Statehood and sovereignty: the difficult equilibrium between European Union and Member States in crisis management- Refugee crisis and Brexit

May 2016

Evangelos Venizelos* 

Statehood and sovereignty: the difficult equilibrium between European Union and Member States in crisis management- Refugee crisis and Brexit**

During this period (first semester of 2016), the EU has to deal mainly with two issues: first, the management of the huge refugee and migration flows that enter the Union from Turkey through the gateway of the Greek maritime borders in the Aegean Sea and Eastern Mediterranean and, second the referendum about Britain’s future in the EU.

The common denominator of these two issues is the resurgence of the conflict between European integration and the sovereignty of Member States either for conjunctural reasons (arrival of a large number of refugees and irregular migrants) or because this results from the rise of Eurosceptic or openly anti-European views in some Member State in a degree that calls into question the participation in the EU itself (as in the case of the UK). A deeper common denominator is the contestation of the sufficiency, effectiveness and more generally the added value of EU membership and the European integration.

1. Our definition of crisis

For the needs of this analysis, as crisis can be defined each situation that deviates from the “usual”, from what would not have called into question the existing arrangements and equilibria within the institutional edifice of the EU. In other words, crisis conditions emerge when the circumstances and a fortiori the new conditions that are prolonged challenge the sufficiency of the existing mechanisms.

The economic and, to be more specific, financial crisis that erupted in 2008 and had a strong impact on many Eurozone countries appertains certainly to this broader sense of the crisis [1]. Moreover, the same notion includes the huge increase in refugee and migration flows from Syria and other countries of the Middle East as well as North Africa or Asia to the EU[2] from 2015 on.

This broader sense of the crisis nowadays includes the promised by the British government proclamation of a referendum as to whether the UK should remain in or leave the EU as well. In this case the crisis is caused by a political initiative of a Member State government and not by economic or international reasons; it is, though, still a crisis, since existent arrangements and equilibria in the institutional edifice of Europe are challenged. After all, the deeper question that the British government had to answer was whether it would deal with the reactions of a large part of British society against European integration as a British problem or it would render it a problem of the Union, asking the latter to manage the pressure by agreeing new specific arrangements for the UK. The internal political crisis in one or more Member States is thus turned into an institutional and political crisis of Europe as an entity with community and intergovernmental characteristics and it is asked to successfully confront it through the intergovernmental method.

Περισσότερα...

Συνάντηση με τον Γραμματέα του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος Ζαν -Κριστόφ Καμπαντελίς, στο Παρίσι

Αθήνα, 7 Μαρτίου 2016

Συνάντηση Ευ. Βενιζέλου με τον Γραμματέα του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος Ζαν -Κριστόφ Καμπαντελίς, στο Παρίσι 

Με τον Γραμματέα του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος Ζαν - Κριστόφ Καμπαντελίς συναντήθηκε σήμερα στο Παρίσι ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Βασικά θέματα της συζήτησης ήταν το προσφυγικό / μεταναστευτικό εν αναμονή και των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η κατάσταση στην Ελλάδα λόγω της εκκρεμότητας της αξιολόγησης και της πίεσης του προσφυγικού, η κατάσταση στη Γαλλία ύστερα από το τρομοκρατικό χτύπημα του Νοεμβρίου, με την διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος και τη νέα νομοθεσία για τις εργασιακές σχέσεις να βρίσκονται στο επίκεντρο της γαλλικής δημόσιας συζήτησης.

Οι κ.κ. Καμπαντελίς και Βενιζέλος συζήτησαν επίσης για τις προοπτικές των ευρωπαϊκών σοσιαλιστικών κομμάτων και για τις προσπάθειες συνένωσης των δυνάμεων του προοδευτικού μεσαίου χώρου στην Ελλάδα.

Περισσότερα...

