είμαστε απολύτως ανοιχτοί και έτοιμοι να αποδεχθούμε άλλες νοοτροπίες και προσεγγίσεις. Πρέπει να διατηρήσουμε την αναγκαία ευελιξία και να είμαστε ανοιχτοί, αλλά από την άλλη χρειαζόμαστε αυτή την πειθαρχία, αυτή την πιο συστηματική προσέγγιση.

Και τώρα είμαστε έτοιμοι να οργανώσουμε αυτό τον συνδυασμό των δύο κόσμων, να ενσωματώσουμε νέα στοιχεία και επίσης να διατηρήσουμε και να εκσυγχρονίσουμε το παραδοσιακό και δομικό στοιχείο της νοοτροπίας μας.

Αυτό δεν είναι μια σύγκρουση μεταξύ δύο διαφορετικών πολιτισμών, αλλά αναμφίβολα πρέπει να μάθουμε από την συμμετοχή μας στην ΕΕ. Και πρέπει επίσης να εκμεταλλευθούμε αυτή την ευκαιρία, ώστε να παρουσιάσουμε ένα νέο προφίλ της χώρας μας.

Η Ελλάδα είναι η πιο σημαντική χώρα για διακοπές, αλλά είναι και μια παραγωγική χώρα, με πολύ σημαντικές δυνατότητες, με προοπτικές παραγωγικές. Και, με βάση την έκφραση του καθηγητή Ζανιά, πρέπει να μετατρέψουμε τα δομικά μας προβλήματα σε πλεονεκτήματα για την νέα εποχή.

Αυτό είναι ο στόχος μας τώρα. Είναι ένας πολύ πολύπλοκος στόχος, γιατί πρέπει να εργαστούμε στο πεδίο της οικονομίας, του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος, της δημόσιας διοίκησής μας, της κοινωνίας των πολιτών μας, της εθνικής μας νοοτροπίας. Είναι μια ιστορική προσπάθεια, αλλά είμαστε εδώ για να εφαρμόσουμε ένα πολύ δύσκολο πρόγραμμα και για να πετύχουμε μια δύσκολη αλλά όχι ακατόρθωτη αποστολή.

Αυτό είναι και το κίνητρο της αποδοχής της πρότασης του Πρωθυπουργού να με ορίσει Υπουργό Οικονομικών. Μετά την εμπειρία μου στο Υπουργείο Άμυνας, τώρα είμαι στο πεδίο της πραγματικής μάχης. Ο πραγματικός πόλεμος είναι ο οικονομικός πόλεμος και είμαι εδώ για να κερδίσω αυτόν τον πόλεμο.

C.F. Bergsten: Με αυτή την παρατήρηση, κ. Υπουργέ, φτάσαμε στο τέλος. Ζητώ συγνώμη από αυτούς που είχαν κι άλλες ερωτήσεις. Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε όλο το βράδυ, αλλά σας ευχαριστούμε πολύ. Αυτή η συζήτηση ήταν πολύ χρήσιμη. Εκτιμούμε τις παρατηρήσεις σας και εκείνες των συνεργατών σας. Σας ευχαριστούμε που ήρθατε εδώ σε μια περίοδο με πολύ ένταση για εσάς. Εκτιμούμε την ειλικρίνεια σας. Σας ευχόμαστε κάθε επιτυχία στην προσπάθεια να εφαρμόσετε το πρόγραμμά σας, στην προσπάθεια να κερδίσετε την πλήρη στήριξη των εταίρων σας ανά τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ. Ανυπομονούμε να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε στενά μαζί σας γι’ αυτό το θέμα. Σας ευχαριστούμε απεριόριστα για την αποψινή βραδιά. 

Ευ. Βενιζέλος: Κι εγώ ευχαριστώ. Ευχαριστώ πολύ. 

 

Tags: Δημόσιο ΧρέοςΗ Εξέλιξη της ΚρίσηςΠολιτικές Ομιλίες, 2011Ομιλίες σε Συνέδρια | Ημερίδες | Εκδηλώσεις, 2011