20 Ιουνίου 2006

Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επί της αρχής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης: «Ρύθμιση θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Δικαιοσύνης και άλλες διατάξεις».


 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η κυβερνητική πολιτική για τη δικαιοσύνη είναι ο πραγματικός δείκτης του πολιτικού πολιτισμού κάθε χώρας και κάθε περιόδου. Στην κυβερνητική πολιτική για τη δικαιοσύνη διαπιστώνουμε αν τηρούνται οι εγγυήσεις του κράτους δικαίου. Αν η Κυβέρνηση σέβεται την ίδια της τη ρητορεία.

Δυστυχώς, εν έτει 2006 τίθεται στη χώρα μας πρόβλημα βασικών εγγυήσεων του κράτους δικαίου. Αυτά που συμβαίνουν με τις γνωστές υποθέσεις των υποκλοπών και των πακιστανών είναι η κορυφή του παγόβουνου. Η αρνησιδικία που βιώνει κάθε μέρα ο πολίτης στα ποινικά, τα πολιτικά και τα διοικητικά δικαστήρια είναι, αν θέλετε, η πιο απλή και πρακτική όψη ενός μεγάλου προβλήματος αμφισβήτησης του δικαιώματος παροχής έννομης προστασίας, του δικαιώματος στη δίκαιη δίκη.

Δεν ζητάει κανείς από την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει μέσα σε είκοσι οκτώ μήνες συσσωρευμένα, μακροχρόνια διαρθρωτικά προβλήματα. Προβλήματα θεσμών υποδομών αλλά και νοοτροπιών. Αξιώνει όμως από μια κυβέρνηση που διανύει το τρίτο έτος της θητείας της να έχει εμφανίσει μια κάποια πολιτική με στόχους με χρονοδιάγραμμα, με βήματα. Δυστυχώς παρακολουθούμε αποσπασματικές στιγμιαίες κινήσεις, συνήθως δημαγωγικού και νευρικού χαρακτήρα, που παραβιάζουν τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου. Γιατί όταν κινείσαι δημαγωγικά, ιδίως στο πεδίο του ποινικού δικαίου και της ποινικής δικονομίας, προσβάλλεις δικαιώματα και αίρεις τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου.

Υπάρχει όμως ένας τομέας στον οποίο υπάρχει σύστημα, επιμονή και αποτέλεσμα: Η πλήρης κομματικοποίηση της δικαιοσύνης. Ο κομματικός έλεγχος του κυβερνώντος κόμματος στις ηγετικές βαθμίδες της δικαιοσύνης όλων των κλάδων και δια των ανωτάτων δικαστικών συμβουλίων και της ηγεσίας κάθε κλάδου στο σύνολο του σώματος των δικαστικών λειτουργών που βιώνουν μια κατάσταση που απάδει σε ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκό, δημοκρατικό κράτος δικαίου. Γιατί όταν ο δικαστής βιώνει ένα τέτοιο κλίμα αδιαφάνειας, απαξίωσης και αβεβαιότητας δεν μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη γιατί ο ίδιος δεν νιώθει ότι αντιμετωπίζεται δίκαια.

Είδαμε πως εξελίχθηκαν οι περυσινές κρίσεις για την ηγεσία της δικαιοσύνης και πώς λειτουργούν όλο το διάστημα από πέρυσι μέχρι φέτος οι εκλεκτοί της Κυβέρνησης.

Είδαμε δημόσιες δηλώσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης που συνιστούσαν παρέμβαση σε εκκρεμείς δίκες ή σε εκκρεμείς ποινικές προδικασίες κατά παράβαση του Συντάγματος και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Είδαμε να γίνεται η απονομή της δικαιοσύνης τηλεοπτικό θέαμα, όχι σε ριάλιτι σόου, αλλά στο ίδιο το κτήριο του Αρείου Πάγου με παρόντα τον Υπουργό Δικαιοσύνης.

Είδαμε πώς διαχειρίζεται η σημερινή ηγεσία κυρίως της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης το ζήτημα των προαγωγών. Το ζήτημα της ριζικής ανανέωσης του Αρείου Πάγου, λόγω μαζικών αποχωρήσεων, το ζήτημα των προαγωγών στους άλλους βαθμούς ιδίως του εφέτη και του προέδρου εφετών.

Είδαμε πώς κατά παράβαση της αρχής του νόμιμου δικαστή και των εγγυήσεων της ακρόασης του ενδιαφερομένου λειτούργησε ο ίδιος ο Πρόεδρος του Αρείου Πάγου στα θέματα αυτά, ευτυχώς με αντίσταση της πλειοψηφίας του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου που ελπίζουμε να διατηρηθεί και στο επίπεδο της ολομέλειας.

Είδαμε πλήθος σχολίων στον Τύπο, εξαιρετικά ανησυχητικών, προσβλητικών ουσιαστικά για τη δικαιοσύνη και για το κράτος-δικαίου. Γιατί, όταν γίνεται ένα παζάρεμα ή μία «πασαρέλα» υποψηφίων και υπάρχουν συγκεκριμένοι κυβερνητικοί, κομματικοί στόχοι παγκοίνως γνωστοί, τότε δεν υπάρχει κύρος και δεν υπάρχει ικανότητα άσκησης των καθηκόντων αυτού που θα επιλεγεί. Είδαμε τις διαμαρτυρίες της Ένωσης των Εισαγγελέων για τον τρόπο με τον οποίο έγιναν παραλείψεις στις πρόσφατες κρίσεις. Και τώρα βλέπουμε την προκλητικά αντιφατική στάση της Κυβέρνησης σε σχέση με την επετηρίδα.