Η διαχείριση της προσφυγικής κρίσης - δέκα θέσεις

Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2016

Ευάγγελος Βενιζέλος

Η διαχείριση της προσφυγικής κρίσης - δέκα θέσεις

1. Το προσφυγικό δεν είναι ζήτημα ευρωπαϊκό αλλά διεθνές. Είναι τραγική  συνέπεια των πολεμικών συγκρούσεων στην Συρία αλλά και σε πολλές άλλες χώρες και περιοχές από τις οποίες αναγκάζονται να φύγουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι για λόγους επιβίωσης και  να αναζητήσουν μια καλύτερη τύχη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία μπορούν να φτάσουν δια ξηράς και δια θαλάσσης. Η Ε.Ε. είναι προφανές ότι δεν μπόρεσε να διαμορφώσει και να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη πολιτική διαχείρισης του προσφυγικού. Αντιθέτως δοκιμάζεται πλέον σοβαρά η συνοχή της και η αποτελεσματικότητα των ενωσιακών οργάνων. Πολλά κράτη-μέλη επικαλούμενα την κυριαρχία τους και λόγους εσωτερικής ασφάλειας λαμβάνουν εθνικά μέτρα ή συμμετέχουν σε περιφερειακού χαρακτήρα πρωτοβουλίες που θέτουν σε αμφισβήτηση το θεσμικό οικοδόμημα της Ε.Ε., την ισχύ της ενωσιακής έννομης τάξης και την πολιτική οντότητα της Ευρώπης. Το ζήτημα  έχει ήδη διαστάσεις τέτοιες που καθιστούν αδύνατη την αντιμετώπιση του χωρίς τη συμμετοχή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ιδίως των μόνιμων μελών του, χωρίς την πλήρη συνεργασία της Τουρκίας και χωρίς τη συμμετοχή τόσο των αραβικών όσο και των αφρικανικών χωρών. Η εμπλοκή του ΝΑΤΟ μόνο μέσα στο ευρύτερο αυτό νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο μπορεί να έχει πραγματική προστιθέμενη αξία. Χώρες όπως η Τουρκία, η Ιορδανία και ο Λίβανος αντιμετωπίζουν εδώ και πολύ καιρό προσφυγικές πιέσεις που αφορούν  εν δυνάμει την Ευρώπη και οφείλονται σε πολεμικές συρράξεις ή εύθραυστες καταστάσεις αρμοδιότητας του  Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ευρύτερα της διεθνούς κοινότητας. Η κατανομή των προσφύγων πρέπει να είναι δίκαιη και να μη αφορά μόνο τις χώρες-μέλη της ΕΕ, αλλά όλες τις ασφαλείς χώρες αρχίζοντας από τις αραβικές ή αφρικανικές χώρες με την ανάλογη διεθνή οικονομική βοήθεια. 

Περισσότερα...

Το επείγον ζήτημα είναι ο ίδιος ο κ. Τσίπρας να κάνει επιτέλους την επιλογή, τη δύσκολη επιλογή που απαιτείται.

Αθήνα, 22 Μαΐου 2015

Δηλώσεις Gianni Pitella, Προέδρου της Ομάδας της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

και Ευάγγελου Βενιζέλου, Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, μετά τη συνάντησή τους στα γραφεία του ΕΚ στην Αθήνα

Gianni Pitella: Είχα την ευχαρίστηση σήμερα να συναντήσω τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και αγαπητό φίλο Ευάγγελο Βενιζέλο, ο οποίος έχει διαδραματίσει ιστορικό ρόλο στην πορεία του ΠΑΣΟΚ και στην πολιτική ζωή της Ελλάδας.

Η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει στην Ευρωζώνη διότι η Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα θα είναι σαν βρέφος χωρίς πιστοποιητικό γεννήσεως...

Η Πολιτική μας Ομάδα είχε ανέκαθεν στενές και πολύ καλές σχέσεις με το ΠΑΣΟΚ. Προσκάλεσα τον συνάδελφο Ευάγγελο Βενιζέλο να μας επισκεφθεί στο Στρασβούργο ή στις Βρυξέλλες και να λάβει τον λόγο στην Ολομέλεια της Πολιτικής Ομάδας της Προοδευτικής Συμμαχίας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είμαι σίγουρος ότι οι πολύ καλές σχέσεις μας θα αναπτυχθούν περαιτέρω.

Ευ. Βενιζέλος: Ο Τζιάνι Πιτέλλα ως Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών παίζει ένα καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμών. Είναι ένας φίλος της Ελλάδας, ένας άνθρωπος που μας στηρίζει. Με το ΠΑΣΟΚ, το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα και η Κοινοβουλευτική Ομάδα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών έχει στενούς ιστορικούς δεσμούς.

Είχαμε μια πολύ ωραία φιλική συζήτηση. Με προσκάλεσε να μιλήσω στην Κοινοβουλευτική Ομάδα των Ευρωπαίων Δημοκρατών και Σοσιαλιστών στις Βρυξέλλες ή το Στρασβούργο και με χαρά θα το κάνω, ως μια αποχαιρετιστήρια παρουσία μου στους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές, Δημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες με τους οποίους έχουμε πορευτεί τόσα πολλά χρόνια και με τους οποίους πρέπει να προδιαγράψουμε το μέλλον μιας προοδευτικής Ευρώπης, μιας πραγματικά και χειροπιαστά προοδευτικής Ευρώπης χωρίς τις εύκολες ρητορείες που έχουμε ζήσει τον τελευταίο καιρό και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Περισσότερα...

