3 Σεπτεμβρίου 2008

Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επί της αρχής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων: «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες».


 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το 2001 στο αναθεωρημένο Σύνταγμα της χώρας με ομόφωνη απόφαση της Αναθεωρητικής Βουλής προστέθηκε μία ριζοσπαστική και σπουδαία διάταξη, η παράγραφος 6 του άρθρου 21 που προβλέπει ρητά το δικαίωμα των ανθρώπων με αναπηρία στη συμμετοχή στην οικονομική, πολιτική, πολιτιστική και εκπαιδευτική ζωή με ίσους όρους και με πλήρες δικαίωμα πρόσβασης.

Τώρα πλέον η πολιτεία δεν έρχεται να κάνει παραχωρήσεις αλλά να εκπληρώσει τη ρητή συνταγματική υποχρέωσή της. Τα ίδια τα άτομα με αναπηρία, οι οικογένειές τους που σηκώνουν μαζί με τα ανάπηρα άτομα αυτόν το «σταυρό», δεν αρκούνται σε «φιλάνθρωπες» πρωτοβουλίες –και χρησιμοποιώ τον όρο εντός εισαγωγικών- του κράτους, αλλά αξιώνουν θεμελιώδη δικαιώματα.

Άλλωστε έχω πει πολλές φορές στην Αίθουσα αυτή ότι η ίδια η έννοια του κοινωνικού κράτους που είναι η μεγάλη κατάκτηση κυρίως της ευρωπαϊκής ηπείρου τον 20ο αιώνα συγκροτείται αφ’ ης στιγμής γίνεται κατανοητό ότι η αναπηρία, τα γηρατειά, η αρρώστια δεν είναι ατομικό ή οικογενειακό ατύχημα αλλά κοινωνικό ζήτημα. Και όταν αναδεικνύεται το κοινωνικό ζήτημα τότε προκύπτει και η ανάγκη για τα κοινωνικά δικαιώματα, για το κοινωνικό κράτος. Ουσιαστικά δηλαδή, για την εγκαθίδρυση μηχανισμών προστασίας, διασφάλισης της ισότιμης πρόσβασης, μηχανισμών αναδιανομής ουσιαστικά του κοινωνικού πλεονάσματος υπέρ των ομάδων εκείνων που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη και γίνονται θύματα των ανισοτήτων.

Και τέτοιες ομάδες είναι πρωτίστως οι ανάπηροι, είναι τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, είναι αυτοί που αποκλείονται από την γνώση, είναι αυτοί που αποκλείονται από το διανοητικό κεφάλαιο, είναι αυτοί που δυστυχώς ωθούνται στο περιθώριο, ακόμη και όταν το περιθώριο αυτό είναι «πολυτελές» μέσα από μια επιδοματική πολιτική ή όταν αυτό το περιθώριο είναι ένα εκπαιδευτικό γκέτο με την μορφή ειδικών σχολείων ενώ η αντίληψη που κυριαρχεί τώρα διεθνώς σε όλες τις χώρες που έχουν παράδοση και γνώση όπως είναι ο Καναδάς, οι Σκανδιναβικές Χώρες, η Ιταλία, το στοίχημα είναι η ένταξη στην γενική εκπαίδευση, η ένταξη των παιδιών αυτών στο γενικό σχολείο, στις ίδιες τάξεις, σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που αντιμετωπίζει την αναπηρία όχι με τις αγκυλώσεις και τα στερεότυπα και τις επιφυλάξεις του παρελθόντος.

Το ειδικό σχολείο, είναι ένα οριακό φαινόμενο που μπορεί να αφορά βαριές μορφές αναπηρίας όταν δεν μπορεί πρακτικά να οργανωθεί η συνεκπαίδευση, η ένταξη στην γενική εκπαίδευση, η ένταξη μέσα στις τάξεις της γειτονιάς εκεί όπου το παιδί πρέπει να κοινωνικοποιηθεί, να διαμορφώσει τις παρέες του να ζήσει μέσα στον κοινωνικό ιστό, να νιώσει ότι δεν είναι διαφορετικό, δεν είναι μειονεκτικό, δεν αποκλείεται, δεν περιθωριοποιείται έστω και με καλές υλικοτεχνικές συνθήκες.

Και αυτή είναι η βασική διαφορά φιλοσοφίας ανάμεσα στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. και την Νέα Δημοκρατία. Αυτή την διαφορά φιλοσοφίας ανέδειξε και σήμερα και στην Διαρκή Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων η εισηγήτριά μας κ. Δραγώνα που έρχεται εδώ με την ιδιότητα και της ειδικής επιστήμονος -της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών- και οι άλλοι συνάδελφοι.

