Κυριακή 14 Μαρτίου 2010


Η περιοδεία του κ. Γ. Παπανδρέου σε Βερολίνο, Παρίσι και Ουάσιγκτον δημιούργησε εξαιρετικές εντυπώσεις και μεγάλες προσδοκίες. Κατά τη γνώμη σας έφεραν οι επισκέψεις αυτές πρακτικά αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία;


Ευ. Βενιζέλος: Αυτό που άμεσα ενδιαφέρει την ελληνική οικονομία είναι η δημοσιονομική αποσυμφόρηση, δηλαδή η μείωση του κόστους του δημόσιου δανεισμού σε λογικά επίπεδα. Είναι αποδεκτό να αποκομίζουν εύλογο κέρδος οι πιστωτές. Είναι όμως απολύτως αναγκαίο να σπάσει ο φαύλος κύκλος των κερδοσκοπικών επιτοκίων.  Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παίζει πάντα καθοριστικό ρόλο διευκολύνοντας το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, και δεν είναι τόσο δύσκολο να πιεστούν και να πειστούν ορισμένοι βασικοί διαπραγματευτές ελληνικών ομολόγων να διαμορφώσουν στην επόμενη έκδοση τίτλων εύλογα επίπεδα επιτοκίων.


Στο μεταξύ, είναι πολύ σημαντικό να συγκεκριμενοποιηθούν και να προωθηθούν οι πολιτικές δεσμεύσεις για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου παγκόσμιας και σίγουρα ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης, που επιβάλλει κανόνες διαφάνειας και θέτει φραγμούς σε αντιφατικές συμπεριφορές, στη διαχείριση συγκρουόμενων συμφερόντων και στη δημιουργία τεχνητών κερδοσκοπικών πιέσεων.

Το στοίχημα για την κυβέρνηση τώρα είναι η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων. Πιστεύετε ότι υπάρχουν σημεία στο Πρόγραμμα Σταθερότητας που θέτουν ορισμένες πτυχές του σε αμφιβολία;


Ευ. Βενιζέλος: Η συνολική δέσμη μέτρων στοχεύει ονομαστικά στη συγκέντρωση 16 δισ. ευρώ, δηλαδή ενός ποσοστού του ΑΕΠ που φτάνει το 6,5%. Η πραγματική φιλοδοξία είναι μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κατά 4%, αλλά είναι λογικό να έχουμε ένα περιθώριο ασφάλειας. Η βασική παραδοχή του προγράμματος είναι πως θα έχουμε ελαφρά (-0,3%) και όχι μεγάλη ύφεση. Αυτό είναι κατά τη γνώμη μου το μείζον ζήτημα. Να περιορίσουμε, μέσα από τη λήψη μέτρων που αφορούν την πραγματική οικονομία, την ύφεση. Ολες οι πρωτοβουλίες σε σχέση με το ΤΕΜΠΕ, τον τουρισμό, την οικοδομή, τη στήριξη της απασχόλησης στοχεύουν εκεί.

Το τελευταίο διάστημα επικρατεί αναταραχή στο εσωτερικό της κυβέρνησης και του ΠαΣοΚ. Θεωρείτε ότι ορισμένα στελέχη αντί να ανταποκριθούν στις δυσκολίες της εποχής έχουν επιλέξει να συνομιλούν με την πολιτική τους πελατεία;

Ευ. Βενιζέλος: Αδυνατώ να δεχθώ ότι στελέχη του ΠαΣοΚ και πολύ περισσότερο της κυβέρνησης προσεγγίζουν έτσι μια τόσο κρίσιμη εθνική περίσταση. Αλίμονο αν σε τέτοιες περιπτώσεις το κριτήριό μας είναι προσωπικό ή μικροκομματικό.

Τότε πώς εξηγείτε το γεγονός ότι στις δύσκολες αυτές στιγμές βρίσκονται στο πλευρό του κ.Παπανδρέου κάποιοι που ήταν απέναντί του πριν από τρία χρόνια ενώ αντιδρούν παλιοί του σύμμαχοι;


Ευ. Βενιζέλος: Δεν θα ταξινομούσα ποτέ έτσι τα πολιτικά στελέχη. Η πραγματική διάκριση είναι ανάμεσα σε πολιτικά υπεύθυνα πρόσωπα και σε “πολιτευτές”.

Οταν μιλάτε για «πολιτευτές» έχετε συγκεκριμένα πρόσωπα στο μυαλό σας;


Ευ. Βενιζέλος: Οι πολίτες έχουν τους πάντες στο μυαλό τους και ταξινομημένους.

