16 Φεβρουαρίου 2005

Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επί της αρχής, των άρθρων και των τροπολογιών του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού: «Ίδρυση Οργανισμού Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης- Πάτρα 2006 Α.Ε.». 


 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Ελλάδα επεδίωξε να αναλάβει και να διοργανώσει την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης του 2006 και όχι του 2019, για να συνεχισθεί η ολυμπιακή δυναμική και για να υπάρχει μία συνέχεια μετά από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας με μεγάλα ευρωπαϊκά ή διεθνή γεγονότα.

Κατά την ίδια λογική, η Θεσσαλονίκη διεκδίκησε την EXPO, την Παγκόσμια Έκθεση του 2008, δυστυχώς, με αποτυχία για λόγους που έχουμε εξηγήσει. Δηλαδή, η Κυβέρνηση, ουσιαστικά, δεν ήθελε να αναλάβει το κόστος και τον κίνδυνο αυτής της διοργάνωσης, γιατί αλλιώς θα είχε επιτευχθεί αυτός ο στόχος μέσα από μία έγκαιρη διπλωματική συνεννόηση με τις δυο άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που διεκδίκησαν το θεσμό, δηλαδή την κυβέρνηση της Ιταλίας και την κυβέρνηση της Ισπανίας.

Αυτό που δεν μπόρεσε να γίνει από τον κ. Καραμανλή και την Κυβέρνησή του για την EXPO του 2008 στη Θεσσαλονίκη έχει γίνει ευτυχώς για την Πάτρα, που τώρα έχει αναλάβει και διοργανώνει το μεγαλύτερο γεγονός μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 2004.

Η ιδέα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας ξεκίνησε από τη Μελίνα Μερκούρη ως συμβολικός, εμβληματικός θεσμός της κοινής ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνείδησης. Εξελίχθηκε όμως σ’ έναν μοχλό αναπτυξιακής πολιτικής για τις πόλεις και τις περιοχές που αναλαμβάνουν αυτόν το θεσμό. Έτσι αντιμετώπισαν το θεσμό σχεδόν όλες οι χώρες και ιδίως όταν πρωτεύουσες γίνονται πόλεις που δεν είναι η πολιτική πρωτεύουσα του κάθε κράτους.

Είναι τελείως εσφαλμένη, τραγικά εσφαλμένη η αντίληψη που έχουν πολλοί συνάδελφοι της Νέας Δημοκρατίας για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης «Θεσσαλονίκη 1997». Ανέλαβα τα καθήκοντα του Υπουργού Πολιτισμού λίγες μέρες πριν αρχίσει ο θεσμός. Δε μετείχα στο σχεδιασμό ούτε του προγράμματος υποδομών, ούτε του πολιτιστικού προγράμματος και μπορώ να σας βεβαιώσω ότι ποτέ άλλοτε δεν έχει γίνει μία επένδυση τέτοιας πυκνότητας και τέτοιας προοπτικής σε μία περιοχή της χώρας. Απλώς ήταν πολύ μεγάλο και πολύ εντατικό το πρόγραμμα και δύσκολο να το απορροφήσει η τοπική αγορά και αυτό δημιούργησε τα προβλήματα. Αυτό ήταν το πρόβλημα. Συνεχίζεται να ευτελίζεται ένα διοικητικό συμβούλιο υπό την προεδρία του τότε δημάρχου και επίλεκτου στελέχους της Νέας Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Κοσμόπουλου, ο οποίος υπέστη μαζί με τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου σωρεία εισαγγελικών και δικαστικών ελέγχων. Απεδόθησαν αθώοι στην κοινωνία, γιατί όλα όσα λέτε έχουν ειπωθεί κατά κόρον, έχουν διερευνηθεί με σκληρότατο και διεισδυτικότατο τρόπο κι έχουν αποδειχθεί ανακριβή. Θέλω να τιμήσω τον κ. Κοσμόπουλο για την ευγένεια και τη διακριτικότητα με την οποία αντιμετωπίζει ακόμα και τώρα αυτήν την επίθεση του κόμματός του.

