15 Φεβρουαρίου 2005


Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επί της αρχής και των άρθρων του σχεδίου νόμου του Υπ. Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων: «Κυβερνητική Επιτροπή Παιδείας και Πολιτισμού».

 

Κύριε Πρόεδρε, αυτό το νομοσχέδιο αποδίδει με τον καλύτερο τρόπο τη γνωστή έκφραση «απορία ψάλτου βηξ». Ουσιαστικά το νομοσχέδιο έρχεται να επισημοποιήσει την κυβερνητική αμηχανία στους κρίσιμους τομείς της παιδείας και του πολιτισμού. Όταν δεν έχουμε τι να κάνουμε και τι να πούμε, όταν διαπιστώνουμε ότι έχει περάσει ήδη το ? της κυβερνητικής θητείας χωρίς καμία σοβαρή πρωτοβουλία και φυσικά κανένα απτό αποτέλεσμα σε αυτούς τους τομείς, συγκροτούμε μία διϋπουργική επιτροπή παιδείας και πολιτισμού υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού, η οποία θα διαχειριστεί το απόλυτο κενό.

Πρόκειται για μία εικονική νομοθεσία, για ένα λευκό νόμο ο οποίος δεν έχει κανένα μα κανένα περιεχόμενο. Συνιστά όμως τη νομολογία της προσωπικής αποτυχίας του κ. Καραμανλή στα καθήκοντα του Υπουργού Πολιτισμού. Παρακαλώ τον κάθε ένα και την κάθε μια συνάδελφο σε αυτήν την αίθουσα να σκεφτεί ποια είναι η προσωπική του συνεισφορά σ’ αυτό το καίριο Υπουργείο επί δώδεκα μήνες τώρα. Και καλώ την κυρία Υπουργό Παιδείας να μας πει αν την κάλεσε ο Πρωθυπουργός και Υπουργός Πολιτισμού σε μία συνεργασία από την οποία να προκύπτει μία κοινή συμφωνημένη δράση των δύο υπουργείων σε αυτούς τους δώδεκα μήνες. Να μας πει εάν δόθηκε κάποιος τόνος , εάν υπήρξε κάποια ανάταση, εάν έγινε κάτι επί έναν ολόκληρο χρόνο σε αυτούς τους δύο τομείς ως αποτέλεσμα της συνέργιας αυτών των δύο μεγάλων συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας, που συγκροτούν το διανοητικό μας κεφάλαιο. Δεν έγινε τίποτα μα τίποτα απολύτως.

Όταν λοιπόν έχουμε Υπουργό Πολιτισμού τον Πρωθυπουργό και έχουμε το δείγμα της απόλυτης ακινησίας επί δώδεκα μήνες, ενώ είναι πάρα πολύ εύκολο να κληθεί η Υπουργός Παιδείας και να δοθούν οδηγίες για να αναληφθούν κοινές πρωτοβουλίες, είναι δυνατόν να εκλαμβάνουμε ως σοβαρή και ουσιαστική αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία;

Γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, ότι ο νόμος περί υπουργικού συμβουλίου ο 1558/1985 παρέχει τη δυνατότητα στον Πρωθυπουργό να συγκροτεί όσες και όποιες διϋπουργικές επιτροπές θέλει. Υπάρχουν κρισιμότατες επιτροπές για την οικονομική, για την εισοδηματική, για την κοινωνική πολιτική της χώρας που προβλέπονται στο νόμο περί υπουργικού συμβουλίου ή συγκροτούνται δυνάμει αυτού του νόμου. Δεν μπορούσε να εκδώσει μία πράξη ο κ. Πρωθυπουργός για να συγκροτήσει αυτήν την επιτροπή με όποια ευελιξία θέλει και με όποια σύνθεση θέλει; Χρειάζεται να έλθει τέτοιο νομοθέτημα με τη μορφή τυπικού νόμου στη Βουλή; Γιατί; Για να μας πει ότι οι τρεις γενικοί γραμματείς της Κυβέρνησης και των δύο Υπουργείων θα συγκροτούν μία εκτελεστική γραμματεία; Και είναι δυνατόν όταν έχεις δύο τεράστιους επιστημονικούς μηχανισμούς το Υπουργείο Παιδείας με όλα τα πανεπιστήμια της χώρας με την Ακαδημία, με τους δεκάδες χιλιάδες λειτουργούς της μέσης εκπαίδευσης και της βασικής εκπαίδευσης, όταν έχει στο Υπουργείο Πολιτισμού με την αρχαιολογική υπηρεσία, με τους μηχανικούς του και με τους άλλους επιστήμονές του, που είναι δύο τεράστιες ζωντανές επιστημονικές κοινότητες, όταν έχεις το παιδαγωγικό ινστιτούτο, να λες ότι θα προσλάβεις οκτώ ειδικούς επιστήμονες οι οποίοι θα λύσουν το πρόβλημα του στρατηγικού σχεδιασμού και της συνεργασίας στον τομέα της παιδείας και του πολιτισμού;