Αυτή η αντίληψη είχε κατοχυρωθεί νομοθετικά εδώ και πάρα πολύ καιρό επί υπουργίας Απόστολου Κακλαμάνη όταν με τον βασικό ν.1566/1985 η ειδική εκπαίδευση –και όχι η ειδική αγωγή όπως έχουμε εξηγήσει- ήταν τμήμα του νομοθετικού πλαισίου της γενικής εκπαίδευσης πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας.

Διάθεσή μας και υποχρέωσή μας είναι στην Αίθουσα αυτή τέτοιου είδους νομοθετήματα να ψηφίζονται ομόφωνα. Να γίνονται αντικείμενο της ευρύτερης δυνατής κοινωνικής και πολιτικής συναίνεσης. Αλλά υποχρέωση της κυβέρνησης, της εκάστοτε κυβέρνησης είναι να επιτρέπει στην αντιπολίτευση να συναινεί και να συμπράττει.

Πρέπει λοιπόν να διασφαλίζονται οι διαδικαστικές και πολιτικές προϋποθέσεις μιας τέτοιας συναίνεσης για να μπορεί η Βουλή να παίζει το ρόλο της στο επίπεδο που πρέπει και να μπορούμε να στέλνουμε ως Κοινοβούλιο τα μηνύματα που περιμένει ο ανάπηρος, τα μηνύματα που περιμένει το αναπηρικό κίνημα, το γονεϊκό κίνημα, οι ειδικοί επιστήμονες που ασχολούνται με τα θέματα αυτά, τα μηνύματα που περιμένει η κοινωνία.

Δεν είμαστε ούτε μίζεροι, ούτε μικροκομματικοί, ούτε μικρόψυχοι. Θέλουμε να καλωσορίσουμε κάθε βελτίωση του νομοσχεδίου αυτού, αλλά αν η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας είχε ακολουθήσει την σωστή διαδικασία, αν είχε ολοκληρώσει την προνομοθετική διαδικασία και την διαβούλευση όπως έπρεπε, αν είχε φέρει ώριμο το νομοσχέδιο στην Διαρκή Επιτροπή, τώρα θα ψηφίζαμε και επί της αρχής και επί των περισσοτέρων άρθρων το νομοσχέδιο αυτό και θα παρουσιάζαμε στην κοινωνία ένα ολοκληρωμένο νομοθέτημα.

Αλλά βλέπετε η εμμονή οδηγεί σε διορθώσεις, τροποποιήσεις ουσιαστικές της τελευταίας στιγμής, χωρίς να παραδέχεται η Κυβέρνηση ότι είναι εσφαλμένη η εμμονή στην ιατροκλινική προσέγγιση του φαινομένου της αναπηρίας ενώ πρέπει να προσχωρήσουμε ως χώρα στην κοινωνική αντίληψη που οδηγεί αυτόματα και στην επιλογή της ένταξης στην γενική εκπαίδευση ως πρώτη προτίμηση, ως γενικό κανόνα, με εξαιρέσεις όπου αυτό είναι αναγκαίο.

Επίσης, θέλω να τονίσω με την ευκαιρία αυτή ότι είναι αδιανόητο το νομοσχέδιο τελικά να γίνεται αιτία μιας πολύ μεγάλης αναστάτωσης στην εκπαιδευτική κοινότητα με την περικοπή των επιδομάτων του ειδικού εκπαιδευτικού και ειδικού βοηθητικού προσωπικού, ζήτημα στο οποίο αναφέρθηκα προηγουμένως ζητώντας από τον παριστάμενο κύριο Υφυπουργό να ειδοποιήσει τον Υπουργό Παιδείας να συνεννοηθεί με τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών ή να προσφύγει στον Πρωθυπουργό, προκειμένου να λυθεί το ζήτημα αυτό. Γιατί τι θέλουν τα παιδιά αυτά; Θέλουν αγάπη, θέλουν τα αναγκαία κονδύλια και θέλουν συνεργασία της εκπαιδευτικής κοινότητας, της πολιτείας και των γονιών.

Όταν η εκπαιδευτική κοινότητα αποθαρρύνεται, όταν το βασικό πρακτικό μήνυμα είναι ότι δεν αναγνωρίζουμε ως Κοινοβούλιο, ως νομοθετική εξουσία, δεν αναγνωρίζει η πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας το ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό, τότε τι περιμένει κανείς; Περιμένει κανείς ζήλο, περιμένει καλά εκπαιδευτικά και κοινωνικά αποτελέσματα; Όταν ο ίδιος ο Υπουργός έρχεται και παραδέχεται στην επιτροπή ότι η ρύθμιση είναι αντισυνταγματική και θα καταπέσει δικαστικά, είναι δυνατόν να την εισηγείται ταυτόχρονα στο Τμήμα προς ψήφιση;

Άρα, τέτοιους είδους βαναυσότητες κοινωνικές και νομοθετικές πρέπει να διορθωθούν μέχρι το τέλος της σημερινής συζήτησης, προκειμένου να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε αύριο στη συζήτηση επί των άρθρων όλες τις βελτιώσεις, να προστεθούν και άλλες για να έχουμε τη χαρά να ψηφίσουμε το μεγαλύτερο αριθμό άρθρων, ενώ διατηρούμε την επιφύλαξή μας επί της αρχής.

