Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2012

Τοποθέτηση του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Οικονομικών κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στην Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων


Ενημέρωση για την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ

left-red-arrowΘα ήθελα να σας ενημερώσω ότι έχουμε μια τροπολογία–προσθήκη, η οποία αφορά διάφορα θέματα που συνδέονται με το Ειδικό Τέλος Ακινήτων, τα οποία τα έχουμε ανακοινώσει, τα εφαρμόζουμε, τα έχουμε περιλάβει στην εγκύκλιο, είναι κινήσεις προσαρμογής και διόρθωσης που έχουν γίνει και που έχουν ανακοινωθεί. Θα καταθέσω την τροπολογία αυτή στην Επιτροπή.

Θα ζητήσω από την κυρία Πρόεδρο να μας δώσει την ευκαιρία να φέρουμε την Έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, διότι επειδή έλειπα στις Βρυξέλλες, δεν μπόρεσα να την πάρω μαζί μου τώρα, πριν φύγουν οι υπάλληλοι της αρμόδιας υπηρεσίας, αλλά για ενημέρωση των μελών της Επιτροπής, θέλω να κατατεθεί, για να υπάρχει στα πρακτικά, να ενσωματωθεί στο νομοσχέδιο. Ας γνωρίζουν οι συνάδελφοι ότι υπάρχει αυτή η τροπολογία και ενδέχεται, να χρειαστεί, να καταθέσουμε και άλλη μια τροπολογία, για την οποία θα ενημερώσω εγκαίρως τα κόμματα.


Χθες, όπως ξέρετε, διεξήχθη άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, με βασικό θέμα την πολιτική συμφωνία επί των δύο νέων συνθηκών, που επηρεάζουν σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό τη λειτουργία της Ευρωζώνης, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο χρηματοοικονομικό και δημοσιονομικό κυρίως πεδίο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μετά από την επεξεργασία των κειμένων που έκανε το τελευταίο Eurogroup, συμφώνησε χθες στις τελικές διατυπώσεις για τον νέο Δημοσιονομικό Σύμφωνο και στις οριστικές διατυπώσεις για τη νέα συνθήκη για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, τον ESM. Θυμίζω εδώ ότι αυτή είναι η δεύτερη εκδοχή της Συνθήκης, γιατί η πρώτη είχε εκδοθεί και υπογραφεί το καλοκαίρι, από τους Υπουργούς Οικονομικών. Μεσολάβησαν όμως οι εξελίξεις, οι οποίες ήταν καταλυτικές για τη λειτουργία βασικών χρηματοοικονομικών θεσμών σε παγκόσμιο επίπεδο και έπρεπε να συμπληρωθεί η Συνθήκη αυτή. Άρα, η Βουλή των Ελλήνων, μετά την υπογραφή αυτών των δύο Συνθηκών, θα κληθεί τις επόμενες εβδομάδες, να κυρώσει τις δύο αυτές Συνθήκες. 

Στη Συνθήκη για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, τον ΕSM, που είναι ο διάδοχος του ΕFSF, περιλαμβάνονται πολλές προβλέψεις, οι οποίες ενδιαφέρουν την εξέλιξη της βοήθειας που μας έχει παράσχει τα τελευταία δύο χρόνια, ο λεγόμενος, επίσημος τομέας και πιο συγκεκριμένα, αρχικά μεν οι 15 από τις 16 υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, εξαιρουμένης της Σλοβακίας, τώρα δε, με  την απόφαση της 26ης Οκτωβρίου 2011, το ίδιο το EFSF. Ρυθμίζονται πολύ σημαντικά θέματα και για τον τρόπο με τον οποίο θα εκδίδονται τα ομόλογα από τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης προκειμένου να διασφαλίζεται ο δημόσιος δανεισμός τους και ως εκ τούτου, τα θέματα που περιλαμβάνονται στη Συνθήκη αυτή επηρεάζουν πάρα πολύ τη δική μας δημοσιονομική πολιτική, αλλά συγκροτούν και ένα corpus ερμηνείας σημαντικών ρυθμίσεων του προγράμματος στήριξης της ελληνικής οικονομίας.

Οι ρυθμίσεις για το λεγόμενο Δημοσιονομικό Σύμφωνο, η Συνθήκη για το συντονισμό, τη σταθερότητα και τη δημοσιονομική συνοχή της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης έχουν πάρα πολύ μεγάλη σημασία, γιατί εισάγονται ορισμένες καινοτομίες που θα απασχολήσουν πάρα πολύ και την πρακτική και την επιστήμη.

Κατά αρχάς, πρόκειται για μια διακρατική, διακυβερνητικού δηλαδή χαρακτήρα Συμφωνία, η οποία δεν συνάπτεται ευθέως με το λεγόμενο πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο, αλλά θέλω να ελπίζω ότι μετά από ένα χρονικό διάστημα αυτό θα επιτευχθεί, δηλαδή θα ενσωματωθεί το Δημοσιονομικό Σύμφωνο στο σώμα του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου. Επίσης, στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνεται καθαρά ο δημοσιονομικός κανόνας που είμαστε υποχρεωμένοι και εμείς να εισαγάγουμε στην εθνική έννομη τάξη και όλες οι άλλες χώρες, οι οποίες προσχωρούν στη Συνθήκη.

Οι χώρες που θα προσχωρήσουν στη Συνθήκη είναι κατά βάση οι 17 χώρες της Ευρωζώνης, έχουν όμως και πολλές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τις υπόλοιπες 10 δηλαδή, δηλώσει τη διάθεσή τους να υπογράψουν τη Συνθήκη ή να προσχωρήσουν αργότερα σε αυτή.

Σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος, η Συνθήκη αυτή με την κύρωση της και πολύ περισσότερο εάν η κύρωση συντελεστεί με αυξημένη πλειοψηφία 3/5 του όλου αριθμού των βουλευτών, επειδή μεταφέρονται κατά το Σύνταγμα αρμοδιότητες σε όργανα διεθνών οργανισμών, εν προκειμένω σε όργανα της ΕΕ, όχι απλά και μόνο ενσωματώνεται στην εσωτερική έννομη τάξη, αλλά αποκτά και σχετικά αυξημένη τυπική ισχύ. Άρα εμείς δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτε άλλο για την εισαγωγή του δημοσιονομικού κανόνα στην ελληνική έννομη τάξη παρά μόνο να κυρώσουμε τη Συμφωνία αυτή, τη Σύμβαση αυτή.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με τη Σύμβαση αυτή αποκτά αρμοδιότητα να αποφαίνεται, μετά από προσφυγή, για το αν οι χώρες συμμορφώνονται με τις προβλέψεις της Σύμβασης, δηλαδή, κυρίως, εάν ενσωματώνουν στην εσωτερική έννομη τάξη τους αυτό το δημοσιονομικό κανόνα. Αυτό, όπως αντιλαμβάνεστε για χώρες όπως η Ελλάδα, που παρακολουθούν ένα πολύ συγκεκριμένο πρόγραμμα στήριξης και προσαρμογής έχει θεωρητική αξία. Για την Ελλάδα θα αποκτήσει μια πρακτική σημασία όλο αυτό το πλέγμα των ρυθμίσεων μετά το 2015. Για την ακρίβεια μετά το 2020, μια που όπως διαμορφώνονται τα πράγματα και με το PSI και με το νέο πρόγραμμα στήριξης, μέχρι το 2020 είναι διασφαλισμένη η Ελλάδα ως προς την κάλυψη των δικών της ταμειακών αναγκών.