Ο ελληνικός λαός, ανεξάρτητα του τί ψήφισε την Κυριακή των εκλογών, θέλει κάτι καλύτερο και όχι κάτι χειρότερο για τη χώρα

Αθήνα, 29 Ιανουαρίου 2015 

Δήλωση Ευάγγελου Βενιζέλου, Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, μετά τη συνάντησή του με τον Μάρτιν Σούλτς

Ευχαριστώ θερμά τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Μάρτιν Σουλτς για την ευκαιρία αυτής της συνάντησης. Μας συνδέουν μακροχρόνιοι, συντροφικοί και φιλικοί δεσμοί και έχουμε την άνεση να συζητούμε με απόλυτη ειλικρίνεια και σε βάθος. Τον ευχαριστώ για τις αναφορές που έκανε στο πρόσωπό μου. 

Είναι σημαντικό για μένα ότι έχει κρατήσει στη συνείδησή του τη συνεισφορά του ΠΑΣΟΚ και δευτερευόντως την δική μου προσωπικά. Το ΠΑΣΟΚ πληρώνει τεράστιο πολιτικό κόστος. Τον ενημέρωσα για τις εξελίξεις, για το επικείμενο συνέδριο και για τις αλλαγές, αλλά αυτό που μας ενδιαφέρει τώρα είναι η πορεία της Ελλάδας μέσα στην Ευρώπη, μέσα στη ζώνη του ευρώ. 

Ο ελληνικός λαός, ανεξάρτητα του τί ψήφισε την Κυριακή των εκλογών, θέλει κάτι καλύτερο και όχι κάτι χειρότερο για τη χώρα. Θέλει να προστατευθούν οι θυσίες του και να αποδώσουν καρπούς. Εμείς θα συνεισφέρουμε και από τη θέση της αντιπολίτευσης προς την κατεύθυνση αυτή. 

Δυστυχώς ειπώθηκαν προεκλογικά και επαναλαμβάνονται και μετεκλογικά ψευδαισθήσεις και ανακρίβειες. Με αυτές δουλειά δεν κάνουμε. Αυξάνονται απλώς οι κίνδυνοι. Είτε οι κίνδυνοι λάθους, είτε οι κίνδυνοι ατυχήματος. Θα συμβάλουμε λοιπόν στο να μην υπάρχουν ψευδαισθήσεις, αλλά θα συμβάλουμε επίσης και στο να γίνει ό,τι καλύτερο και θετικότερο μπορεί να γίνει για τη χώρα χωρίς να πάμε ούτε ένα βήμα πίσω από εκεί που ήμασταν. 

Περισσότερα...

Η Ευρώπη είναι στην πραγματικότητα μια Ευρώπη εσωστρεφής, επιφυλακτική. Είναι μια άλλη Ευρώπη. Η ήπειρος σκοτεινιάζει.

Αθήνα, 9 Δεκεμβρίου 2014

 Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου, Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, στην εκδήλωση για τη διαμόρφωση των προγραμματικών και πολιτικών θέσεων
του Συνεδρίου της Δημοκρατικής Προοδευτικής Παράταξης

Φίλες και φίλοι, κατ΄ αρχάς σας ευχαριστώ όλες και όλους για την παρουσία σας εδώ. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο δυναμικό ανταποκρίθηκε πρόθυμα στην πρόσκληση της ομάδας εργασίας της Δημοκρατικής Παράταξης και του ΠΑΣΟΚ που ασχολείται με τη σύνταξη του προγράμματος, με την κατάρτιση του εθνικού σχεδίου ανασυγκρότησης, σημαίνει πολλά. Είναι ένας εξαιρετικά θετικός οιωνός.

Ο χώρος είναι ζωντανός, ο χώρος έχει στελέχη, ο χώρος έχει ιδέες, έχει προτάσεις, έχει το πάθος να βοηθήσει τη χώρα λέγοντας την αλήθεια.

Οι τελευταίες εξελίξεις για τις οποίες είχα την ευκαιρία να μιλήσω το πρωί σε μια πολύ σημαντική συνάντηση στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναδεικνύουν δύο μεγάλα ζητήματα:

Η σχέση πολιτικής και οικονομίας 

Το πρώτο και προφανές ζήτημα είναι η σχέση μεταξύ πολιτικής και οικονομίας, πόσο πολύ επηρεάζει η πολιτική σταθερότητα ή η πολιτική αστάθεια τις οικονομικές εξελίξεις. Τα μεγέθη όχι απλά και μόνον τα χρηματοοικονομικά, αλλά τελικά και τα δημοσιονομικά και τα μακροοικονομικά. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό οικονομικό στοιχείο, από το πολιτικό ρίσκο σε μια χώρα. Η σταθερότητα ή η αστάθεια, η σοβαρότητα ή ο ερασιτεχνισμός και η επιπολαιότητα, είναι παράμετροι που επηρεάζουν σε καταλυτικό βαθμό την οικονομική πορεία ενός τόπου.

