Σαββατό 15 Μαΐου 2010


Πρόγραμμα σταθερότητας έχουμε, με την ανάπτυξη τι γίνεται; Η αγορά στενάζει…


Ευ. Βενιζέλος: Αναμφίβολα το πρόβλημα είναι η λειτουργία της πραγματικής οικονομίας, το επίπεδο των εισοδημάτων, οι προοπτικές ανάπτυξης, το κλίμα αισιοδοξίας. Το ζητούμενο είναι να φύγουμε από αυτή την μίζερη ατμόσφαιρα που καθηλώνει τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας. Όμως η υπέρβαση της δημοσιονομικής κρίσης, η μείωση του  ελλείμματος και ο έλεγχος του δημοσίου χρέους είναι -είτε το θέλουμε είτε όχι- η θεμελιώδης προϋπόθεση για να μπορέσουμε να στηρίξουμε την ανάπτυξη και την πραγματική οικονομία και να δώσουμε ξανά ελπίδα αποκατάστασης των εισοδηματικών απωλειών και κυρίως ελπίδα αποκατάστασης των σχεδίων ζωής. Τα πρόσθετα αναπτυξιακά μέτρα που χρειάζονται, ξέρουμε ότι δεν αρκεί να είναι συνήθη και συμβατικά, αλλά πρέπει να είναι έκτακτα και ριζοσπαστικά.

Πως γίνεται να μειώνονται οι μισθοί και να αυξάνονται οι τιμές;


Ευ. Βενιζέλος: Αυτό είναι δυστυχώς το πρόβλημα του στασιμοπληθωρισμού που αντιμετωπίζουμε, με ύφεση και ταυτόχρονα πληθωρισμό πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα ίδια τα δημοσιονομικά μέτρα στο βαθμό που αφορούν την αύξηση του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, προκαλούν σε κάποιο βαθμό αύξηση των τιμών. Σημασία για εμάς έχει πρωτίστως το καλάθι της νοικοκυράς, το καλάθι του φτωχού και μεσαίου νοικοκυριού που είναι ένας δείκτης διαφορετικός από τον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή. Το Υπουργείο Οικονομίας αγωνίζεται, ασκεί πιέσεις στους κρίσιμους τομείς, εντοπίζει τις ολιγοπωλειακές συγκεντρώσεις, κινητοποιεί την Επιτροπή Ανταγωνισμού, εντείνει τους ελέγχους, επιδιώκει συμφωνίες κυρίων. Αυτά τα έχουμε ξανακάνει με επιτυχία την περίοδο που επιδιώκαμε την ένταξή μας στην ΟΝΕ.

Οι τράπεζες έχουν «καθίσει». Δεν δίνουν δάνεια ούτε για σπίτια πλέον.

Ευ. Βενιζέλος: Το πρώτο πρόβλημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι το τραπεζικό σύστημα. Η συγκρότηση και εφαρμογή μιας νέας τραπεζικής πολιτικής, που θα καταστήσει τις ελληνικές τράπεζες ισχυρές, ανθεκτικές, ικανές να αποκτήσουν ξανά τον ρόλο τους, όχι μόνο στην χρηματοοικονομική σφαίρα, αλλά και στο πεδίο της πραγματικής οικονομίας. Το πακέτο στήριξης των τραπεζών έχει φτάσει πλέον στα 53 δισ. ευρώ, αν προσθέσει κανείς τα 28 δισ. του αρχικού πακέτου, τα 15 εκατομμύρια του νέου πακέτου εγγυήσεων και τα 10 εκατομμύρια του Ταμείου Ανακεφαλαιοδότησης. Χρειάζεται όμως μεγάλη προσοχή στην συγκρότηση και λειτουργία του ταμείου αυτού και στις σχέσεις με την Ε.Κ.Τ. Εκ των πραγμάτων, η σχέση κράτους και τραπεζών έχει γίνει εξαιρετικά στενή και αυτό πρέπει να αποκτήσει διαφάνεια και προοπτική ώστε και η διαχείριση του δημοσίου χρέους να διευκολυνθεί και να λειτουργήσει αναπτυξιακά το τραπεζικό σύστημα.