Πρέπει δε να καταλάβετε ότι η Πολιτιστική Πρωτεύουσα, κακώς κατά τη γνώμη μου, είχε αναλάβει το 1997 και τεχνικά έργα και πολιτιστικό πρόγραμμα. Κακώς, δεν υπήρχε λόγος να γίνει αυτό, αλλά έγινε για να αποκεντρωθούν οι διαδικασίες και να αναλάβει η ίδια η πόλη, μέσω τοπικού φορέα, την προώθηση των έργων αυτών. Η Πολιτιστική Πρωτεύουσα, λοιπόν, τέθηκε σε εκκαθάριση με το ν. 2557/1997 πριν το τέλος Δεκεμβρίου του 1997 και η εκκαθάριση ανετέθη σε πενταμελές συμβούλιο υπό την προεδρία εν ενεργεία συμβούλου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αν εξακολουθεί να υπάρχει το «κέλυφος» του νομικού προσώπου του οργανισμού, αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχουν κατά τη γνώμη μου αβάσιμες αξιώσεις τρίτων, ιδίως αναδόχων ή μελετητών, οι οποίοι διεκδικούν πολλά χρήματα. Αν το ελληνικό δημόσιο ως καθολικός διάδοχος του οργανισμού διεξήγαγε τις δίκες αυτές, θα τις διεξήγαγε χωρίς επιμέλεια και με αποτυχία, ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούσαν να ασκήσουν αναγκαστική εκτέλεση κατά της περιουσίας του ελληνικού δημοσίου, ενώ δεν μπορούν να το κάνουν κατά της περιουσίας ενός οργανισμού που έχει ουσιαστικά εκκαθαριστεί, διότι εγώ με το ν. 2557/1997 μετέφερα όλα τα περιουσιακά στοιχεία στους καθ’ ύλην αρμόδιους φορείς του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η Κυβέρνηση θα βρει μπροστά της τη ρύθμιση αυτή και θα αναγκαστεί στις 31/12/2005 να παρατείνει την εκκαθάριση τυπικά για να μην υποστούν αυτήν τη ζημία και τη βλάβη το ελληνικό δημόσιο και τα συμφέροντά του.

Όμως, δε ρωτάτε, δε μαθαίνετε και νομίζετε ότι ανακαλύπτετε συνεχώς την Αμερική διότι δεν προβλέπει κανείς τη διάρκεια των δικών. Δεν αντιλαμβάνεστε πώς λειτουργεί το δικαστικό σύστημα της χώρας και πώς κινούνται οι δίκες αυτές στα πολιτικά δικαστήρια, όταν έχει τόσους βαθμούς δικαιοδοσίας.
Όλα αυτά τα λέτε με αυτό το ύφος τώρα, ωσάν να έχετε λύσει όλα τα προβλήματα του πολιτισμού, ωσάν να έχετε οργανώσει την καλύτερη Πολιτιστική Πρωτεύουσα στην Πάτρα, ωσάν να έχετε δώσει απάντηση στο μεταολυμπιακό πρόβλημα της χώρας. Έρχεστε και ασκείτε κριτική με το ύφος των ανθρώπων που τα έκαναν όλα, όχι που αναλαμβάνουν την υποχρέωση να τα κάνουν ενώπιον του ελληνικού λαού, ενώπιον της Βουλής και ενώπιον του λαού της Αχαΐας.