Δεν υπήρξε πολύ μεγάλη συζήτηση για τα θέματα αυτά και διαμορφώθηκε σχετικά εύκολα η αναγκαία συναίνεση. Και παρότι υπήρχαν χώρες που σε προγενέστερες φάσεις της όλης διαδικασίας είχαν εκδηλώσει ενστάσεις, παρατηρήσεις, αντιρρήσεις, τελικά διαμορφώθηκε η αναγκαία συναίνεση και ολοκληρώθηκε η σχετική συζήτηση.

Είχε προηγηθεί μια εκτενής συζήτηση για θέματα ανάπτυξης και απασχόλησης, για την οποία έχει ενημερωθεί και η ελληνική κοινή γνώμη μέσα από τις συνεντεύξεις που έγιναν χθες. Είναι πολύ σημαντικό κάτω από συνθήκες δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής κρίσης το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να συζητά για θέματα απασχόλησης και ανάπτυξης. Είναι σωστό να θυμάται τις έννοιες αυτές η ΕΕ και η διεθνής οικονομική κοινότητα. Είναι πολύ παρήγορο το γεγονός ότι δεν έχουν εγκαταλειφθεί οι συζητήσεις και οι πρωτοβουλίες πολιτικού χαρακτήρα γύρω από τα θέματα αυτά, αλλά υπάρχει μια πολύ μεγάλη απόσταση ανάμεσα σε προβλέψεις διακηρυκτικών κειμένων, ανάμεσα σε όσα λέγονται σε δελτία τύπου ή σε συμπεράσματα τυπικών ή άτυπων ευρωπαϊκών συμβουλίων και αυτό που θα γίνει στην πράξη.

Στην πράξη ο ρόλος του εθνικού κράτους είναι πάρα πολύ σημαντικός. Τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα. Οι πόροι των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Κοινωνικού Ταμείου είναι επίσης περιορισμένοι και γι΄αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία να γίνονται και στην Ελλάδα όλα αυτά που έχουμε δρομολογήσει, όλα αυτά για τα οποία έχουμε δεσμευθεί  και όλα αυτά που συνιστούν μία εθνική προτεραιότητα. Γιατί πραγματικά αν το ενδιαφέρον της χώρας μένει στραμμένο μόνο στη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική αγωνία και δεν μας μένει εθνικός χρόνος και διάθεση να ασχοληθούμε με τα θέματα της ανάπτυξης και με την ανάσχεση της ανεργίας, αν δεν παίρνουμε πρωτοβουλίες οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν μια άλλη οικονομική ψυχολογία και ένα άλλο κλίμα στην αγορά και στην πραγματική οικονομία, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να πετύχουμε τους στόχους μας.

Όλα αυτά ο κόσμος τα ακούει με πολύ μεγάλη επιφύλαξη. Θεωρεί ότι από ένα σημείο και μετά είναι μια απλή ρητορεία, είναι ένας λόγος κενός περιεχομένου. Γι΄αυτό όλη η ΕΕ, η Ευρωζώνη και εμείς εδώ κατά τη διάρκεια της κρίσης, τώρα που ανοίγεται ένα μεγάλο  παράθυρο ευκαιρίας με το PSI και με το νέο πρόγραμμα πρέπει να δείξουμε με συναίνεση και με πρακτικό τρόπο ότι μπορούμε να λύσουμε τέτοια προβλήματα.

Τις επόμενες μέρες, με αφορμή το πρόγραμμα, θα μας δοθεί η ευκαιρία να συζητήσουμε σε βάθος γύρω από θέματα που αφορούν τη σημερινή κατάσταση του λεγόμενου ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους. Στην πραγματικότητα καλούμαστε όλοι να απαντήσουμε στο ερώτημα, τι μπορεί να απομείνει από το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος υπό συνθήκες οξείας δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής κρίσης. Και αυτό μας ενδιαφέρει γιατί είμαστε στην αιχμή του δόρατος, είμαστε στον πυρήνα της κρίσης, αλλά ενδιαφέρει και όλες τις χώρες της Ευρώπης, η οποία όπως ξέρετε αυτή τη στιγμή κυριαρχείται από ένα πολύ  συγκεκριμένο συσχετισμό δυνάμεων, όπως δείχνει η φυσιογνωμία και η πολιτική των κυβερνήσεων στις συντριπτικά περισσότερες χώρες της ΕΕ και της Ευρωζώνης.

Έχει, λοιπόν, πολύ μεγάλη σημασία να ανοίξουμε μία συζήτηση, η οποία να μην είναι συζήτηση ανάγκης και πίεσης γύρω από μια δόση, ένα πρόγραμμα, μια πρακτική λύση, όπως κάνουμε  τα τελευταία χρόνια, αλλά μια συζήτηση λίγο πιο γενική στρατηγικού περιεχομένου για το μεγάλο πρόβλημα αυτοσυνειδησίας και στρατηγικής που έχει η ΕΕ. Γιατί δεν υπάρχει καμία απολύτως αμφιβολία πια, τουλάχιστον στη δική μου σκέψη, ότι πίσω από το πρόβλημα της δημοσιονομικής κρίσης των χρηματοοικονομικών μηχανισμών, πίσω από το πρόβλημα του μοντέλου ανάπτυξης, πίσω από το πρόβλημα της απασχόλησης, υπάρχει ένα βαθύτατο πρόβλημα Δημοκρατίας, πολιτικής, κράτους δικαίου, στρατηγικής ασφάλειας. Υπάρχει ένα γενικότερο πρόβλημα ευρωπαϊκής φυσιογνωμίας και ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αυτό δεν συζητείται με τον τρόπο που πρέπει να συζητηθεί, ολοκληρωμένα, συνεκτικά, αλλά η αποσπασματική αντιμετώπιση τελικά μας οδηγεί σε έναν εμπειρισμό.

Δεν μπορούμε να διατυπώσουμε μια ολοκληρωμένη πολιτική αντίληψη για αυτά τα θέματα και έτσι  γινόμαστε διαχειριστές μιας κρίσης, η οποία ανακυκλώνεται, γιγαντώνεται, επεκτείνεται, πολλαπλασιάζεται, μιας Λερναίας Ύδρας  πανευρωπαϊκής και παγκόσμιας. Έτσι, όμως, χάνουμε πολλές φορές τη συνολική εικόνα, το δάσος, το οποίο πρέπει να το ανασυστήσουμε και να το μελετήσουμε. Και αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να κάνουμε και εδώ μόλις ξεπεράσουμε τις επόμενες κρίσιμες μέρες, στις οποίες πρέπει να πάρουμε αποφάσεις επί του πρακτέου και επί του συγκεκριμένου.

Στο δελτίο τύπου που κυκλοφόρησε –και λέω δελτίο τύπου γιατί δεν πρόκειται τυπικά για συμπεράσματα γιατί ήταν άτυπο Συμβούλιο – περιλαμβάνεται μια ειδική παράγραφος για την Ελλάδα. Η παράγραφος αυτή καταγράφει την πρόοδο που έχει συντελεστεί και στις δύο διαδικασίες, στη διαβούλευση για το PSI και στη διαπραγμάτευση για το νέο πρόγραμμα. Καλεί τον ιδιωτικό τομέα και την Ελλάδα να ολοκληρώσουν τη συμφωνία αυτή στο πλαίσιο των αποφάσεων της 26ης Οκτωβρίου και των σχετικών οδηγιών και κατευθύνσεων του Eurοgroup.

Εμείς κινούμαστε απολύτως μέσα στο πλαίσιο των κατευθύνσεων αυτών. Έχουμε ενημερώσει διεξοδικά τα αρμόδια κοινοτικά όργανα, τους εταίρους μας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και θέλω να σας ενημερώσω ότι πραγματικά είμαστε ένα βήμα πριν την ολοκλήρωση αυτής της συμφωνίας με τον ιδιωτικό τομέα.

