Άρθρο στα ΝΕΑ| Συνταγματική συναίνεση

29 Ιουνίου 2006

Συνταγματική συναίνεση

του Ευ. Βενιζέλου

Από την πρόταση αναθεώρησης που υπέβαλε το ΠΑΣΟΚ εστιάζω την προσοχή μου σε πέντε σημεία, η απόρριψη των οποίων από τη σημερινή πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας θα ήταν μία εκδήλωση κομματικού πατριωτισμού, χωρίς ιδεολογικό, κοινωνικό και θεσμικό αντίκρυσμα.

Αντιθέτως η αποδοχή των προτάσεων αυτών του ΠΑΣΟΚ από την απλή πλειοψηφία της σημερινής Βουλής, κάτι που θα γίνει - εκτός απροόπτου - για τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας (με πιθανή εξαίρεση την πρότασή της για την αύξηση των βουλευτών Επικρατείας), αφήνει ανοιχτό το πεδίο των συναινέσεων στην επόμενη αναθεωρητική Βουλή που έχει την τελική αρμοδιότητα να καταστρώσει νομοτεχνικά και να ψηφίσει τις αναθεωρημένες διατάξεις. Και αυτό πρέπει, για λόγους προστασίας του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος, αλλά και για λόγους θεσμικής και ιστορικής πρόνοιας, να γίνει από την αυξημένη πλειοψηφία των 3/5 του αριθμού των βουλευτών, κορμός της οποίας στην επόμενη Βουλή θέλουμε να είναι η κυβερνητική πλειοψηφία του ΠΑΣΟΚ. Καμιά όμως κυβερνητική πλειοψηφία δεν πρέπει να καθίσταται από μόνη της και αναθεωρητική.

Περισσότερα...

Αναθεώρηση για την κοινωνία και τον πολίτη

20 Ιουνίου 2006

Το γεγονός ότι με τη συμπλήρωση της πενταετούς προθεσμίας «ώριμου χρόνου» που επιβάλλει το άρθρο 110 του Συντάγματος, ξεκίνησε μια νέα διαδικασία αναθεώρησης, δεν είναι καθόλου παράδοξο ή αρνητικό.

Στις περισσότερες, άλλωστε, δυτικές χώρες τέτοια προθεσμία δεν υφίσταται καν, ενώ η αναθεωρητική διαδικασία ολοκληρώνεται σε μία και μόνο βουλευτική περίοδο. Ο δευτερεύων χαρακτήρας όλων σχεδόν των προτάσεων που διατυπώθηκαν, δείχνει ότι είναι εδραιωμένη η πεποίθηση πως το ελληνικό Σύνταγμα είναι και σύγχρονο και επαρκές.

Περισσότερα...

Άρθρο στα ΝΕΑ | Αναθεώρηση για την κοινωνία και τον πολίτη

20 Ιουνίου 2006

Αναθεώρηση για την κοινωνία και τον πολίτη

του Ευ. Βενιζέλου

Το γεγονός ότι με τη συμπλήρωση της πενταετούς προθεσμίας «ώριμου χρόνου» που επιβάλλει το άρθρο 110 του Συντάγματος, ξεκίνησε μια νέα διαδικασία αναθεώρησης, δεν είναι καθόλου παράδοξο ή αρνητικό. Στις περισσότερες, άλλωστε, δυτικές χώρες τέτοια προθεσμία δεν υφίσταται καν, ενώ η αναθεωρητική διαδικασία ολοκληρώνεται σε μία και μόνο βουλευτική περίοδο. Ο δευτερεύων χαρακτήρας όλων σχεδόν των προτάσεων που διατυπώθηκαν, δείχνει ότι είναι εδραιωμένη η πεποίθηση πως το ελληνικό Σύνταγμα είναι και σύγχρονο και επαρκές.

Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, αλλά κοινωνικό, πολιτικό και αναπτυξιακό. Πρόβλημα που αναμφίβολα απαιτεί τομές, αυτές όμως μπορούν να γίνονται με κοινούς νόμους, αρκεί να υπάρχει πολιτική βούληση και κοινωνική δεκτικότητα. Αρκεί, επίσης, να μην προβάλλονται αδικαιολόγητες αντιστάσεις από τη Δικαιοσύνη, εφόσον δεν παραβιάζονται θεμελιώδη ατομικά και ομαδικά δικαιώματα. Άλλωστε, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με βάση την υπεροχή του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Δικαίου, όπως και των διεθνών συμβάσεων με κορυφαίο παράδειγμα την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (και άρα τη νομολογία του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου, αλλά και του Στρασβούργου), σημαντικές τομές συντελούνται διαρκώς με έναν συνήθως αθόρυβο τρόπο, χωρίς τη συμμετοχή της κοινής γνώμης, αλλά και του ίδιου του πολιτικού και επικοινωνιακού συστήματος της χώρας που ανακαλύπτει εκ των υστέρων τι συνέβη.

