9 Οκτωβρίου 2008

Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επί των άρθρων και της τροπολογίας του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού: «Ίδρυση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»».


 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έθεσα χθες στη συζήτηση επί της αρχής μια σειρά από μείζονος σημασίας ερωτήματα στον κύριο Υπουργό και δεν έλαβα καμία απάντηση. Ζήτησα τη θέση της Κυβέρνησης και σχετική τροποποίηση του συζητούμενου νομοσχεδίου για το Ίδρυμα «ΜΕΛΙΝΑ ΜΕΡΚΟΥΡΗ». Δεν άκουσα ούτε μία λέξη, όχι σε απάντηση της παρατήρησής μου, αλλά σε απόδοση τιμής προς τη Μελίνα, το Ζιλ Ντασέν και το Ίδρυμα χωρίς το οποίο δεν θα υπήρχε τώρα το μουσείο. Το Ίδρυμα είναι αυτό που οργάνωσε τον πρώτο διεθνή διαγωνισμό, το Ίδρυμα είναι αυτό που μετέχει στη διοίκηση του Οργανισμού Ανέγερσης του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης συνεχώς και βεβαίως, το Ίδρυμα είναι αυτό που έδωσε τη διεθνή διάσταση σε όλη αυτή την εκστρατεία επί χρόνια τώρα.

Δεύτερον, δεν έλαβα απάντηση για την τύχη του νομικού προσώπου και μάλιστα νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου που είναι ο Οργανισμός Ανέγερσης του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Τι θα απογίνει με την εκκαθάρισή του; Ποιο είναι το μέλλον του; Γιατί δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στο νομοσχέδιο; Είναι τυχαίο ή είναι ένα μεγάλο ερωτηματικό;

Τρίτον, ζήτησα να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία της συζήτησης αυτής, προκειμένου η Βουλή των Ελλήνων να επαναδιατυπώσει και να προβάλλει τη στρατηγική για την επιστροφή και την επανένωση των γλυπτών, των μαρμάρων του Παρθενώνα. Δεν αρκεί η μνεία στο νομοσχέδιο ότι ένας από τους σκοπούς του μουσείου είναι να ασχολείται και με το θέμα αυτό. Αυτό δεν είναι αρμοδιότητα του μουσείου. Αυτό είναι μια ευθύνη της διεθνούς πολιτιστικής κοινότητας. Κινούμαστε στο όνομα του Μνημείου του Παρθενώνα ως πληρεξούσιοί του και βεβαίως, πρέπει να αξιοποιηθεί το δίκτυο των επιτροπών που λειτουργούν σε πολλές χώρες για την επιστροφή των μαρμάρων, με κορυφαία τη βρετανική επιτροπή. Πρέπει αυτό το δίκτυο να αποκτήσει υπόσταση, μη κυβερνητική βεβαίως, αλλά με την υποστήριξη της ελληνικής Κυβέρνησης, πρέπει να υπάρξει διασύνδεση με τη διεθνή πανεπιστημιακή και ακαδημαϊκή κοινότητα και πρέπει να επαναδιατυπώσουμε την πρότασή μας στο βρετανικό Μουσείο και στη βρετανική Κυβέρνηση που διορίζει την πλειοψηφία των κηδεμόνων του βρετανικού μουσείου. Πως ζητούμε να υπογραφεί συμφωνία των δύο μουσείων, να έρθουν τα γλυπτά, τα μάρμαρα στην Ελλάδα, να ενωθούν, να εκτεθούν ενιαία, ανεξάρτητα από το νομικό σχήμα. Ας είναι μακροχρόνιος δανεισμός, ας λειτουργεί παράρτημα του Βρετανικού Μουσείου μέσα στο Μουσείο της Ακρόπολης. Σημασία έχει να έρθουν, να ενωθούν και να αποκατασταθεί η ιστορική και αισθητική ενότητα, να πάψει να είναι ακρωτηριασμένο το Μνημείο.

Και αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα του Μουσείου της Ακρόπολης. Είναι το γεγονός ότι βρίσκεται σε οπτική επαφή με το βράχο, σε οπτική επαφή με το Μνημείο, είναι ένα μουσείο αρχαιολογικού χώρου, γι’ αυτό επελέγη η θέση και γι’ αυτό, αν θέλετε, έγινε αποδεκτό από τη διεθνή επιτροπή του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού και το σχέδιο Τσουμί-Φωτιάδη, ακριβώς επειδή διασφαλίζει αυτή την οπτική επαφή.

Το σημαντικότερο, βέβαια, το οποίο ετέθη και δεν έλαβε απάντηση είναι η διάσπαση της ενότητας του χώρου. Το επαναλαμβάνω και σήμερα. Ειπώθηκε από τον εισηγητή μας, τον κ. Αλευρά και όλους τους ομιλητές ότι δεν είναι δυνατόν να έχουμε τέσσερις διοικητικές και νομικές οντότητες στον ίδιο χώρο, την Α’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, την Επιτροπή Συντήρησης των Μνημείων της Ακροπόλεως, την Υπηρεσία Συντήρησης των Μνημείων της Ακροπόλεως και το νομικό πρόσωπο του μουσείου.

Να σας πω ένα απλό, πέραν όλων των άλλων; Είναι αστείο να μην υπάρχει ενιαίο εισιτήριο για τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο! Το εισιτήριο του αρχαιολογικού χώρου το διαχειρίζεται το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων. Το εισιτήριο του μουσείου θα το διαχειρίζεται το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου του μουσείου.