Βεβαίως, δεν θα ολοκληρωθεί η συμφωνία αυτή εάν δεν χρηματοδοτηθεί. Για να χρηματοδοτηθεί πρέπει να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση για τους όρους του νέου προγράμματος. Αυτό πρέπει  να γίνει μέχρι το τέλος αυτής της εβδομάδας. Μας καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ολοκληρώσουμε εμπροθέσμως αυτές τις συζητήσεις, γιατί πρέπει πριν τα μέσα Φεβρουαρίου, για την ακρίβεια πρέπει πριν τις 13 Φεβρουαρίου, να γίνει η επίσημη προσφορά για την ανταλλαγή ομολόγων προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία πριν από την επόμενη μεγάλη λήξη ομολόγων του ελληνικού δημοσίου τον Μάρτιο.

Άρα, οι μέρες είναι μετρημένες, τα περιθώρια ελάχιστα, κάθε ώρα έχει τη σημασία της, προκειμένου να ολοκληρώσουμε αυτές τις συζητήσεις. Το πρόβλημα τώρα δεν βρίσκεται στο τι λένε οι εταίροι μας ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αλλά στο τι λέμε εμείς. Ποια πρόταση διαμορφώνουμε με συναίνεση και συναποδοχή και συνευθύνη για το μέλλον του τόπου; Το πράγμα βρίσκεται στα χέρια του Πρωθυπουργού και των αρχηγών των τριών κομμάτων που μετέχουν στην κυβέρνηση και την στηρίζουν. Και αυτό πρέπει να γίνει  με απόλυτη ειλικρίνεια, με τρόπο που δεν επιδέχεται καμία αμφισβήτηση.

Άλλωστε, όπως ρητά λέει η σχετική παράγραφος των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οι πολιτικές δυνάμεις που στηρίζουν την κυβέρνηση πρέπει κατά τρόπο αμετάκλητο να δεσμευτούν σε σχέση με το πρόγραμμα. Γιατί φυσικά, όπως εξήγησα και προηγουμένως, όταν πρόκειται προκαταβολικά να δοθούν δεκάδες δισεκατομμυρίων σε λίγες ημέρες, σε λίγες εβδομάδες, τα 2/3 περίπου του νέου προγράμματος των 130 δισεκατομμυρίων ευρώ, είναι λογικό ο δανειστής να θέλει να ξέρει ότι ο δανειζόμενος αναλαμβάνει ευθύνες μακροπροθέσμως.

Επαναλαμβάνω για μια ακόμα φορά: Τώρα είναι η διαπραγμάτευση, χρειάζεται, λοιπόν, μια ενιαία εθνική στάση, γιατί τώρα είναι η ώρα της δέσμευσης, τώρα είναι η ιδέα των αντιπροτάσεων των επιχειρημάτων, τώρα όλοι έχουν απευθείας συναντήσεις και συνομιλίες με την Τρόϊκα και μπορούν να πουν την άποψή τους και να τη δοκιμάσουν, να πείσουν, αλλά και να πεισθούν. Γιατί μετά την υπογραφή, την ψήφιση, την κύρωση και την εφαρμογή δεν υπάρχει επαναδιαπραγμάτευση.

Άρα, το κάθε κόμμα, ο κάθε βουλευτής και ο κάθε πολίτης έχει τη δική του ευθύνη. Βεβαίως, είναι άλλο να είσαι Πρωθυπουργός, Υπουργός ή αρχηγός ενός κόμματος που μετέχει στην κυβερνητική πλειοψηφία και άλλο να είσαι απλά ένας Έλληνας ή μια Ελληνίδα που αγωνιά για το παιδί, για την οικογένεια, για το μεροκάματο, για το αν αντέχει ο οικογενειακός προϋπολογισμός και  για το αν υπάρχει δουλειά στο σπίτι ή δεν υπάρχει.

Επομένως, εμείς σηκώνουμε το βάρος της έκφρασης του γενικού συμφέροντος και εμείς πρέπει να πείσουμε τον κόσμο, ότι αυτό έχει νόημα και γίνεται για το καλό του. Γιατί, εάν ο κόσμος αμφισβητεί ότι αυτό έχει νόημα και έχει μια έστω και μακροπρόθεσμη θετική και ευεργετική επίπτωση, δεν θα καταλάβει γιατί γίνεται αυτό. Πρέπει, λοιπόν, να τον πείσουμε ότι έχει νόημα αυτό που γίνεται.

Αυτό, λοιπόν, που γίνεται είναι αυτό που λέει και η παράγραφος των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου «πρέπει να ολοκληρώσουμε τώρα το πρόγραμμα». Υπάρχουν τα γνωστά θέματα που πρέπει να διευθετηθούν μέσα στις επόμενες μέρες. Τα θέματα αυτά θα τα επαναλάβω για συστηματικούς λόγους και είναι τα εξής:
-    Κάλυψη του δημοσιονομικού στόχου του 2012, κυρίως μέσα από τη μείωση των δαπανών που αφορούν το χώρο της υγείας και συγκεκριμένα του φαρμάκου, τις δαπάνες των εξοπλισμών και τις δαπάνες που μπορούμε να εξοικονομήσουμε μέσα από την αναδιάρθρωση υπηρεσιών και φορέων της δημόσιας διοίκησης και του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
-    Δεύτερο μεγάλο ζήτημα είναι το κοινωνικοασφαλιστικό. Η μεταρρύθμιση των επικουρικών ταμείων και των επικουρικών συντάξεων και η μείωση στο μέτρο του δυνατού του μη μισθολογικού κόστους εργασίας.
-    Τρίτο θέμα είναι οι εργασιακές σχέσεις και, βεβαίως, τα θέματα που είναι πάντα στην ατζέντα και αφορούν τη δημόσια διοίκηση, την αξιολόγηση του προσωπικού, τη μείωση του όγκου του ευρύτερου δημόσιου τομέα και τη δικαιοσύνη. Όλα όσα, δηλαδή, συγκροτούν και το περιεχόμενο της πέμπτης αναθεώρησης του προηγούμενου προγράμματος που έχει δοθεί στη δημοσιότητα.
-    Επίσης, υπάρχουν πολύ σοβαρά θέματα που αφορούν τον χρηματοοικονομικό και τραπεζικό τομέα, γιατί η επανακεφαλαιοποίηση και  η εξυγίανση σε βάθος του ελληνικού τραπεζικού συστήματος είναι βασική παράμετρος του νέου προγράμματος. Είναι και αυτό ένα θέμα που το συζητάμε τώρα, δηλαδή, τους τρόπους επανακεφαλαιοποίησης και εξυγίανσης, γιατί ένα μεγάλο μέρος του οφέλους του PSI προσωρινά διοχετεύεται στις ανάγκες ανασυγκρότησης και εξυγίανσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Είναι λογικό ο ελληνικός λαός να προσδοκά το πλήρες όφελος από το PSI μετά από 2, 3, ή 5 το πολύ χρόνια, γιατί εδώ μιλάμε για μια στρατηγική 40 ετών μαζί με τη δεκαετή περίοδο χάριτος.