Περισσότερα...

Άρθρο στην Κ.Ε. | Βήματα απεγκλωβισμού στα ΑΕΙ

18 Ιουνίου 2006

Βήματα απεγκλωβισμού στα ΑΕΙ

του Ευ. Βενιζέλου

Η κρίση στο πανεπιστήμιο έχει, όχι μόνον ένταση, αλλά και βάθος. Οφείλεται, ώς ένα βαθμό, στους γνωστούς χειρισμούς της κυβέρνησης, που με την επίμονη κρυψίνοιά της, τον έκδηλο πια συντηρητισμό και την πρωτοφανή αδυναμία της να κατανοήσει τις ευρύτερες κοινωνικές συνθήκες του ελληνικού πανεπιστημίου, πυροδοτεί την ένταση.

Τα προβλήματα, όμως, υπερβαίνουν τη συγκυρία και η αντίδραση δεν αφορά μόνον την κυβέρνηση, αλλά ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, το οποίο συχνά αντιμετωπίζει με μία «εργαλειακή» διάθεση την πανεπιστημιακή κοινότητα της χώρας.

Από την άλλη πλευρά, η πανεπιστημιακή κοινότητα έχει πρόβλημα συγκρότησης και έγκυρης αντιπροσώπευσης, αλλά και πρόβλημα σχέσεων με την κοινωνία από την οποία προέρχεται και στην οποία αναφέρεται.

Περισσότερα...

Άρθρο στην Ελευθεροτυπία | Συνταγματική αυτοσυνειδησία

15 Μαΐου 2006

Συνταγματική αυτοσυνειδησία

του Ευ. Βενιζέλου

Το Σύνταγμα δεν είναι ούτε πρόσχημα πίσω από το οποίο κρύβεται η πολιτική αμηχανία ούτε πεδίο ασκήσεων ερασιτεχνισμού και δημαγωγίας. Είναι η κυριότερη κατάκτηση της περιόδου της νεωτερικότητας. Μια κατάκτηση που στην Ευρώπη ταυτίζεται με το δημοκρατικό κοινωνικό κράτος δικαίου.

Τα ευρωπαϊκά Συντάγματα δεν είναι ούτε δεξιά ούτε αριστερά. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας ωρίμανσης, μιας ευρύτατης πολιτικής συναίνεσης που αποτυπώνεται στην εσωτερική διαστρωμάτωση κάθε συνταγματικού κειμένου: τα σοσιαλιστικά ιδεώδη, ο πολιτικός φιλελευθερισμός, η οικονομία της αγοράς, τα κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομένων αρχικά και όλων των πολιτών στη συνέχεια συνυπάρχουν και συντίθενται σε Συντάγματα αυτού του τύπου που διαμορφώνουν το θεσμικό πλαίσιο μες στο οποίο μπορούν να εκλέγονται και να εφαρμόζουν την πολιτική τους κυβερνήσεις διαφορετικών χρωμάτων και αντιλήψεων. Αρα, με το Σύνταγμα δεν μπορεί να παίζει κανείς συγκυριακά.

Περισσότερα...

Τα πραγματικά διακυβεύματα της αναθεώρησης

5 Μαΐου 2006
     

Θέλω να ευχαριστήσω την Εταιρία Νομικών Βορείου Ελλάδος γιατί διαμορφώνει αυτό το τόσο πρόσφορο forum, προκειμένου να συζητήσουμε γύρω από ένα πάντοτε επίκαιρο και πάντα μεγάλο και κρίσιμο θέμα όπως η αναθεώρηση του Συντάγματος.

Περισσότερα...

Οι πολιτικές προϋποθέσεις και τα διεθνή όρια της αναθεώρησης

Φθινόπωρο 2006



Η μεταπολίτευση σε συνταγματικό επίπεδο ή ακριβέστερα στο επίπεδο της πολιτικής νομιμοποίησης του Συντάγματος μέσα από την συγκρότηση μιας ευρύτατης συνταγματικής συναίνεσης, ολοκληρώνεται μόλις το 2001.

Περισσότερα...

Η πρόκληση των θεσμών και της συνταγματικής αναθεώρησης: Δημοκρατική συμμετοχή, κράτος δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνία των πολιτών (I)

 2006-2007

1. Η πολιτική και κοινωνική σημασία του Συντάγματος: Κεκτημένα και επιδιώξεις

Το Σύνταγμα δεν είναι ούτε πρόσχημα πίσω από το οποίο κρύβεται η πολιτική αμηχανία, ούτε πεδίο ασκήσεων ερασιτεχνισμού και δημαγωγίας. Είναι η κυριότερη κατάκτηση της περιόδου της νεωτερικότητας. Μια κατάκτηση που στην Ευρώπη ταυτίζεται με το δημοκρατικό κοινωνικό κράτους δικαίου. Τα ευρωπαϊκά συντάγματα δεν είναι ούτε δεξιά ούτε αριστερά.

Περισσότερα...