Γιατί εγκαταλείφθηκαν τα μεγάλα έργα;


Ευ. Βενιζέλος: Αντιθέτως, απόφαση της κυβέρνησης αλλά και ανάγκη της χώρας είναι να προωθηθούν αυτά που ονομάζονται «μεγάλα έργα». Όχι μόνο τα δημόσια έργα, αλλά γενικότερα οι μεγάλες επενδύσεις. Χρειαζόμαστε ξένες άμεσες επενδύσεις και γενικότερα ιδιωτικές επενδύσεις. Και γι’ αυτό έχουμε πολλές φορές τονίσει την ανάγκη να αξιοποιήσουμε την  ολυμπιακή εμπειρία, το σχήμα της ΔΕΣΟΠ και την ολυμπιακή νομοθεσία. Βεβαίως, τότε χρειάστηκε ο οριζόντιος συντονισμός και η πλήρης κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού, χρειάστηκαν πολλές νομοθετικές επεμβάσεις της Βουλής και ένας ειλικρινής και αποτελεσματικός διάλογος με τη Δικαιοσύνη. Αρκεί να σας πω ότι για τα επώνυμα ολυμπιακά έργα, χρειάστηκε να εκδοθούν 50 αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ. Και βεβαίως χρειάστηκε ευρύτατη εθνική συναίνεση, ένα κλίμα κοινωνικής αποδοχής και συμμετοχής, γιατί χωρίς αυτό δεν μπορεί τίποτα να γίνει. Άρα η κρίση πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως ευκαιρία για να προωθηθεί ένας νέος εθνικός στόχος: η ανόρθωση της χώρας.

Σε μια δύσκολη περίοδο η κυβέρνηση κάνει πιο εύκολες τις απολύσεις. Δεν φοβάστε την έκρηξη της ανεργίας;

Ευ. Βενιζέλος: Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα έχει δυστυχώς ήδη πάρα πολλές ατυπίες που καθιστούν τις εργασιακές σχέσεις ευέλικτες πολύ περισσότερο από ό,τι π.χ. στη Δανία. Άρα οι τροποποιήσεις της εργατικής νομοθεσίας, περισσότερο σηματοδοτούν προς τα έξω την πρόθεσή μας να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Άλλωστε το πρόβλημα της ατυπίας δεν εμφανίζεται στις μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά στον τεράστιο όγκο εργαζομένων που απασχολείται στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, όπου και η δυνατότητα ελέγχου και η δυνατότητα διαμόρφωσης τυπικών σχέσεων είναι περιορισμένη. Άρα όλα αυτά τα μέτρα κατατείνουν στην ενίσχυση της απασχόλησης, ακριβώς επειδή υπάρχει ο κίνδυνος διόγκωσης της ανεργίας λόγω της ύφεσης και της γενικότερης οικονομικής κρίσης. Δεν είναι τα μέτρα που προκαλούν την ανεργία αλλά  η οικονομική κατάσταση και οι δυσκολίες των επιχειρήσεων.

Σας ανησυχεί το ενδεχόμενο κοινωνικής έκρηξης;

Ευ. Βενιζέλος: Προφανώς και μας ανησυχεί. Ποιος μπορεί να αποδεχθεί την περικοπή της σύνταξής του ή των αποδοχών του και άρα τη μείωση της αγοραστικής του δύναμης, έστω κι αν αυτή είναι μικρή, έστω κι αν αυτή αφορά πρωτίστως τους εργαζομένους στον δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα; Δηλαδή εργαζόμενους που βρίσκονται σε καθεστώς εργασιακής ασφάλειας σε σχέση με τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Μάλιστα ενώ οι περικοπές στους μισθούς και τις συντάξεις εφαρμόζονται άμεσα, τα φορολογικά μέτρα τα οποία αφορούν τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες – πλην της έκτακτης εισφοράς – θα αποδώσουν με την πλήρη εφαρμογή της νέας φορολογικής νομοθεσίας. Έχει συνεπώς μεγάλη σημασία να πείθεται η κοινωνία ότι τα μέτρα έχουν εσωτερική ισορροπία και δικαιοσύνη. Οι Έλληνες πολίτες καλούνται μετά από πολλά χρόνια να αποδεχθούν πως δεν είναι ιστορικά διασφαλισμένη η συνεχής αύξηση του εισοδήματός τους και της αγοραστικής τους δύναμης, αλλά ότι μπορεί να γίνει και μια αντίστροφη κίνηση. Προσωρινά όμως, γιατί βασική μας υποχρέωση, όχι μόνο οικονομική και πολιτική, αλλά πρωτίστως ηθική είναι να αποκαταστήσουμε τις εισοδηματικές απώλειες μόλις διαμορφωθούν νέες συνθήκες.

Το πολιτικό κόστος; Το ΠΑΣΟΚ έκανε τα ακριβώς ανάποδα από αυτά που έλεγε στο προεκλογικό του πρόγραμμα...