Άρα πρέπει να υπάρχουν αντισταθμίσματα και ισορροπίες. Πρέπει να υπάρχει διαφάνεια, να διευκολύνουμε απολύτως τον ιδιωτικό τομέα, τον ιδιωτικό χαρακτήρα των τραπεζών, την ιδιωτική διοίκηση των τραπεζών, αλλά με διαφάνεια υπέρ της πραγματικής οικονομίας, υπέρ των νοικοκυριών, υπέρ της ανάπτυξης και, βεβαίως, προς όφελος του ελληνικού λαού, ο οποίος πρέπει να προσδοκά και από την άνοδο της χρηματιστηριακής αξίας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Θα μας δοθεί η ευκαιρία να πούμε λεπτομέρειες με αφορμή και άλλες εξελίξεις στον τραπεζικό χώρο. Δεν  θέλω τώρα να κάνω μια συνολική παρουσίαση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα και, ιδίως, η οικονομική πολιτική, αλλά όλα αυτά, όμως συνδέονται και με το νέο πρόγραμμα που διαπραγματευόμαστε με την Τρόϊκα.

Αυτά πρέπει, όπως είπα και προηγουμένως, να έχουν ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες πέντε περίπου μέρες, λαμβανομένου υπόψη ότι τη Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου πραγματοποιείται Σύνοδος του Eurogroup, η οποία έχει καθοριστική σημασία για τα θέματα αυτά. Εκεί πρέπει να εμφανιστεί η χώρα μας με μια ενιαία φωνή, με σοβαρότητα και με ικανότητα να χειρίζεται τα θέματα στρατηγικά και να δεσμεύεται να πράττει στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό.

Τώρα καλούμαστε να σηκώσουμε το βάρος με αναλογική και δίκαιη κατανομή,  διότι ως τώρα το βάρος έχει σηκωθεί δυσανάλογα και μονομερώς. Αυτή, λοιπόν, είναι η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα.


Απαντήσεις σε ερωτήσεις βουλευτών
Σας ευχαριστώ για την προσοχή που δείξατε στα όσα είπα και θεωρώ ότι όλες οι ερωτήσεις που διατυπώθηκαν είναι εύλογες, διότι τα θέματα είναι όλα κρίσιμα και είναι σε απόλυτη εξέλιξη αυτή την στιγμή, «εν τω γίγνεσθαι».

Στην εισαγωγική ερώτηση της κυρίας Προέδρου, θέλω να πω ότι η Ευρώπη που ξέραμε πριν από μερικά χρόνια, δεν υπάρχει πια. Τώρα, υπάρχει μια άλλη Ευρώπη, που η ίδια παράγει διαφορετικούς πολιτικούς και εκλογικούς συσχετισμούς. Βεβαίως, υπάρχουν κοινωνίες που αντιδρούν, αλλά υπάρχουν πολίτες που ψηφίζουν και αναδεικνύουν συγκεκριμένες συνθέσεις των εθνικών κοινοβουλίων και συγκεκριμένες κυβερνήσεις. Είναι ετεροβαρής η σύνθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ και αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας.

Επίσης, έχουν επέλθει οι μεγάλες αλλαγές στον ουσιαστικό συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ των κρατών–μελών, ακόμη και μεταξύ των μεγάλων κρατών–μελών. Διότι πέρα από άλλες ιστορικά γνωστές και σταδιακά διαμορφωμένες ιδιότητες των κρατών που συνδέονται με το μέγεθος της οικονομίας, το πληθυσμό τους, την ιστορική τους διαδρομή, την πολιτική τους ισχύ, την διεθνοπολιτική παρουσία τους, υπάρχουν τώρα δυστυχώς ή ευτυχώς, ανάλογα πώς το βλέπει κανείς, ιδεολογικά χρηματοοικονομικά κριτήρια. Οι πιστοληπτικές ικανότητες έχουν πολύ μεγάλη σημασία, από ότι είχε παλαιότερα η στρατιωτική ισχύς, η πυρηνική ισχύς και αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας.

Υπάρχει, λοιπόν, μια άλλη Ευρώπη η οποία δεν έχει αποκτήσει συνείδηση της κατάστασης της, των νέων προκλήσεων που αντιμετωπίζει, τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η ευρωπαϊκή προοπτική, η προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνονται οι ευρωαντλαντικές σχέσεις και αυτά είναι θέματα που πρέπει να συζητηθούν με ειλικρινή και ανοιχτό τρόπο και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αλλά και γενικότερα στο δημόσιο ευρωπαϊκό χώρο, ο οποίος αυτή την στιγμή είναι και ο ίδιος ασύντακτος. Διότι και αυτό που θα μπορούσε να ονομασθεί με την ευρύτερη έννοια «προοδευτική ή εναλλακτική σκέψη», δεν συγκροτείται σε μια τελική πολιτική πρόταση η οποία να γίνεται αντιληπτή, ώστε να μπορεί να γίνει αντιληπτή. Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία.

Ο Πρόεδρος τους Eurogroup, μου έλεγε πριν από μερικές βδομάδες σε μία κατ’ ιδίαν συζήτηση, ότι ο ίδιος, ο οποίος έχει πολύ συγκεκριμένη πολιτική ταυτότητα και έχει μια μακρά θητεία ως Πρωθυπουργός, από το 1994, πρώτη φορά βλέπει να υπάρχει μια τόσο ετεροβαρής σύνθεση του Συμβουλίου σε σχέση με τις μεγάλες πολιτικές οικογένειες της Ευρωπαϊκής Ηπείρου. Και αυτό είναι κάτι που επηρεάζει τα πάντα.

Είχα την ευκαιρία να δω πώς εξελίσσονται δύο μεγάλα «γήπεδα» τα τελευταία δυόμισι χρόνια: Το «γήπεδο» της ευρωπαϊκής ασφάλειας, που είναι το κατεξοχήν αντικείμενο της ευρωατλαντικής συμμαχίας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, και το «γήπεδο» της οικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής πολιτικής. Όταν κάνω τη σύγκριση, ανάμεσα στο πώς αντιδρά η Ευρώπη, πώς μετέχει και πώς διαμορφώνονται οι ευρωατλαντικές σχέσεις στο ένα και στο άλλο, καταλήγω σε συμπεράσματα που είναι πολύ απαισιόδοξα για τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αντιλαμβάνεται τον εαυτό της. 

Αυτό μας οδηγεί στο πρόβλημα της ανάπτυξης που έθεσε ο κ. Γείτονας: Πώς διασφαλίζεται η ανάπτυξη σε μια νομισματική ένωση, σε μια νομισματική ζώνη που δεν είναι διατεθειμένη να μεταφέρει πλεονάσματα; Μέσα από την εσωτερική υποτίμηση; Μέσα από τη λειτουργία των διαρθρωτικών ταμείων και του κοινοτικού ταμείου μόνο που δεν είναι νοούμενα από πλευράς πόρων; Μέσα από την λειτουργία θεσμών περιορισμένης εμβέλειας, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων; Μέσα από ειδικά προγράμματα, χωρίς ειδικούς πόρους; Γιατί κάθε φορά που γίνεται συζήτηση για ένα ειδικό αναπτυξιακό σχέδιο ή για ένα άλλο ειδικό αναπτυξιακό σχέδιο, καταλήγουμε τελικά στο να ανακυκλώνουμε, όχι να μοχλεύουμε, πολιτικά τους ίδιους περιορισμένους πόρους. Μιλάμε συνεχώς για το χρηματοοικονομικό και δημοσιονομικό μεγάλο πρόβλημα της Ευρώπης είναι οι ίδιοι οι πόροι. Όταν η ΕΕ, ως τέτοια, οικοδομεί  την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σε ένα κοινοτικό προϋπολογισμό μικρότερο του 1% του κοινοτικού ΑΕΠ, για ποιο φαινόμενο μπορούμε να μιλάμε;

Ο κ. Μαγκούφης λέει ότι αυτό πρέπει να αλλάξει. Πώς αλλάζουν αυτά; Μέσα από πανευρωπαϊκούς συσχετισμούς. Οι πανευρωπαϊκοί συσχετισμοί είναι πάρα πολύ δύσκολοι. Αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας. Ο ιστορικός χρόνος, μέσα στον οποίο εξελίσσεται και η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση από τη δεκαετία του ‘50 μέχρι σήμερα, έχει άλλο ρυθμό απ’ ό,τι είναι ο δικός μας ρυθμός ως ανθρώπων και ο ρυθμός της πολιτικής συγκυρίας του οποιουδήποτε κράτους–μέλους, εν προκειμένου της Ελλάδος.