Η σχέση Δημοκρατίας και αλήθειας 

Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα είναι η σχέση Δημοκρατίας και αλήθειας, γιατί πρέπει να ξαναθυμηθούμε τώρα τι είναι αυτό που αγωνιζόμαστε να κάνουμε, τι είναι αυτό που συνέβη τα τελευταία πέντε χρόνια και γιατί είναι κρίσιμες οι λίγες επόμενες εβδομάδες που ακολουθούν, όχι μόνον μέχρι τις 29 Δεκεμβρίου που είναι η τρίτη ψηφοφορία για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ούτε μέχρι το τέλος Ιανουαρίου που μπορεί να έχουμε εκλογές αν δε βρεθούν 180 υπεύθυνοι και διορατικοί Βουλευτές, αλλά μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου καθώς μέχρι τότε πρέπει να έχουμε ολοκληρώσει τη διαπραγμάτευση και να έχουμε διαμορφώσει το νέο θεσμικό πλαίσιο για την πορεία της χώρας σε σχέση με τους εταίρους της, σε σχέση με τις αγορές και σε σχέση με τον εαυτό της.

Περισσότερα...

Το κρίσιμο θέμα δεν είναι οι διορισμοί στις υψηλές θέσεις. Το κρίσιμο θέμα είναι η αλλαγή της πολιτικής κατεύθυνσης της Ευρώπης.

Βρυξέλλες, 16 Ιουλίου 2014

O Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Ευ. Βενιζέλος μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης προετοιμασίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με τη συμμετοχή Αρχηγών κρατών, Πρωθυπουργών και Αντιπροέδρων που μετέχουν στο PES έκανε την ακόλουθη δήλωση:

Το επίκαιρο θέμα συζήτησης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αλλά και στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα όπου μετέχουν τα κόμματα που διαθέτουν Πρωθυπουργούς ή Αντιπροέδρους Κυβερνήσεων είναι φυσικά η κατανομή των θέσεων στο θεσμικό οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι Ευρωπαίοι Δημοκράτες και Σοσιαλιστές διεκδικούν τώρα και τη θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τη θέση του Ύπατου Εκπροσώπου της Ε.Ε. Αυτό είναι μία δίκαιη κατανομή. 

Αλλά το κρίσιμο θέμα δεν είναι οι διορισμοί στις υψηλές θέσεις. Είναι οι πολιτικές μας προτάσεις, η αλλαγή της πολιτικής κατεύθυνσης της Ευρώπης.

Χρειαζόμαστε μία Ευρώπη πιο ευαίσθητη, πιο δίκαιη, πιο αναπτυξιακή, πιο φιλική για τους πολίτες,  μία Ευρώπη  που δίνει απαντήσεις στις αγωνίες των κοινωνιών για την ανάπτυξη και κυρίως για την ανεργία. Μία Ευρώπη που προφυλάσσει το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος και την ποιότητα και το επίπεδο ζωής για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.

Περισσότερα...

Κοινή μακροχρόνια δέσμευσή μας η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων

Βιέννη, 3 Ιουνίου 2014

Δηλώσεις Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Εξωτερικών Ευάγγελου Βενιζέλου κατά τη συνέντευξη Τύπου μετά το πέρας της Διάσκεψης για τα Δυτικά Βαλκάνια

Θα ήθελα να συγχαρώ τον Αυστριακό συνάδελφό μου για τη φιλοξενία αυτής της Διάσκεψης, μόλις ένα μήνα μετά τη διοργάνωση από την Ελληνική Προεδρία της Υπουργικής Διάσκεψης των κρατών–μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Δυτικών Βαλκανίων στη Θεσσαλονίκη.

Θα ήθελα, κατ’ αρχάς, να επιστήσω την προσοχή όλων στη δραματική κατάσταση στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων, μετά τις πλημμύρες του προηγούμενου μήνα. Πρέπει να συντονίσουμε τις προσπάθειές μας υπό την καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για να επιδείξουμε έμπρακτα την αλληλεγγύη μας στα θύματα των πλημμυρών, καθώς δεν μπορεί να υπάρξει πιο αποφασιστική απόδειξη του ενδιαφέροντός μας για την περιοχή από την παροχή βοήθειας και αρωγής στους λαούς της Βοσνίας, της Σερβίας και της Κροατίας.


Περισσότερα...