Αλλά τι είναι αυτό που λέτε κατά βάθος, ότι «μη στενοχωριέστε στη Θεσσαλονίκη έγιναν πολλά έργα υποδομής που τα χαίρεται ο κόσμος, στην Πάτρα δεν θα κάνουμε έργα υποδομής. Στη Θεσσαλονίκη διατέθηκαν πολλά κονδύλια για την ανάπτυξη της πόλης, στην Πάτρα δεν θα διατεθούν. Στη Θεσσαλονίκη έγιναν πολλές εκδηλώσεις, στην Πάτρα θα γίνουν λίγες εκδηλώσεις». Και έρχεστε και διαχειρίζεστε ως Κυβέρνηση και ως κυβερνητική Πλειοψηφία τη χαμηλή προσδοκία.

Αυτό είναι το χαρακτηριστικό της Κυβέρνησης του κ. Καραμανλή. Θεωρεί ότι η κοινωνία σε πανελλήνιο και σε τοπικό επίπεδο κουράστηκε με τους μεγάλους στόχους και τις μεγάλες προσδοκίες. Η ΟΝΕ, η προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ένταξη της Κύπρου και, βεβαίως, οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν μια άσκηση υπερέντασης της χώρας και της κοινωνίας και αυτό κούρασε. Και τώρα έρχεται η Νέα Δημοκρατία να διαχειριστεί την κόπωση και τη χαμηλή προσδοκία.

Κύριοι συνάδελφοι, έχουν περάσει δώδεκα μήνες που είστε Κυβέρνηση. Στους δώδεκα μήνες ποια ήταν η συνεισφορά της Κυβέρνησης στη διοργάνωση της Πάτρας ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης;

Είπα και στη Διαρκή Επιτροπή ο κ. Καραμανλής, Πρωθυπουργός και Υπουργός Πολιτισμού, πήγε μια φορά στην Πάτρα ή έστω κάλεσε στην Αθήνα το δήμαρχο, το νομάρχη και τους άλλους φορείς να συζητήσουν για το μέλλον της πόλης; Χάθηκε ο ένας από τους δύο χρόνους προετοιμασίας που υπολειπόντουσαν.

Η δημοτική αρχή της Πάτρας υπό τον κ. Φλωράτο, στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, ευθύνεται για την απώλεια της κρίσιμης περιόδου 1999-2000-2001-2002. Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ευθύνεται για την απώλεια του 2004. Οι πράξεις προετοιμασίας έγιναν το 2003. Το 2003 ελήφθη η θεσμική απόφαση για την ανάθεση του θεσμού. Τι είναι αυτό που έχει εισφέρει η Κυβέρνηση ή το κόμμα της Πλειοψηφίας στην προετοιμασία της Πάτρας ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας;

Ερχόμαστε τώρα να δεχθούμε ότι πρέπει να γίνει ένα νομικό πρόσωπο, ότι δεν αρκεί η δημοτική επιχείρηση, να δεχθούμε ότι αρκεί ο προϋπολογισμός των 24.000.000 ευρώ, όπως δηλώνει, ο κύριος Υφυπουργός, χωρίς αυτό να προκύπτει από την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου και την ειδική έκθεση που υποβάλλουν οι συναρμόδιοι Υπουργοί.

Εγώ αποδέχομαι τη δήλωση και τη δέσμευση ώστε να πορευθεί ο καλλιτεχνικός διευθυντής και η πόλη της Πάτρας με όλη την ευρύτερη περιοχή με αυτά τα κονδύλια για το πολιτιστικό πρόγραμμα. Δεν άκουσα, όμως, στη Διαρκή Επιτροπή και περιμένω να δω τι θα γίνει σήμερα, έναν πολιτικό λόγο που να δίνει το στίγμα, την ταυτότητα της πολιτιστικής πολιτικής της Κυβέρνησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ποιο είναι το μήνυμα της ευρωπαϊκής πολιτιστικής αντίληψης της Κυβέρνησης μέσω της Πάτρας; Πώς θα διαχειριστούμε τις σχέσεις μας με τη Λεμεσό και τον ενιαίο πολιτιστικό χώρο Ελλάδας-Κύπρου; Ποια είναι η αντίληψή μας για τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας την επομένη των Ολυμπιακών Αγώνων; Τίποτα από αυτά δεν άκουσα. Η συζήτηση περιορίζεται σε μία συζήτηση διοικητικού, γραφειοκρατικού και λογιστικού χαρακτήρα. Εσείς όμως μιλούσατε για αξίες, για οράματα και κατηγορούσατε την κυβέρνηση Σημίτη ως κυβέρνηση λογιστικού χαρακτήρα.