Πρέπει να δούμε τα πράγματα σε αυτή την ιστορική θεώρηση τους και εμείς, έχουμε πέσει στη χειρότερη στιγμή, δηλαδή, ζούμε τη μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση, την χειρότερη στιγμή για την Ευρώπη και την στιγμή που έχει αποδειχθεί η ανεπάρκεια των πολιτικών θεσμών και των πολιτικών ηγεσιών να θεσπίσουν στοιχειώδεις μηχανισμούς παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης.

Αυτή είναι η πραγματικότητα. Για να αλλάξεις μια κατάσταση, να την διαχειριστείς, να κινηθείς μέσα σε αυτή, πρέπει να καταλάβουμε την πραγματικότητα πάρα πολύ καλά χωρίς να τρέφεις ψευδαισθήσεις.

Με ρώτησε ο κ. Γείτονας: Τι μέτωπα διαμορφώνονται; Δυστυχώς, πέρασε η εποχή των μετώπων στην ΕΕ. Αυτό που ξέραμε παλιά, δηλαδή, μέτωπο του Νότου, μέτωπο των χωρών της σύγκλισης, μέτωπο των χωρών της Μεσογείου, μέτωπο των μικρών χωρών ή των μεσαίων χωρών, αυτά δεν υπάρχουν πλέον. Δεν υπάρχουν μέτωπα, δεν υπάρχουν πόλοι. Δυστυχώς, υπάρχει μία μονοπολική κατάσταση και γι’ αυτό βλέπουμε και χώρες πολύ μεγάλες, οι οποίες έπαιζαν ηγετικό ρόλο στην ευρωπαϊκή στρατηγική, από συστάσεως της ΕΕ, να παίζουν τώρα ένα διαρκώς μικρότερο ρόλο.

Η χώρα διέρχεται μια υπαρξιακή κρίση, μέσα σε μία πολύ βαθύτερη πανευρωπαϊκή κρίση, η οποία είναι και πολιτική και θεσμική και κοινωνική και πολιτιστική, θα σας έλεγα εγώ. Γιατί αυτό είναι μία διάσταση την οποία σπανίως την θέτουν. Αυτό είναι που πρέπει κάποια στιγμή να συζητήσουμε, αλλά όταν έχουμε περιέλθει στη θέση του εξητούντος, δεν μπορούμε να θέσουμε άλλα θέματα, δυστυχώς. Πρέπει να πείσουμε ότι είμαστε ικανοί να βγούμε μέσα από αυτή την περιδύνιση για να αποκτήσουμε ξανά ουσιαστικό δικαίωμα λόγου, όχι τυπικά τη θεσμική μας ισοτιμία, την οποία τη διασφαλίζουμε. Έτσι, τέθηκε και το θέμα του Επιτρόπου, διότι δεν μπορούσε να τεθεί. Προσκρούει σε όλες τις συνθήκες, προσκρούει στο  κοινοτικό  κεκτημένο, στο πρωτογενές δίκαιο, στις βασικές αρχές συγκρότησης της ΕΕ.

Εκεί δεν είμαστε μόνοι μας, είναι οι θεσμοί, καταρχάς, μαζί μας. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι μαζί μας. Ούτε αυτό ήταν μία έκπληξη. Θεωρείτε ότι είναι  μία καινούργια ιδέα; Το καινούργιο γεγονός έγκειται στη δημόσια υποστήριξη μιας τέτοια ιδέας.

Θα μιλήσουμε κάποια στιγμή, χωρίς να κινδυνεύουμε να παρεξηγηθούμε, για το πώς συνδέεται η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με την έννοια της εθνικής κυριαρχίας. Αυτό είναι μία αθώα συζήτηση. Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σημαίνει ότι παραχωρείς αρμοδιότητες, δικαιοδοσίες στα όργανα της ΕΕ, όπως και σε όργανα άλλων οργανισμών που μπορεί να επιτελούν ένα πάρα πολύ σημαντικό έργο.

Δεν παραχωρούμε τεράστιο ποσοστό δικαστικής εξουσίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου; Δεν θέτουμε όλα μας τα δικαστήρια, όχι μόνο τη Βουλή και την Κυβέρνηση, υπό τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου; Δεν θέτουμε υπό τον έλεγχο του Διεθνούς Δικαστηρίου την άσκηση σημαντικών πτυχών της εξωτερικής μας πολιτικής; Όλες οι χώρες το κάνουν αυτό. Είναι άλλο αυτό και άλλο να δέχεσαι ταπεινώσεις ή προσβολές.

Μεγαλύτερες συγκρούσεις στην ιστορία της ανθρωπότητας έγιναν για λόγους έλλειψης ευαισθησίας και τακτ. Υπάρχουν πράγματα που μπορείς να πεις με έναν τρόπο και πράγματα που δεν μπορείς να πεις με έναν άλλο τρόπο και αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία μεταξύ φίλων και εταίρων. Έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία, όταν ο άλλος είναι σε μία θέση αδυναμίας, να τον αντιμετωπίζεις με σεβασμό, γιατί δεν είναι μόνιμες αυτές οι καταστάσεις, έρχονται και παρέρχονται.

Μπορεί να μας φαίνονται τα δυόμισι χρόνια πολύς χρόνος, αλλά ιστορικά δεν είναι. Για εμάς που έχουμε σηκώσει το βάρος φαίνεται ένα βουνό, δεν είναι όμως μακρύς ιστορικός χρόνος αυτός. Είναι ένα περιστατικό, το οποίο ζει η χώρα, πολύ δύσκολο, αλλά δεν έχει καλύψει μία δεκαετία, έναν αιώνα. Είναι ένα ζήτημα, το οποίο ελπίζουμε να το ξεπεράσουμε. Θέλει όμως δουλειά και αποφασιστικότητα.

Είπε η κυρία Μπακογιάννη ότι είναι παράδοξο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να απευθύνεται στα κόμματα. Μα, το Eurogroup, το οποίο εκφράζει τις κυβερνήσεις εξίσου με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ζήτησε για την έκτη δόση, δεσμεύσεις έγγραφες, ενυπόγραφες των κομμάτων και τις έλαβε. Τώρα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για το νέο πρόγραμμα ζητά αμετάκλητη δέσμευση.

Αυτό θα δούμε τώρα πώς το ερμηνεύει η Κυβέρνηση, αλλά να δούμε πώς το ερμηνεύουν τα κόμματα καταρχάς. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι ο καθένας πρέπει να σέβεται το λόγο του, να μην κρύβεται πίσω από επιχειρήματα διαδικαστικά, του τύπου «δεσμεύομαι αλλά δεν υπογράφω» ή «ψηφίζω αλλά δεν υπογράφω». Σημασία έχει η χώρα να είναι σοβαρή, αυτό που λέει να ισχύει και να εφαρμόζεται και να ισχύει και μετά τις εκλογές.