Στην πρότασή της για την αναθεώρηση του άρθρου 90 του Συντάγματος, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται να σέβεται την επετηρίδα και την αυτοδιοίκηση των ανωτάτων δικαστηρίων για το βαθμό τουλάχιστον του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου. Έρχεται τώρα και ανατρέπει αυτή τη λογική, θέλοντας, με τη μείωση της αναγκαίας προϋπηρεσίας, ουσιαστικά να αποκτήσει τεράστιο περιθώριο διακριτικής ευχέρειας. Ας σεβαστεί την πρότασή της και ας αφήσει κενές θέσεις -ούτως ή άλλως είναι θα έλεγα πολυτελείς- Αντιπροέδρων στον Άρειο Πάγο, αλλά και στα άλλα ανώτατα δικαστήρια της χώρας. Είναι δυνατόν, ένας δικαστικός λειτουργός που έχει μόλις δύο χρόνια στον Άρειο Πάγο ή στην Εισαγγελία του, να καταλάβει τη θέση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, θέση ισότιμη με αυτή του Προέδρου, λειτουργικά κρισιμότερη από τη θέση του Προέδρου του Αρείου Πάγου; Αυτό δεν παραβιάζει την αρχή του νόμιμου δικαστή; Δεν παραβιάζει την αρχή της διαφάνειας; Δεν παραβιάζει την αρχή της διάκρισης των εξουσιών; Στήνετε εν ψυχρώ, δήθεν νομοθετικά, τις προϋποθέσεις μιας ωμής, κομματικής επέμβασης στο χώρο της δικαιοσύνης σε λίγες ημέρες. Αλλά έτσι υπονομεύετε εξ ορισμού και εκ γενετής τον εκλεκτό σας. Τον εκθέτετε στη δημόσια κριτική και εισπράττετε μακροπροθέσμως, κύριε Υπουργέ, ως Κυβέρνηση, το πολιτικό κόστος. Και όταν το κόστος αυτό είναι θεσμικό και δημοκρατικό, είναι ακόμη βαρύτερο και ακόμη διαρκέστερο.

Παραδικαστικό κύκλωμα. Θα αντιμετωπίσετε αυτό το τεράστιο πρόβλημα, με ποινικού χαρακτήρα διατάξεις, με άρση των εγγυήσεων του νόμιμου δικαστή, με επέκταση της δικαιοδοσίας δικαστηρίων; Θα αντιμετωπίσετε, με τέτοιου είδους ρυθμίσεις, το θέμα; Επί ενάμιση χρόνο βοά ο τόπος και δεν έχετε εμφανίσει στη Βουλή κανένα συγκροτημένο σχέδιο αντιμετώπισης της πηγής του προβλήματος, με δικονομικού χαρακτήρα εγγυήσεις διαφάνειας, που αποτρέπουν την εμφάνιση παρομοίων φαινομένων και όχι με κατασταλτικά μέτρα. Με την καταστολή θα αντιμετωπιστούν τα θέματα αυτά; Με την αυστηροποίηση των ποινικών διατάξεων; Αυτό είναι μία αρχαϊκή, παλιοκαιρίσια και αδιέξοδη αντίληψη για τη λειτουργία του ποινικού δικαίου. Και βέβαια αυτό γίνεται και στη διάταξη για τους χούλιγκανς στο ποδόσφαιρο. Την ψηφίζουμε, εντάξει, για να δείτε ότι αυτό θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη δυσχέρεια καταδίκης. Εάν συλληφθούν, εάν προσαχθούν, εάν παραπεμφθούν, ο δικαστής θα έχει το πρόβλημα, αντιμέτωπος με νεαρά άτομα, στη μετεφηβική ηλικία συνήθως, να τους καταδικάσει και να τους στείλει στη φυλακή, με τις γνωστές συνθήκες των σωφρονιστικών καταστημάτων ή να βρει μια διέξοδο και να μην τους καταδικάσει, ενώ υπάρχει ο μηχανισμός της παρεπόμενης ποινής, της υποχρεωτικής απομάκρυνσης από τους αγωνιστικούς χώρους και της υποχρεωτικής παρουσίας στα αστυνομικά τμήματα, όταν αγωνίζονται οι ομάδες.

Θα λειτουργήσει αντίστροφα η διάταξη. Άρα, εάν θέλετε, με μία ιαβερική αντίληψη να το δοκιμάσετε και αυτό, κάντε το. Μία τρύπα στο νερό θα είναι. Θα έλθουμε μετά από λίγους μήνες να το αποτιμήσουμε. Και βέβαια, αυτό το συνονθύλευμα του νομοσχεδίου είναι η πλήρης απόδειξη αυτού που είπα προηγουμένως, ότι δεν υπάρχει επί είκοσι οκτώ μήνες καμία συστηματική πολιτική για τη δικαιοσύνη, συμπεριλαμβανομένων βεβαίως και των σωφρονιστικών προβλημάτων, τα οποία ήλθαν με τόσο έντονο, σχεδόν γραφικό, τρόπο στην επικαιρότητα, με τη γνωστή απόδραση από τον Κορυδαλλό με ελικόπτερο.
Ε, μετά από το γεγονός αυτό θα περιμέναμε στο πρώτο νομοσχέδιο να υπάρχει τουλάχιστον μία συγκροτημένη διάταξη για τα σωφρονιστικά καταστήματα και τη φύλαξή τους και όχι αυτά τα οποία βλέπουμε να υπάρχουν στο νομοσχέδιο αυτό, που δείχνουν ότι η Κυβέρνηση δεν μπορεί ούτε τώρα να διακρίνει το πρόβλημα, να διακρίνει τα ουσιώδη από τα επουσιώδη. Ε, αυτά όλα είναι πολύ κακοί οιωνοί για τον πολίτη και τα δικαιώματά του. Ευχαριστώ.


Tags: Αγορεύσεις | Παρεμβάσεις 2006