Όλα αυτά τα οποία περιγράφονται ως αποστολή αυτής της επιτροπής και όλα αυτά που τίθενται ως στόχοι της είναι οι συνταγματικοί σκοποί της παιδείας κατά το άρθρο 16 του Συντάγματος. Τώρα έρχεται ένας νόμος και επαναλαμβάνει ως νομοθετικούς σκοπούς τους συνταγματικούς σκοπούς της παιδείας. Ζητήματα που αφορούν το αναλυτικό πρόγραμμα των εκπαιδευτικών βαθμίδων τίθενται ως νέα αποστολή μίας νέας επιτροπής. Κοιτάξτε, όλα έχουν ένα όριο. Όλο αυτό το ύφος διακυβέρνησης είχε κάποιο νόημα τον πρώτο, το δεύτερο, τον τρίτο μήνα διακυβέρνησης.

Αλλά όχι μετά την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2005 ο οποίος ήδη φαίνεται ανεφάρμοστος και υποκριτικός, όταν έχουμε δει, δηλαδή, ποια είναι η οικονομική και αναπτυξιακή αντίληψη του κ. Καραμανλή και της Κυβέρνησής του σε τομείς όπως η παιδεία και ο πολιτισμός.

Αντί να έρθει η Κυβέρνηση και να μας πει τι σχεδιάζει για την ολοκλήρωση του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, τι δυνατότητες διαπραγμάτευσης έχει για το Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, αν αποδέχεται ή όχι την πρόταση του ΠΑΣΟΚ από τώρα το 40% των πόρων του Δ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης όποιοι και αν είναι, να προσανατολιστούν σε θέματα παιδείας και πολιτισμού, έρχεται και συγκροτεί μια επιτροπή με τυπικό νόμο, για να μην υπάρχει ευελιξία, για να μην υπάρχει αντικείμενο, για να υπάρχει μια περαιτέρω διοικητική και γραφειοκρατική εμπλοκή στη λειτουργία των Υπουργείων.

Φυσικά, δεν πρόκειται ούτε αυτή η εμπλοκή να υπάρξει, γιατί αυτή η επιτροπή δεν πρόκειται να λειτουργήσει, πέραν μιας πρώτης πανηγυρικής συνεδρίασης που κατά πάσα πιθανότητα θα γίνει. Αλλά δεύτερη συνεδρίαση δεν θα υπάρξει. Δεν πρόκειται να γίνει τίποτα. Αλλά πρόκειται για μια, τελείως, παροδική εντύπωση, φευγαλέα, η οποία όμως δείχνει ότι ο Πρωθυπουργός ακόμα και αυτούς τους ευαίσθητους τομείς τους αντιμετωπίζει μέσα στο πλαίσια μιας πολύ επιδερμικής και επιπόλαιας επικοινωνιακής προσέγγισης της πολιτικής.

Θέλετε να μιλήσουμε για το σχολείο ως σχολική τάξη, για το αναλυτικό πρόγραμμα, για τα καλλιτεχνικά μαθήματα, για το πώς ο πολιτισμός εντάσσεται στο αναλυτικό πρόγραμμα και στην πειθαρχία της τάξης; Να μιλήσουμε γι’ αυτόν τον τομέα. Να δούμε τι πειραματικά προγράμματα έχουμε, τι γίνεται με την καλλιτεχνική εκπαίδευση, τι γίνεται μ’ αυτό το θέμα. Θέλετε να μιλήσουμε όχι για τη σχολική τάξη, αλλά για το σχολείο ως κοινότητα, για τη λειτουργία της σχολικής αυλής, για μη πειθαρχημένες και ελεύθερες πολιτιστικές δράσεις στο σχολείο; Να μιλήσουμε. Να πούμε για το «Πάμε Σινεμά», «Σκυταλοδρομία Ανάγνωσης», για τα πολιτιστικά προγράμματα και τα «Παιχνίδια Πολιτισμού» που προσφέρει σε όλο το φάσμα της εκπαίδευσης το Υπουργείο Πολιτισμού και μπορεί να αξιοποιήσει το Υπουργείο Παιδείας. Να δούμε αυτά τα προγράμματα που βρέθηκαν σε εξέλιξη το Μάρτιο του 2004 τι απέγιναν; Συνεχίστηκαν, απέδωσαν, βελτιώθηκαν, τροποποιήθηκαν; Τι είναι αυτό που εισφέρει η Κυβέρνηση στη συζήτηση με την ελληνική κοινωνία, ένα χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων της; Να δούμε τι πρέπει να αλλάξει.