Η νέα Κυβέρνηση όποια κι αν είναι θα εφαρμόσει αυτό το πρόγραμμα, δεν μπορεί να εφαρμόσει ένα άλλο. Αυτό πρέπει να το πούμε στον ελληνικό λαό. Αν κάποιος λέει στον ελληνικό λαό ότι εγώ τώρα μετέχω σε μία κυβέρνηση, διαπραγματεύομαι  ένα πρόγραμμα, συνυπογράφω, αναλαμβάνω δεσμεύσεις, αλλά μετά τις εκλογές όταν με ψηφίσετε θα εφαρμόσω ένα άλλο πρόγραμμα, δεν λέει την αλήθεια.

Πιστεύω ότι οι Έλληνες πολίτες που έχουν ταλαιπωρηθεί από την έλλειψη ειλικρίνειας, την έλλειψη ενημέρωσης, την έλλειψη ευθύτητας, αυτό το καταλαβαίνουν και θα το στηλιτεύσουν, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα.

Για να είμαστε και καθαροί πρακτικά, υπάρχουν prior actions. Υπάρχουν προαπαιτούμενες ενέργειες, υπάρχουν πράγματα που πρέπει να γίνουν πριν την υπογραφή του staff agreement, που πρέπει να υπογραφεί εγκαίρως για να βγούμε στην αγορά στις 13 Φεβρουαρίου, υπάρχουν πράγματα που πρέπει να γίνουν μέχρι την εκταμίευση της πρώτης δόσης. Υπάρχουν νόμοι που πρέπει να ψηφιστούν. Τα παρουσίασε αναλυτικά ο Πρωθυπουργός στους αρχηγούς των κομμάτων.

Είναι προφανές ότι τα μεγάλα θέματα είναι:

  • Οι δημοσιονομικοί στόχοι του 2012 και απομένει τον Ιούνιο να εξειδικευτούν οι στόχοι του 2013 και 2014.
  • Το δεύτερο θέμα είναι η ολοκλήρωση της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης με τη μεταρρύθμιση στις επικουρικές συντάξεις.
  • Το τρίτο είναι οι αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, σε σχέση με την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων, αγαθώς και υπηρεσιών.
  • Το επόμενο είναι το ζήτημα που αφορά τη διάρθρωση της δημόσιας διοίκησης και του ευρύτερου δημόσιου τομέα: προσωπικό, υπηρεσίες, φορείς.
  • Το επόμενο είναι το θέμα των τραπεζών και της χρηματοοικονομικής πολιτικής.

Υπάρχουν πράγματα που πρέπει να έχουν γίνει, είτε πριν τη Συμφωνία, είτε πριν την εκταμίευση της πρώτης δόσης, δηλαδή πράγματα που πρέπει να γίνουν μέχρι τις 13 Φεβρουαρίου, πράγματα που πρέπει να γίνουν περίπου μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου ι κάποια άλλα πράγματα, όχι τόσο κρίσιμα, που θα γίνουν αργότερα. Κάποια δε από αυτά μέχρι την υπογραφή της δανειακής σύμβασης. Γιατί, έχουμε να πάρουμε και κάποια άλλα κονδύλια, δεν τα παίρνουμε όλα στην πρώτη δόση, υπάρχει μία δεύτερη και μία τρίτη δόση. Υπάρχουν νόμοι κυρίως που πρέπει να ψηφιστούν και υπάρχουν και ορισμένες άλλες ενέργειες διοικητικού χαρακτήρα, που πρέπει να γίνουν. Αυτό είναι δεδομένο, πρέπει να ψηφιστούν νόμοι.

Πρέπει δε να σας πω ότι κατά τη γνώμη μου, όλο το staff agreement, όλη η Συμφωνία επί των όρων, δηλαδή αυτό που λέμε conditionality του νέου προγράμματος, πρέπει να κυρωθεί από τη Βουλή των Ελλήνων. Πώς θα πάμε χωρίς να έχει κυρώσει η Βουλή των Ελλήνων το conditionality; Μετά θα κυρώσει και τη δανειακή σύμβαση, στην οποία θα ενσωματωθεί όλο το πρόγραμμα. Δεν υπάρχουν πολλές λύσεις, εδώ είναι δεδομένα τα «κουκιά», είναι μετρημένα.

Σας απάντησα για τον Επίτροπο, κ. Κεφαλογιάννη. Υπάρχει μία δέσμη ζητημάτων, που αφορούν το κόστος εργασίας και την ανταγωνιστικότητα. Αυτό το ζήτημα επειδή είναι εξαιρετικά κρίσιμο και είναι το κομβικό σημείο της διαπραγμάτευσης, είναι ένα ζήτημα που θα το χειριστεί ο Πρωθυπουργός με τους αρχηγούς των κομμάτων. Δεν είναι ένα ζήτημα το οποίο θα το χειριστεί ο Υπουργός Εργασίας ή οποιοσδήποτε άλλος υπουργός.

Να σας πω κάτι: Δεν μπορεί κάποιος να εμφανίζεται ως Προμηθεύς ή ως προτρέχων και κάποιος άλλος να εμφανίζεται ως αντιστεκόμενος και ως συρόμενος. Δεν υπάρχουν αυτά, ο καθένας θα αναλάβει την ευθύνη του ταυτοχρόνως και εξίσου με τον άλλο, αλλιώς δεν υπάρχει πρόγραμμα, δεν υπάρχει PSI.

Πρέπει να σας πω ότι δίνουμε τεράστιο αγώνα, έχουμε κάνει συζητήσεις επί συζητήσεων και ο κύριος Πρωθυπουργός κι εγώ, και οι δυο μας μαζί, και έχουμε εξηγήσει όλα τα επιχειρήματα. Έχουν ετοιμαστεί διαγράμματα, πίνακες, μια πολύ πλούσια επιχειρηματολογία, αλλά υπάρχει και αντεπιχειρηματολογία, η οποία δεν γίνεται στο  όνομα της τιμωρίας του ελληνικού λαού. Γίνεται στο όνομα της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης της χώρας. Έχουν τη δική τους άποψη ότι αυτό θα βοηθήσει τη χώρα, θα μειώσει την ανεργία των νέων, θα μειώσει την ανεργία γενικά, θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις να σταθούν, θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις να κάνουν επενδύσεις, θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις να μην κλείσουν..

Τα δικά μας επιχειρήματα αφορούσαν και αφορούν τη μείωση των αποδοχών που έχουν ήδη υποστεί οι Έλληνες εργαζόμενοι, οι Έλληνες πολίτες, και στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα. Επίσης, θεωρούμε ότι έχουν ψηφιστεί και έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται πολύ σημαντικά μέτρα, τα οποία ακόμα δεν έχουν αποδώσει, αλλά θα αποδώσουν εν δυνάμει.

Αυτά είναι τα δύο βασικά επιχειρήματα, ότι εδώ δεν είμαστε στο 2009. Έχουν μεσολαβήσει μειώσεις αποδοχών από το 2010 έως το 2012. Έχουν ψηφιστεί πολύ σημαντικά μέτρα. Με το νομοσχέδιο που ψηφίσαμε στις 23 Οκτωβρίου, έχουμε παρέμβει σε βασικούς θεσμούς του συλλογικού εργατικού δικαίου. Έχουν αλλάξει πολύ σημαντικά πράγματα. Πρέπει να υπάρξει ένας χρόνος απόδοσης των μέτρων αυτών. Πρέπει να δούμε τα στατιστικά δεδομένα, πρέπει να δούμε τι λέει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τι λέει η Τράπεζα της Ελλάδος, σε σχέση με την απόδοση των μέτρων αυτών. Πρέπει να κάνουμε και μια εκτίμηση, για το πώς συνδέονται όλα αυτά, η ανταγωνιστικότητα δηλαδή, με την ύφεση, με τα δημοσιονομικά έσοδα, με τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων.