Και διατηρούμε την επιφύλαξή μας επί της αρχής, όχι μόνο λόγω της διαφοράς ιατροκλινικής έναντι κοινωνικής φιλοσοφίας, αλλά και γιατί είναι πάντα ενοχλητική αυτή η «ανακάλυψη της πυρίτιδας». Είναι πάντα ενοχλητικό να έρχεται η Κυβέρνηση και να ισχυρίζεται ότι τώρα γεννιέται η ειδική αγωγή, τώρα αρχίζουν οι υποδομές, τώρα ασχολούμαστε για πρώτη φορά με το αναπηρικό φαινόμενο. Ε, όχι! Το κράτος έχει μια συνέχεια και εμείς πρέπει να έχουμε στοιχειώδη ειλικρίνεια και να αποδεχόμαστε αυτό που βρίσκουμε και να το κάνουμε κάθε φορά καλύτερο.

Όμως, η ειδική εκπαίδευση είναι και αυτή μια όψη του γενικότερου εκπαιδευτικού προβλήματος. Ο κύριος Υπουργός έρχεται από μια συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής που έχει ανακοινωθεί πομπωδώς στα Μέσα Ενημέρωσης με αντικείμενο την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς. Περίμενα με αφορμή μια νομοθετική παρέμβαση που τη θεωρεί μείζονα, να ενημερώσει το Τμήμα για τα βασικά σημεία των όσων αποφασίστηκαν στην Κυβερνητική Επιτροπή. Αρχίζει η σχολική χρονιά σε μια εβδομάδα. Υπάρχουν πάγια προβλήματα. Όλοι παροικούμε την Ιερουσαλήμ και όλοι γνωρίζουμε ποια είναι τα θέματα αυτά. Τα Μέσα Ενημέρωσης, ηλεκτρονικά και έντυπα, θέτουν διαρκώς μια σειρά από θέματα. Δεν λέω ότι ανήκει στην αρμοδιότητα του Υπουργού Παιδείας το πρόβλημα της ακρίβειας στην αγορά και της ανατίμησης όλων των σχολικών ειδών που επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό κάθε οικογένειας, αναφέρομαι, όμως, στα κλασσικά ζητήματα, στα κενά των δασκάλων και των καθηγητών, αναφέρομαι στην ποιότητα και την ταχύτητα διανομής των βιβλίων, στην επάρκεια των σχολικών αιθουσών.

Παρακολουθούμε με πολύ μεγάλη προσοχή τα διαφορετικά στοιχεία που παρατίθενται από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας και από τους ανθρώπους που ζουν την πραγματικότητα της εκπαίδευσης από τη Διδασκαλική Ομοσπονδία και από την Ο.Λ.Μ.Ε.. Μιλούν οι Ομοσπονδίες για περίπου έξι χιλιάδες κενές θέσεις που θα προκύψουν όχι επειδή δεν διορίστηκε επαρκής αριθμός εξ αρχής νέων εκπαιδευτικών λειτουργών, αλλά γιατί έχουμε πολύ περισσότερες αποχωρήσεις λόγω συνταξιοδότησης, επειδή υπάρχει πάντα η απειλή της τροποποίησης του συνταξιοδοτικού καθεστώτος για τους δημόσιους λειτουργούς και ιδίως για τους εκπαιδευτικούς λειτουργούς.

