Τετάρτη, 6 Ιουλίου 2011

 

The New York Times: Ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών από τη μία κρίση στην άλλη


των Landon Thomas Jr. και Rachel Donadio

Bloomberg_mediumΚαθώς έφτανε στο τέλος άλλης μιας 16ωρης ημέρας εργασίας, ο Ευάγγελος Βενιζέλος είχε μια ερώτηση στο μυαλό του: Θα καταφέρει η Ευρώπη να συμφωνήσει για τα χρήματα που η Ελλάδα έχει τόσο απεγνωσμένα ανάγκη; Ως νέος Υπουργός Οικονομικών, ο κ. Βενιζέλος είναι ο άνθρωπος που ηγείται της προσπάθειας να οδηγηθεί η οικονομία μιας χώρας από το χείλος της χρεοκοπίας πίσω στον σωστό δρόμο – και, ίσως, να αποτρέψει ακόμα μια παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Αφού είχε ηγηθεί της προσπάθειας που κατέληξε στην οριακή ψήφιση του νέου προγράμματος λιτότητας την περασμένη εβδομάδα του, αμέσως μετά ξεκινούσε μια άλλη προσπάθεια για την αντιμετώπιση των έντονων αντιδράσεων σχετικά με το πόσα χρήματα θα συμβάλλουν οι ιδιωτικές τράπεζες μέσω της μετακύλησης περισσότερου ελληνικού χρέους. 

Ενώ ετοιμαζόταν να ταξιδέψει για το Βερολίνο την Τετάρτη, για να πείσει τον Γερμανό Υπουργό Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, πως η Ελλάδα θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, η βοήθεια από την Ευρώπη ήταν μόλις μια από τις προκλήσεις που είχε να αντιμετωπίσει.


«Αυτό είναι ένα πρόβλημα, όχι μόνο για την Ελλάδα και την Ευρώπη, αλλά για την παγκόσμια οικονομία», είπε ο κ. Βενιζέλος καθήμενος στην καρέκλα του γραφείου του αργά το βράδυ της Τρίτης.

Το πρόσωπό του ήταν ελαφρά χλωμό και τα μάτια κουρασμένα –αποτέλεσμα ενός ακατάπαυστου ρυθμού εργασίας που περιλαμβάνει από διενέξεις με πεισματωμένα μέλη του κόμματος για να υποστηρίξουν το κυβερνητικό πρόγραμμα έως συμμετοχή σε έντονες διαπραγματεύσεις με τους δανειστές της Ελλάδας στην Ευρώπη.

Έξω από το γραφείο του, έχουν κατασκηνώσει στην πλατεία Συντάγματος οι διαδηλωτές, πολλοί εκ των οποίων επικρίνουν τις σκληρές πολιτικές που θα οδηγήσουν μέσα στην επόμενη τριετία στην απώλεια 120.000 θέσεων εργασίας δημόσιων υπαλλήλων.

Ο κ. Βενιζέλος αναγνωρίζει τις μεγάλες εντάσεις που έχει επιφέρει στην Ελλάδα η λιτότητα, ωστόσο λέει πως παρά την αυξανόμενη οργή λίγοι είναι αυτοί που επιθυμούν εκ νέου εκλογές και αλλαγή κυβέρνησης.

«Ναι, έχουμε διαδηλωτές στους δρόμους, αλλά με βάση τις δημοσκοπήσεις, η μεγάλη πλειοψηφία της κοινής γνώμης απορρίπτει την ιδέα πρόωρων εκλογών», λέει.

Ωστόσο, στα μάτια πολλών, η προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης είναι επί ματαίω. Μέχρι το 2014, η Ελλάδα πρέπει να συγκεντρώσει 172 δισ. ευρώ –εκ των οποίων τα 85,6 δισ. ευρώ θα πάνε σε αποπληρωμή κατόχων ομολόγων.

Τη Τετάρτη στο Βερολίνο ο κ. Βενιζέλος θα προσπαθήσει να πείσει τους Ευρωπαίους εταίρους πως μέσω ενός τολμηρού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων και άλλων μεταρρυθμίσεων –όπως το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων από τους οδηγούς φορτηγών και τους δικηγόρους, μέχρι τους μελισσοκόμους και τους ναυαγοσώστες- η Ελλάδα θα επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2012.

Ο κ. Βενιζέλος έχει επίσης τη βαριά ευθύνη να εφαρμόσει αυτά τα μέτρα. «Δεν έχω κανένα πρόβλημα με την εφαρμογή», είπε. «Το πρόβλημα είναι η οικονομική σταθεροποίηση αλλά και η συμπεριφορά διαφόρων διεθνών παραγόντων, διότι αντιμετωπίζουμε ορισμένες ασύμμετρες απειλές», πρόσθεσε, αναφερόμενος στους οίκους αξιολόγησης που παρακολουθούν την κάθε κίνηση της κυβέρνησης και το κάθε στοιχείο του ισολογισμού της.

Σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου, ο οποίος τοποθετήθηκε Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στον ανασχηματισμό του προηγούμενου μήνα, ο κ. Βενιζέλος είναι Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, κάτι που του επιτρέπει να συγκαλεί Υπουργικά Συμβούλια όποτε το επιθυμεί.