Η επιχειρηματολογία, πρέπει να σας πω, είναι πλούσια και παρουσιάζεται με τρόπο άρτιο. Το θέμα είναι ότι δεν είναι ισοδύναμη η συζήτηση, δεν είναι μια συζήτηση μεταξύ ισότιμων συνομιλητών. Είναι μια συζήτηση, η οποία γίνεται με πολύ συγκεκριμένους πολιτικούς και οικονομικούς όρους, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά δυστυχώς για την Ευρώπη γενικότερα. Αυτό θέλω να γίνει αντιληπτό.

Φαντάζομαι ότι ο κ. Πρωθυπουργός θα πει πιο συγκεκριμένα πράγματα. Θέλω να τον προκαταλάβω στον αγώνα που δίνουμε, αλλά δεν μπορεί τον αγώνα αυτό να το δίνει η Κυβέρνηση. Τι θα πει η Κυβέρνηση; Τι θα πει ο Πρωθυπουργός, ο Υπουργός Οικονομικών, ο Υπουργός Εργασίας, ο οποιοσδήποτε Υπουργός; Εδώ είμαστε όλη η Βουλή, μια συντριπτική πλειοψηφία 258 βουλευτών, τρία κόμματα. Είμαστε κάποιοι που πιστεύουμε ότι ο αυριανός συσχετισμός θα είναι έτσι και κάποιοι που πιστεύουν ότι ο αυριανός συσχετισμός θα είναι αλλιώς και θέλουν να κυριαρχούν την επόμενη μέρα, άρα έχουν αυξημένη ευθύνη, αφού θέλουν να παίξουν αυξημένο ρόλο. Πρέπει να πουν και στους συνομιλητές μας και στους Έλληνες πολίτες, πώς θα το αντιληφθούν και θα το χειριστούν το πράγμα. Να πουν! Όποιος έχει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για τις εκλογικές του προοπτικές και το πολιτικό του ρόλο, έχει και μεγαλύτερο καθήκον ειλικρίνειας απέναντι στους ξένους και απέναντι στους Έλληνες. Να πει την αλήθεια!

Αυτό αφορά τα πάντα, και το PSI και το νέο πρόγραμμα. Και το PSI θα έρθει στη Βουλή, διότι πρέπει να ψηφίσει η Βουλή τους όρους έκδοσης των νέων ομολόγων. Οι όροι έκδοσης και οι όροι ανταλλαγής των νέων ομολόγων θα είναι απόφαση της Βουλής. Πότε θα γίνει αυτό; Πριν τις 13 Φεβρουαρίου. Μα, οι όροι πρέπει να καθοριστούν πριν την προσφορά. Με ρωτάτε και σας απαντώ. Η Βουλή θα ψηφίσει τους όρους ανταλλαγής και τους όρους έκδοσης πριν τις 13 Φεβρουαρίου. Καθαρά πράγματα! Διότι, έχω ακούσει διάφορα απίθανα πράγματα.

Για το αγγλικό δίκαιο, για παράδειγμα. Διαβάζω μια εφημερίδα που στηρίζει τη ΝΔ, κατά δήλωσή της και μετά πάθους, ότι ο κ. Βενιζέλος είχε ταχθεί υπέρ του ενός δικαίου ή του άλλου δικαίου. Θα σας τα πω αυτά. Θα σας πω τι έχει πει ο καθένας και γιατί, ιστορικά, και ποιος έχει εκδώσει πια ομόλογα και πότε. Θα τα πούμε. Αλλά, γενικώς, θέλω να πω, ας είμαστε ήρεμοι και ψύχραιμοι γιατί πρέπει να χειριστούμε πολύ μεγάλα θέματα.

Τώρα δε, για να έχετε μια γενική αίσθηση του πράγματος. Από το σύνολο του χρέους, τελικώς θα απομείνουν 240 δισ. ευρώ προς το δημόσιο τομέα και 70 δισ. ευρώ προς το ιδιωτικό. Μα, αυτά τα 70 δισ. ευρώ προς το ιδιωτικό είναι που μας «μάραναν» και προσελκύουν το ενδιαφέρον όλων; Τα υπερτριπλάσια του δημόσιου δεν μας απασχολούν; Θα τα πούμε αυτά όταν θα συζητηθούν τα σχετικά θέματα στη Βουλή.

Για τις τράπεζες βλέπω μεγάλο ενδιαφέρον. Ο νόμος που ψηφίστηκε στα τέλη του καλοκαιριού για το resolution, δηλαδή για τους μηχανισμούς εξυγίανσης, προβλέπει ότι το ταμείο χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, που είναι συνδεδεμένο με το EFSF, μετέχει στο κεφάλαιο των τραπεζών που στηρίζει και εξυγιαίνει με κοινές μετοχές. Αυτό ήταν συμφωνία με την τρόικα και απαίτηση της τέταρτης αναθεώρησης του μνημονίου.

Τώρα, πράγματι διεξάγεται μια πολύ σοβαρή συζήτηση επί τη βάσει κάποιων νέων δεδομένων. Ποια είναι τα νέα δεδομένα; Τα νέα δεδομένα είναι:

  • Πρώτον, η εμπειρία από την Πορτογαλία που έκανε εξυγίανση τραπεζών και ψήφισε σχετικό νόμο.
  • Δεύτερον, το γεγονός ότι μιλάμε για ένα PSI το οποίο είναι πολύ μεγαλύτερο από το αρχικό, του Ιουλίου. Δηλαδή, μιλάμε για μια περικοπή σε ονομαστικές τιμές ομολόγων 50%, άρα για μια περικοπή παρούσης αξίας ομολόγων των τραπεζών που υπερβαίνει το 70%. Ενόψει του μεγέθους της παρέμβασης που πρέπει να γίνει, υπάρχει μια συζήτηση για το πώς πρέπει να γίνει η παρέμβαση αυτή.

Ποια είναι η δική μου θέση, που θεωρώ ότι είναι θέση της Βουλής και της Κυβέρνησης και σίγουρα είναι θέση του Πρωθυπουργού, με τον οποίο έχουμε μιλήσει διά μακρόν για το θέμα αυτό; Είναι πάρα πολύ απλή. Ο ελληνικός λαός μετέχει με πολύ μεγάλα κεφάλαια την ευθύνη των οποίων αναδέχεται και πρέπει να έχει περιουσιακά στοιχεία, επί τη βάσει των οποίων να έχει προοπτική απόδοσης. Πρέπει να έχει, λοιπόν, τη καλύτερη προοπτική απόδοσης.

Δεν μας ενδιαφέρει να κρατικοποιήσουμε τις τράπεζες, ούτε να ασκήσουμε έλεγχο μετατρέποντας τις τράπεζες σε νέου τύπου ΔΕΚΟ. Σεβόμαστε τον ιδιωτικό χαρακτήρα και το ιδιωτικό management. Θέλουμε αυτό να ασκείται μέσω του ΤΠΣ, το οποίο ούτως ή άλλως συναρτάται με το EFSF και με τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Θέλουμε, όμως, να έχουμε ανταλλάγματα από την απόδοση, γιατί η επένδυση αυτή θα αποδώσει. Η πρόγνωση για την απόδοση είναι περιορισμένη προς το παρόν, διότι από τα χρήματα που θα επενδύσει ο ελληνικός λαός, το ελληνικό δημόσιο, έχει, σύμφωνα με τη μελέτη βιωσιμότητας του χρέους, την πιθανότητα να εισπράξει ως ανταπόδοση ένα μικρό ποσοστό, ένα ποσοστό της τάξης του 30-35% περίπου. Εμείς θέλουμε αυτό να το μεγιστοποιήσουμε.