Πρέπει η Βουλή να ενημερωθεί και πρέπει να γίνουν οι αναγκαίες κινήσεις τη μια εβδομάδα που απομένει. Έχουμε προειδοποιήσει εγκαίρως και η προειδοποίηση αυτή είναι μια προειδοποίηση της κοινωνίας, των οικογενειών και όχι μια προειδοποίηση κομματικού χαρακτήρα από την Αντιπολίτευση.
Έχουν περάσει ελάχιστες μέρες από την ολοκλήρωση της διαδικασίας των εισαγωγικών εξετάσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Είδαμε τα αποτελέσματα. Είδαμε περίπου είκοσι έξι χιλιάδες παιδιά να μην μπορούν να καταθέσουν μηχανογραφικό γιατί δεν έχουν συγκεντρώσει την ελάχιστη προϋπόθεση της βάσης του δέκα. Είδαμε να μένουν δεκαοκτώ χιλιάδες κενές θέσεις στα πανεπιστήμιά μας και ιδίως στα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Δεν είναι υποχρέωση της πολιτείας και υποχρέωση του Υπουργού Παιδείας και των συνεργατών του να προβούν σε μία αξιολόγηση του εκπαιδευτικού αποτελέσματος που προκύπτει μέσα από τη διαδικασία εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση; Τι σημαίνουν αυτά τα αριθμητικά δεδομένα για την ποιότητα του λυκείου; Τι σημαίνουν αυτά τα αριθμητικά δεδομένα για την ποιότητα του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση;
Δεν συγκινείται η Κυβέρνηση και δεν συγκινείται η κοινοβουλευτική πλειοψηφία, όταν επαληθευόμαστε γιατί τώρα έχει επικρατήσει η παραπλανητική διαφήμιση στην αγορά της τριτοβάθμιας παραπαιδείας, στην αγορά των λεγομένων κολλεγίων, όταν καταστρατηγείται ο μόλις ψηφισμένος νόμος για τα λεγόμενα κολλέγια, όταν δηλαδή υπάρχει αυτό το εμπόριο ελπίδων και όταν βλέπει ο κύριος Υπουργός αυτά που έλεγε να διαψεύδονται μέσα από την πραγματικότητα της αγοράς, που θα δημιουργήσει ένα φαινόμενο εκπαιδευτικού dubbing, δηλαδή εισαγωγής στην Ελλάδα εκπαιδευτικών υπηρεσιών από άλλα κράτη πολύ χαμηλού επιπέδου; Αυτά είναι φαινόμενα τα οποία πρέπει να μας απασχολήσουν.

Δεν ασχολείται, λέει, το νομοσχέδιο αυτό με την ειδική εκπαίδευση στο επίπεδο των πανεπιστημίων και των Τ.Ε.Ι.. Τα παιδιά που έχουν αναπηρία ή δυσκολία μαθησιακή στο τριτοβάθμιο επίπεδο δεν καλύπτονται από το νομοσχέδιο αυτό. Θα έρθει άλλη ρύθμιση, θα δούμε πότε και ποια ρύθμιση. Θα έπρεπε να υπάρχει εδώ η ρύθμιση αυτή, γιατί είναι κοινά τα προβλήματα.

Αλλά και τα παιδιά αυτά είναι παιδιά όπως όλα τα άλλα. Και μέσα στην αντίληψή μας, την κοινωνική αντίληψη, μέσα από την αντίληψη της γενικής εκπαίδευσης, μέσα στην οποία πρέπει να εντάσσεται και η εκπαίδευση των αναπήρων και των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες, ερχόμαστε στα μείζονα αυτά ζητήματα που αφορούν την έναρξη της σχολικής χρονιάς, το βάρος το οικονομικό της κάθε οικογένειας, την ποιότητα του λυκείου και των εισαγωγικών εξετάσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τη νέα παραπαιδεία που διογκώνει και ενθαρρύνει ο κ. Καραμανλής με τον κ. Στυλιανίδη, με συνεχείς δηλώσεις, με σιωπές ή και με προτροπές.

Αυτά είναι μείζονα θέματα, που αφορούν την Αίθουσα αυτή, που αφορούν την κοινωνία. Ο πολίτης νιώθει να πολιορκείται διαρκώς, καθημερινά να αντιμετωπίζει συνεχώς προβλήματα. Μίλησα και χθες για την ανασφάλεια, για την αβεβαιότητα. Ο πολίτης θέλει κάπου να στηριχτεί. Και δεν μπορεί να στηριχτεί σε έναν Πρωθυπουργό και σε μια Κυβέρνηση που δεν μπορεί να διασφαλίσει ούτε την εσωτερική συνοχή και συνεννόησή της, όπως έδειξε και η υπόθεση του επιδόματος, το οποίο θέλω να ελπίζω ότι σε λίγα λεπτά ο κ. Στυλιανίδης θα ανακοινώσει ότι επαναφέρει, γιατί αλλιώς θα φέρει το βάρος ενός πολύ μεγάλου λάθους, το οποίο δεν έχει κανένα λόγο να χρεωθεί ο ίδιος προσωπικά.

Επιτρέψτε μας στην αυριανή συνεδρίαση να συναινέσουμε σε τροποποιημένες και βελτιωμένες ρυθμίσεις και σκεφτείτε μέχρι το τέλος της σημερινής συνεδρίασης την ανάγκη να προσχωρήσετε στις νέες εκπαιδευτικές αντιλήψεις για τα παιδιά με αναπηρία και μαθησιακές δυσκολίες. Ποτέ δεν είναι αργά, κύριε Υπουργέ.

Tags: Αγορεύσεις | Παρεμβάσεις 2008