Έρχομαι τώρα στο μεγάλο κεφάλαιο και κλείνω, που είναι τα έργα υποδομής. Εμείς αποδεχθήκαμε την πρόταση του δήμου, όπως διαμορφώθηκε μετά από πολλές συζητήσεις, να εφαρμόσουμε ένα προβλεπόμενο από το νόμο σύστημα υποστήριξης των υπηρεσιών του δήμου, ώστε να υπάρχει κάτι ως υλικό αποτέλεσμα την 1-1-2006 και κάτι πολύ περισσότερο στο τέλος του 2006. Τώρα η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Πάτρας θα είναι μία πρωτεύουσα χωρίς νέες υποδομές ούτε στην αρχή ούτε στο τέλος του 2006. Να το δεχθώ και αυτό ως αναγκαστική κατάληξη, αλλά πρέπει να υπάρχει μία δέσμευση για το χρονοδιάγραμμα και τον προϋπολογισμό. Και η δέσμευση για τον προϋπολογισμό δεν αρκεί. Χρειάζεται και δέσμευση για το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του φυσικού αντικειμένου των έργων. Διότι μέχρι το τέλος του 2006 είναι αμφίβολο αν θα υπάρχουν οι μελέτες για τα κρίσιμα έργα τα οποία θα σηματοδοτήσουν τη μνήμη της πόλης και το απόθεμα της πόλης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας.

Είπα και στην επιτροπή, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι όποιος μπαίνει στη Θεσσαλονίκη από τη δυτική είσοδο οδικά ερχόμενος από την Αθήνα, βρίσκει το μεγάλο πολιτιστικό κέντρο της Μονής Λαζαριστών, έργο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Βρίσκει τα πολλά πολιτιστικά κτήρια της πρώτης προβλήτας του λιμανιού που είναι μια τεράστια πολιτιστική υποδομή. Βρίσκει το νέο Βασιλικό Θέατρο. Βρίσκει το Νέο Θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Βρίσκει το νέο Θέατρο Γης στο Νταμάρι. Βρίσκει το ανακαινισμένο Θέατρο Δάσους. Βρίσκει το Ολύμπιον ως μόνιμη έδρα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου στην πλατεία Αριστοτέλους. Βρίσκει το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο χώρο της ΔΕΘ. Βρίσκει τους νέους θεσμούς. Βρίσκει το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης με τη μεγαλύτερη περιουσία που έχει στα εικαστικά, τη Συλλογή Κωστάκη, περιζήτητη διεθνώς. Βρίσκει το Μουσείο Κινηματογράφου με τη Συλλογή HELLAFI, που είναι η πιο σημαντική συλλογή στο αντικείμενο αυτό. Βρίσκει το Μουσείο Φωτογραφίας με τη συλλογή Μπουασονά. Βρίσκει την Όπερα Θεσσαλονίκης. Βρίσκει τις πέντε σκηνές του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, κανένα άλλο θέατρο δεν έχει τέτοια υποδομή. Βρίσκει το Μέγαρο Μουσικής που μπορεί να μην ήταν τυπικά έργο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, αλλά προωθήθηκε μέσα από την πίεση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας.
Όλα αυτά μακάρι σε μικρογραφία να τα βρίσκει όχι στο τέλος της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, αλλά δέκα χρόνια μετά το 2006 ο κάτοικος της Πάτρας και της Αχαΐας. Αυτή είναι η ευχή.

Tags: Αγορεύσεις | Παρεμβάσεις 2005