Επειδή ακούω διάφορα, πρέπει να σας πω ότι η συζήτηση είναι πάρα πολύ κρίσιμη. Η συζήτηση είναι πάρα πολύ έντονη και πάρα πολύ κρίσιμη και τις απόψεις μου τις υπερασπίζομαι, κύριε Κεφαλογιάννη, πάντα με πολύ συγκροτημένο τρόπο. Επειδή διάβασα μια δήλωση στελέχους του κόμματός σας, του κ. Βάρδα, που τάχθηκε υπέρ των προνομιούχων μετοχών. Πρέπει να σας πω, λοιπόν, ότι ο κ. Βάρδας είναι πολύ κοντά στον αρχηγό σας, τον κ. Σαμαρά, ιστορικά και διαχρονικά.

Εμείς, αυτή τη στιγμή, μετέχουμε, επί τη βάσει του νόμου του 2008, με προνομιούχες μετοχές συνολικού ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ. Αυτό είναι ένα ποσό το οποίο υπερβαίνει τη συνολική χρηματιστηριακή αξία. Δεν έχει σημασία, όμως. Η χρηματιστηριακή αξία είναι ένα πολύ ρευστό μέγεθος. Οι αποδόσεις δε, κατά άλλες τράπεζες είναι αποδόσεις μερισμάτων, μερισματικές, κατά άλλες τράπεζες είναι αποδόσεις, οι οποίες συνδέονται με σταθερό μέτρο απόδοσης.

Οι προνομιούχες μετοχές, σύμφωνα με τη «Βασιλεία 3», δεν μετέχουν στο Core Tier I. Άρα, δεν έχει νόημα η συζήτηση αυτή. Είναι μια συζήτηση άνευ αντικειμένου. Υπάρχουν άλλα εργαλεία; Γιατί αυτό που λέει το χαρτί που είδατε στις εφημερίδες, διότι το μοιράσαμε στους Υπουργούς -άρα στις εφημερίδες, δυστυχώς- λέει μία λέξη μόνο. Λέει: συζήτηση για «no voting instruments», δηλαδή εργαλεία τα οποία δεν έχουν δικαιώματα ψήφου.

Τέτοια εργαλεία, στην ελληνική ή στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, υπάρχουν και για παράδειγμα είναι τα μετατρέψιμα ομολογιακά δάνεια, τα οποία αποτελούν μέθοδο που εφαρμόζουν κατά κόρον οι τράπεζες. Δεν είναι μόνο μετοχές, οι τρόποι συμμετοχής, αλλά γενικά όλο το πακέτο πρέπει να είναι έτσι οργανωμένο ώστε ο ελληνικός λαός να πάρει το μεγαλύτερο όφελος.

Εάν η απόδοση θα είναι συνάρτηση της δυναμικής της χρηματιστηριακής αξίας, παίρνουμε το ρίσκο, παίρνουμε και την υπεραπόδοση. Εάν θέλουμε σταθερή απόδοση, βάζουμε έναν κανόνα και αποφασίζουμε να παίρνουμε, για παράδειγμα, 5% ή 10%. Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση να είναι 1%..

Επαναλαμβάνω ότι στην ελληνική έννομη τάξη, οι μετοχές είναι ή κοινές ή προνομιούχες, οι οποίες δεν μετέχουν στο Core Tier I. Αυτή τη στιγμή το θέμα βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση και εάν πιστεύετε πως υπάρχει κανείς από τους συναδέλφους της πλειοψηφίας ή της αντιπολίτευσης που γνωρίζει το θέμα και θέλει να το διαπραγματευτεί μαζί μας γιατί θεωρεί ότι θα το διαπραγματευτεί καλύτερα, πιο δυναμικά, πιο σκληρά, τότε να έρθει να το κάνει εγώ, θα του παραχωρήσω μια θέση συμβούλου.

Σας υπόσχομαι ότι θα σας ενημερώσω εγκαίρως και ότι θα υπερασπιστούμε τα συμφέροντα του ελληνικού δημοσίου πλήρως, καθώς και τα συμφέροντα των τραπεζών, διότι, είδατε με ποιον τρόπο αντέδρασε το Υπουργείο Οικονομικών και η κυβέρνηση στο χθεσινό πρόβλημα που προέκυψε με την πορεία συγχώνευσης της Alpha και της Eurobank.

Όσον αφορά τα ασφαλιστικά ταμεία, παρέλειψα να απαντήσω έχοντας κατά νου ότι απάντησα εκτενώς σε μια συνέντευξη που έδωσα προηγουμένως, αλλά θα το επαναλάβω. Έχω πει κατ' επανάληψη -από τις 25 Οκτωβρίου πριν την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου- ότι:

  • Η κυβέρνηση θα αναλάβει πρωτοβουλία αναπλήρωσης των περιουσιακών απωλειών των ταμείων. Θα δούμε πώς, θα μεταφέρουμε περιουσία.
  • Δεύτερον, εάν καταστραφεί η χώρα θα καταστραφούν και τα ασφαλιστικά ταμεία.
  • Τρίτον, ούτως ή άλλως η παρούσα αξία των χαρτοφυλακίων των ταμείων είναι πάρα πολύ μικρή, διότι ακολουθεί την αξία των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου.
  • Τέταρτον, κάθε δύο χρόνια καλύπτεται το σύνολο των χαρτοφυλακίων των ασφαλιστικών ταμείων μέσω των επιχορηγήσεων που λαμβάνουν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Είναι 27 δισ. ευρώ η ονομαστική αξία, όχι η παρούσα αξία, του χαρτοφυλακίου τους και κάθε χρόνο λαμβάνουν 13 δισ. ευρώ επιχορήγηση. Παρόλα αυτά, θα αναπληρωθούν οι απώλειες γιατί θέλουμε εύρωστα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά όποιοι υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να μετέχουν τα ταμεία στο PSI, είναι σαν να λένε ότι, ας καταστραφεί η χώρα αρκεί να σωθούν τα ταμεία. Καταστρεφομένης της χώρας, δεν υπάρχουν ταμεία ούτε και συντάξεις.


Ως προς τους ατομικούς μικροεπενδυτές, χωρίς να θέλω να μπω τώρα σε λεπτομέρειες, μετά τη δημόσια προσφορά, διότι πρέπει να διαμορφώσουμε συσχετισμούς μέσα στη δημόσια προσφορά, θα λάβουμε μέριμνα ώστε κανείς να μη νιώθει αδικημένος γιατί πήρε ομόλογο και δεν έκανε κατάθεση.

Η τροπολογία αφορά τους όρους ανταλλαγής και έκδοσης των νέων ομολόγων. Βέβαια, θα πρέπει να δούμε πόσο και πότε τα πήρε ο κάθε ιδιώτης, διότι υπήρχαν κάποιοι που τα πήραν στην πρωτογενή αγορά στην ονομαστική αξία και κάποιοι άλλοι, οι οποίοι τα πήραν στη δευτερογενή αργότερα ή κάποιοι άλλοι που μπορεί να έκαναν μικροκινήσεις εύκολου πλουτισμού και τα λοιπά. Πάντως, όλα θα αντιμετωπιστούν δίκαια και χωριστά, το καθένα με τον τρόπο του.

Για το κατοχικό δάνειο προτίθεμαι να απαντήσω κ. Μαγκούφη, αλλά θα προτιμούσα να το κάνω σε λίγες μέρες. Ευχαριστώ. redsq

Tags: Η Εξέλιξη της ΚρίσηςΕυρωπαϊκή ΈνωσηΑγορεύσεις | Παρεμβάσεις 2012