Ακόμα, και την ιδέα του κ. Κουβέλη να έρθει η Κυβέρνηση και να συγχωνεύσει το Υπουργείο Παιδείας με το Υπουργείο Πολιτισμού ώστε να απαλλαγεί και από την αμηχανία και το άγχος ο κύριος Πρωθυπουργός πώς θα ασκήσει τα καθήκοντά του, που ποτέ δεν άσκησε ως Υπουργός Πολιτισμού, θα μπορούσαμε να το συζητήσουμε και αυτό.

Όμως δεν είναι τυχαίο ότι μεταξύ των είκοσι πέντε χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνο τρεις έχουν ενιαίο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού και μάλιστα η μία από αυτές με χωριστούς Υπουργούς αν και υπάρχει ενιαίο διοικητικό σχήμα και αυτή είναι η Φινλανδία.

Δεν είναι τυχαίο ότι δημιουργήθηκαν αυτόνομα Υπουργεία Πολιτισμού γιατί επιτελούν ένα άλλο ρόλο αναπτυξιακό. Στην Ελλάδα δε το Υπουργείο Πολιτισμού συνδέεται με τις χρήσεις γης, με την πολιτική του περιβάλλοντος, με την πολεοδομική πολιτική, τη χωροταξική, συνδέεται με λειτουργίας οι οποίες είναι τελείως διαφορετικού επιπέδου. Γι’ αυτό και άλλες διευθύνσεις ανήκαν στο Υπουργείο Παιδείας και άλλες στο Υπουργείο Προεδρίας της Κυβέρνησης, παλιά. Και αυτό το μοντέλο να το συζητήσουμε και να δούμε ποια λογική υπηρετεί αυτή η εκδοχή. Ή πια λογική θα υπηρετούσε η συστέγαση του Υπουργείου Πολιτισμού με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και το Υπουργείο Τουρισμού. Όμως έρχεται η Κυβέρνηση, μετά από ένα χρόνο και συγκροτεί με ειδικό νόμο μια διϋπουργική επιτροπή, όταν θα περίμενε να ακούσει κανείς την οριστική και ολοκληρωμένη πρόταση του Πρωθυπουργού για το σχήμα οργάνωσης της Κυβέρνησης, για τη δομή του υπουργικού συμβουλίου. Πού είναι η υπόσχεση του μικρού και ευέλικτου κυβερνητικού σχήματος, με βάση την οποία εζήτησε και έλαβε την εντολή του ελληνικού λαού; Ξεχάστηκε και αυτό.

Βέβαια δεν ξεχνιούνται οι υποσχέσεις κοινωνικής, οικονομικής, εισοδηματικής και αναπτυξιακής πολιτικής. Όμως θύμα της απογραφής είναι και η εκπαίδευση.
Θύμα της δημοσιονομικής απογραφής είναι και ο πολιτισμός. Μην νομίζετε ότι δεν υπάρχει κόστος για την παιδεία και τον πολιτισμό από την αδιέξοδη πολιτική επιλογή της δημοσιονομικής απογραφής η οποία τώρα φαίνεται τι τραγικά αποτελέσματα έχει για τον απλό Έλληνα πολίτη.

Να μιλήσουμε για όλα αυτά τα θέματα που θέλει κατά προτεραιότητα να συζητήσει η Υπουργός Παιδείας στο Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας. Όμως, ποιο είναι το ζήτημα, η αξιολόγηση ή η λειτουργία των πανεπιστημίων; Είναι δυνατόν να έχουμε ημερήσια διάταξη για την αξιολόγηση, όταν η ίδια η πραγματικότητα επιβάλλει ως ημερήσια διάταξη τη στοιχειώδη χρηματοδότηση και τη λειτουργία των περιφερειακών πανεπιστημίων στη Θράκη, την Κρήτη, τη Θεσσαλία;

Έτσι, λοιπόν, και η κοινωνική πραγματικότητα –και, πραγματικά, τελειώνω- επιβάλλει ως πρώτο θέμα συζήτησης τα οικονομικά της εκπαίδευσης, δηλαδή την επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού που πρέπει να ελαφρυνθεί όταν το κράτος ασκεί το δημόσιο καθήκον του ως φορέας παροχής υπηρεσιών παιδείας. Ευχαριστώ.

Tags: Αγορεύσεις | Παρεμβάσεις 2005