Ωστόσο το πρόγραμμα, το οποίο στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του ΦΠΑ και σε εισφορές που οι Έλληνες θα πρέπει να πληρώσουν για τα σπίτια και τα ιδιωτικά σκάφη τους, επιπροσθέτως των περικοπών σε συντάξεις και μισθούς του δημοσίου, παραμένει βαθιά αντιλαϊκό στην Ελλάδα –και η ένταση στην πολιτική σκηνή αυξάνεται.

Την περασμένη εβδομάδα, το κεντροδεξιό αντιπολιτευτικό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, που ήταν στην εξουσία όταν η Ελλάδα έπεσε από τον γκρεμό του χρέους, καταψήφισε το πρόγραμμα λιτότητας λέγοντας πως αυτό περιείχε υπερβολικά πολλούς φόρους και όχι αρκετά κίνητρα για ανάπτυξη, παρά το ότι το κόμμα λέει πως υποστηρίζει το σχέδιο ιδιωτικοποιήσεων και την περικοπή δαπανών.

Αντιθέτως, η αντιπολίτευση προτείνει φοροαπαλλαγές με σκοπό να αυξηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης και να δοθούν κίνητρα για να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή –με την ελπίδα πως οι ξένοι δανειστές της Ελλάδας θα συμφωνήσουν τελικά με την ιδέα πως η αύξηση των φόρων εν μέσω ύφεσης θα περιορίσει την ανάπτυξη.

«Δεν είναι δυο ανταγωνιστικά προγράμματα. Ένα από αυτά θα αποτύχει μέσα στους επόμενους μήνες», είπε ο Χρύσανθος Λαζαρίδης, οικονομικός σύμβουλος του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης Αντώνη Σαμαρά, σε συνέντευξή του στα κεντρικά γραφεία της Νέας Δημοκρατίας την Τρίτη.

«Κανένας οικονομολόγος στο ηλιακό σύστημα, την γη ή το σύμπαν»¸ δεν θα συμφωνούσε με την αύξηση των φόρων εν μέσω ύφεσης, πρόσθεσε ο κ. Λαζαρίδης, παρομοιάζοντας την πολιτική αυτή σαν «προσπάθεια να στίψεις χρήματα από ένα στεγνό σύστημα».

Αλλά οι οικονομικές θεωρίες σκοντάφτουν πάνω στις πολύπλοκες πολιτικές διαπραγματεύσεων της Ελλάδας με την αποκαλούμενη τρόικα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Όταν ο κ. Σαμαράς παρουσίασε το σχέδιό του στις Βρυξέλλες τον περασμένο μήνα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες τον κατέκριναν με σθένος, λέγοντας πως παίζει ριψοκίνδυνα πολιτικά παιχνίδια με το μέλλον της Ελλάδας για να αποκομίσει όφελος για το ίδιο του το κόμμα.

Πριν το σημαντικό ραντεβού του κ. Βενιζέλου στην Γερμανία, ο Υπουργός προσπάθησε να μιλήσει σε διπλωματικούς τόνους.

«Εκτιμώ πάρα πολύ την θετική στάση της γερμανικής κυβέρνησης και προσωπικά του Υπουργού κ. Σόιμπλε σχετικά με το θέμα αυτό», είπε. «Χρειαζόμαστε ένα νέο μνημόνιο, όχι μόνο οικονομικής στήριξης και ανοικοδόμησης, αλλά και ανάπτυξης».

Σχετικά με το αμφιλεγόμενο ζήτημα του πόσο θα πρέπει να συνεισφέρουν οι ιδιωτικές τράπεζες στο νέο πακέτο, ο κ. Βενιζέλος έδωσε έμφαση στο πόσο σημαντικό είναι να μην δοθεί η εντύπωση στις αγορές πως οι τράπεζες εξαναγκάζονται να συμφωνήσουν.

Οι οίκοι αξιολόγησης έχουν απειλήσει πως κάτι τέτοιο θα εκληφθεί ως επιλεκτική χρεοκοπία, κάτι που ίσως αναγκάσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να απορρίψει τα ελληνικά ομόλογα ως εγγύηση για την ρευστότητα που προσφέρει στις αποδυναμωμένες ελληνικές τράπεζες.

«Προϋπόθεση είναι η αποφυγή της επιλεκτικής χρεοκοπίας, κάτι πολύ σημαντικό για εμάς. Και αυτό γιατί χρειαζόμαστε κάτι πραγματικό και χειροπιαστό, κάτι ασφαλές και κάτι όχι πολύ ακριβό»
, είπε με συγκρατημένο γέλιο.

«Μια εκλογικευμένη τιμή», προσέθεσε.

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση λέει πως δεν έχει την πολυτέλεια της περικοπής φόρων. «Αν μειωθούν οι φόροι φέτος, θα έχουμε τεράστιο έλλειμμα», είπε ο Γιώργος Ζανιάς, κορυφαίος σύμβουλος του Υπουργείου Οικονομικών, την ώρα που έφευγε από συνάντηση που είχε με τον κ. Βενιζέλο αργά το βράδυ.

«Αν περιμένεις να φέρουν αποτέλεσμα οι φόροι μέσω του συστήματος, θα βρεθείς με τεράστια ελλείμματα και οι αγορές θα είναι κλειστές», πρόσθεσε. «Ποιος θα πληρώσει γι αυτό;».

*Σχετικό link: Greek Finance Minister Moves From Crisis to Crisis, July 5, 2011

Επίσης στους NY Times: Tapped by a Rival, Greece’s New Finance Minister Faces Daunting Task, June 22, 2011

Tags: Συνεντεύξεις 2011