Αφήστε που κάποια στιγμή, βέβαια, μπορεί για λόγους ευρύτερης πολιτικής να πάμε στη λύση της δωρεάν εισόδου για να ακυρώσουμε το επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου ότι αυτό προσφέρει δωρεάν πρόσβαση σε όποιον θέλει να επισκεφτεί και να δει τα ακρωτηριασμένα τμήματα του μνημείου που βρίσκονται εκεί.

Όλο αυτό θα οδηγήσει σε τριβές, ενώ υπάρχουν σχήματα τώρα, όπως η Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως και η πρόβλεψη για τις επιστημονικές επιτροπές των μουσείων –των μουσείων γενικά που είναι δημόσιες υπηρεσίες- που επιτρέπουν την αξιοποίηση και του κ. Παντερμαλή και άλλων προσώπων με επάρκεια, γνώση και εμπειρία στα θέματα αυτά που μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Άλλωστε, έτσι έχει στελεχωθεί διαχρονικά και το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού Ανέγερσης του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης.

Ουσιαστικά, αυτό που συζητούμε εδώ βεβαίως είναι ο ρόλος του δημοσίου. Ο ρόλος του δημοσίου στα θέματα της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι εξ ορισμού καθοριστικός. Η αρμοδιότητα ανήκει εκ του Συντάγματος στην πολιτεία. Είναι δυνατόν να έχουμε αμφιβολίες για τα θέματα αυτά και το ρόλο του κράτους στην πολιτιστική κληρονομιά, όταν τις τελευταίες εβδομάδες η παγκόσμια κοινή γνώμη βλέπει την κατάρρευση όλων των αντικρατικιστικών αντιλήψεων, την κατάρρευση όλων των εύκολων νεοφιλελεύθερων ρητορειών; Διότι οι πάντες, οι πολίτες, οι επιχειρήσεις, οι αγορές, τα χρηματοπιστωτικά συστήματα, τα ασφαλιστικά ταμεία, προσβλέπουν στο κράτος, προκειμένου το κράτος να εγγυηθεί τη σταθερότητα των τραπεζικών συστημάτων, τη σταθερότητα των τραπεζών, τη σταθερότητα των αγορών, τις καταθέσεις και μάλιστα συνολικά, προκειμένου να παρέμβει μετοχικά στα τραπεζικά ιδρύματα, προκειμένου να στηρίξει τα ασφαλιστικά ταμεία και τα αποθεματικά τους και να εγγυηθεί τις συντάξεις, γιατί η χρηματοπιστωτική κρίση ως κρίση χαρτοφυλακίων θίγει τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων.

Όταν έρχεται η Κυβέρνηση –διότι δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά- και λέει ότι είναι εγγυημένες όλες οι καταθέσεις στην Ελλάδα –και σωστά- από το κράτος και ερχόμαστε εμείς και λέμε ότι αυτό δεν αρκεί να το δηλώνει ένας Υπουργός, αλλά πρέπει να προσλάβει μορφή νόμου ώστε να υπάρχει όχι πολιτική, αλλά κρατική νομοθετική εγγύηση, αντιλαμβάνεστε τι πράγματα πρέπει να γίνουν στο χώρο του πολιτισμού και ιδίως της αρχαιολογικής κληρονομιάς.
Και όλα αυτά έχουν πολύ μεγάλη σημασία σ’ ένα κλίμα πολιτικής δυσπιστίας, γιατί στην Ελλάδα η διεθνής οικονομική κρίση έρχεται και διασταυρώνεται με μία εγχώρια ενδογενή κρίση που στην πραγματικότητα είναι κρίση πολιτικής, κρίση ανεπάρκειας και αναποτελεσματικότητας του κράτους λόγω των επιλογών και των αδυναμιών της Κυβέρνησης. Και έτσι φθάνουμε σ’ ένα εκρηκτικό μείγμα, διότι έρχεται και η εποχή των σκανδάλων, η οποία εντείνει όλη αυτήν την κατάσταση και δημιουργεί ανασφάλεια και πανικό, δηλαδή κρίση εμπιστοσύνης.

Μα, η κρίση εμπιστοσύνης είναι ουσιαστικά η μήτρα του προβλήματος! Γι’ αυτό και πρέπει να πω και από το Βήμα ότι είναι υποχρέωση της Βουλής –και ως εκ τούτου καλώ τον Πρόεδρο της Βουλής- να απευθυνθεί στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου με βάση αυτά που ο ίδιος ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου περιέλαβε στην παραγγελία του για την υπόθεση της Μονής Βατοπαιδίου, ζητώντας να αποσταλεί ο σχετικός φάκελος δικογραφίας στη Βουλή, η οποία ούτως ή άλλως μπορεί να κινηθεί και χωρίς φάκελο, αλλά προκειμένου να είμαστε υπεύθυνοι και τεκμηριωμένοι και προκειμένου η κάθε αρχή και εξουσία να σέβεται τη διάκριση των εξουσιών και το ρόλο της άλλης εξουσίας, πρέπει να έρθει ο φάκελος στη Βουλή για να μπορέσει η Βουλή να επιτελέσει το καθήκον της, να προστατεύσει δηλαδή τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη σε μία περίοδο βαθιάς και ανεξέλεγκτης κρίσης εμπιστοσύνης στην Ελλάδα.

Ευχαριστώ πολύ.

Tags: Αγορεύσεις | Παρεμβάσεις 2008