Ευ. Βενιζέλος: Αν αντιμετωπίζουμε τα θέματα αυτά με μια κλασική αντίληψη περί πολιτικού κόστους δεν θα καταλήξουμε πουθενά, θα είμαστε κατώτεροι των περιστάσεων. Άλλωστε, τώρα η χώρα διέρχεται μια περίοδο οξεία κρίσης και η κυβέρνηση είναι μια κυβέρνηση διαχείρισης της κρίσης, ως εκ τούτου, σημασία έχει να πεισθεί η ελληνική κοινωνία ότι έχουμε ένα σχέδιο, το οποίο έχει αρχή, μέση και τέλος. Ότι υπάρχει ένα σημείο αναφοράς, που γεννά αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας. Εάν η εφαρμογή αυτού του αναγκαστικού προγράμματος, που είναι αναμφίβολα επώδυνο και σκληρό, συνεπάγεται την καταβολή ενός πολιτικού κόστους, τότε είμαστε υποχρεωμένοι να αναλάβουμε τον κίνδυνο αυτού του κόστους. Διότι σημασία έχει να μην υπάρχει μεγαλύτερο εθνικό και κοινωνικό κόστος. Άρα, μεταξύ εθνικού, κοινωνικού και πολιτικού κόστους, οφείλουμε να επιλέξουμε το πολιτικό κόστος.

Αλήθεια, έχουμε ξεπεράσει τον κίνδυνο νέων μέτρων ή χρεοκοπίας;

Ευ. Βενιζέλος: Ανάγκη νέων μέτρων δεν υπάρχει. Ειδικά για το 2010 έχουμε σημαντικό περιθώριο ασφάλειας. Η συνολική δέσμη μέτρων προσεγγίζει το 9% του ΑΕΠ, ενώ η τυπική επιδίωξη είναι να πετύχουμε μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κατά 4%. Άρα είμαι βέβαιος ότι αυτόν τον στόχο θα τον υπερβούμε και θα στείλουμε ένα θετικό και αισιόδοξο μήνυμα που θα μας επιτρέψει να επανατοποθετήσουμε πολλά πράγματα και στο εσωτερικό και διεθνώς. Ο όγκος του προγράμματος υποστήριξης - τα 110 δισ.- σε συνδυασμό με το μεγάλο πανευρωπαϊκό πακέτο που έχει δημιουργηθεί. το οποίο προσεγγίζει το 1 τρισεκατομμύριο, αν λάβει κανείς υπόψη και την συνεισφορά και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προφανώς έχουν αποτρέψει τον κίνδυνο της χρεοκοπίας και έχουν διαμορφώσει νέα ευρωπαϊκά και διεθνή συμφραζόμενα. Αυτό που εξελίσσεται αυτήν την στιγμή είναι στην πραγματικότητα μια παγκόσμια δημοσιονομική κρίση, που είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα των μεγάλων παρεμβάσεων που αναγκάστηκαν να κάνουν τα κράτη, στην πρώτη φάση της διεθνούς οικονομικής κρίσης, για να στηρίξουν τα χρηματοπιστωτικά τους συστήματα.

Θα καταφέρει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει τους κερδοσκόπους;

Ευ. Βενιζέλος: Το μεγάλο στοίχημα για την Ευρώπη είναι να ξεπεράσει την αμηχανία και την αδικαιολόγητη καθυστέρηση που επέδειξε ώς τώρα. Τώρα πλέον είναι προφανές ότι το πρόβλημα δεν είναι η Ελλάδα ή ο ευρωπαϊκός νότος, αλλά συνολικά το διεθνές οικονομικό και νομισματικό σύστημα. Χρειαζόμαστε αναμφίβολα ένα νέο Bretton Woods, χρειαζόμαστε ένα πραγματικό σύστημα παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης. Εφόσον πιστεύουμε στο ευρώ και εφόσον θέλουμε να υπάρχει η Νομισματική Ένωση, αυτή πρέπει να είναι όχι μόνο νομισματική αλλά και οικονομική. Κυρίως πρέπει να αποκτήσει εντονότερα πολιτικά χαρακτηριστικά. Είναι πολύ σημαντικό, το ότι μέσα από την πίεση της ανάγκης, αναπροσαρμόσθηκε πρωτίστως ο ίδιος ο θεσμικός ρόλος της ΕΚΤ, η οποία πλέον, έστω με καθυστέρηση, κάνει τις κινήσεις που κάνουν όλες οι κεντρικές τράπεζες, σε όλες τις μεγάλες οικονομίες. Αυτή η αδυσώπητη μάχη μεταξύ διεθνούς πολιτικού συστήματος και διεθνών αγορών, πρέπει αναμφίβολα να κερδηθεί από τα πολιτικά συστήματα. Μπορεί το καθένα από τα πολιτικά συστήματα να έχει τεράστιες παθογένειες, αλλά αν πρόκειται να διαλέξω μεταξύ πολιτικής και δημοκρατίας από την μια μεριά και ανεξέλεγκτης λειτουργίας των αγορών από την άλλη, θα διαλέξω αναμφίβολα το πρώτο. Γιατί αυτό μου προστατεύει το επίπεδο ζωής και το επίπεδο πολιτισμού, ενώ το δεύτερο οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον εκβαρβαρισμό .
Tags: Συνεντεύξεις 2010