Η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί ότι τα μέτρα είναι άδικα.Κατά την άποψή σας τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση για να ανατραπεί αυτή η εντύπωση;

Ευ. Βενιζέλος: Οπως έχουμε κατ΄ επανάληψη τονίσει θα αρχίσουν να εφαρμόζονται και τα μέτρα κοινωνικής και αναπτυξιακής αντιρρόπησης των μέτρων που συνιστούν περιορισμό εισοδήματος. Μόνον αν η Ελλάδα αποκτήσει τα χαρακτηριστικά μιας φιλοεπενδυτικής χώρας θα αποκτήσει και τα χαρακτηριστικά μιας χώρας φιλικής προς την απασχόληση και τον εργαζόμενο.

Οι τράπεζες όμως βοηθούν; Εχουν «στεγνώσει» οι χρηματοδοτήσεις.


Ευ. Βενιζέλος: Οι τράπεζες πρέπει αναμφίβολα να είναι συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις και να δείχνουν ότι αντιλαμβάνονται τη δυσκολία της περιόδου. Από την άλλη μεριά όμως, είναι απολύτως αναγκαίο να συνυπάρχει το κράτος με τις τράπεζες, να βρεθεί ένας νέος τρόπος αποτελεσματικής συνεργασίας για τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας και της απασχόλησης. Ολα τα μέτρα αναπτυξιακού και κοινωνικού χαρακτήρα μπορούν να διευκολυνθούν μέσα από το τραπεζικό σύστημα εάν και αυτό υιοθετήσει ορισμένα θεμελιώδη αναπτυξιακά και κοινωνικά κριτήρια.

Σε περίπτωση που το Πρόγραμμα Σταθερότητας δεν πιάσει τους στόχους του, εκτιμάτε ότι η κοινωνία μπορεί να αντέξει επιπλέον μέτρα;

Ευ. Βενιζέλος: Δεν υπάρχουν περιθώρια για νέα μέτρα εισοδηματικού χαρακτήρα, δηλαδή για περιορισμό των αποδοχών στο Δημόσιο, αλλά υπάρχει περιθώριο και ανάγκη για μέτρα που αφορούν την περαιτέρω εκλογίκευση των δημοσίων δαπανών, τη γρήγορη εφαρμογή του νέου φορολογικού συστήματος, την ασφαλιστική μεταρρύθμιση, την αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου. Αρα υπάρχει περιθώριο για μέτρα που, όπως ανέφερα, οριοθετούν την ύφεση.

Γίνεται μεγάλη συζήτηση για την πιθανότητα επέκτασης των περικοπών στον ιδιωτικό τομέα, αρχής γενομένης από τον 14ο μισθό. Θεωρείτε ότι πρέπει η κυβέρνηση να προχωρήσει σε μέτρα όπως η ευελιξία στην αγορά εργασίας ή ο περιορισμός των συλλογικών διαπραγματεύσεων στον ιδιωτικό τομέα;

Ευ. Βενιζέλος: Οι συλλογικές διαπραγματεύσεις είναι κατοχυρωμένες συνταγματικά, με διεθνείς συμβάσεις εργασίας και με κανόνες του ευρωπαϊκού δικαίου. Ως προς την αγορά εργασίας δε, οι πρόσφατες ρυθμίσεις του υπουργείου Εργασίας καθιστούν πιο ορθολογική και διαφανή μια αγορά που έχει ήδη ενσωματωμένες πάρα πολλές ευελιξίες, τόσο τυπικές όσο και άτυπες. Αλλωστε το ίδιο το μικρό/μέσο μέγεθος της ελληνικής επιχείρησης, το γεγονός ότι έχουμε τεράστιο αριθμό οικογενειακών επιχειρήσεων με συμβοηθούντα μέλη, καθιστά την ελληνική αγορά εργασίας εγγενώς ευέλικτη. Εχει σημασία αντιθέτως να διευκολύνουμε την απασχόληση με κάθε είδους μέτρα. Για παράδειγμα, μέσα από μια διαδικασία φορολογικών διευκολύνσεων υπέρ της μισθωτής εργασίας. Και στην ασφαλιστική μεταρρύθμιση είμαι βέβαιος ότι το αρμόδιο υπουργείο θα επιμείνει στην ανάγκη μιας ευνοϊκότερης μεταχείρισης των επιχειρήσεων έντασης εργασίας σε σχέση με τις επιχειρήσεις έντασης κεφαλαίου, σταθμίζοντας από κοινού τις ασφαλιστικές και τις φορολογικές υποχρεώσεις.

Εσείς έχετε ταχθεί υπέρ του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας και μιας ευρωπαϊκής λύσης. Αν η κατάσταση φτάσει σε αδιέξοδο και δεν υπάρξει ευρωπαϊκή λύση, θα εξακολουθήσετε να απορρίπτετε τη λύση του ΔΝΤ;

Ευ. Βενιζέλος: Οταν κάνουμε ως χώρα μια προσπάθεια να βρούμε λύση μέσω της συμμετοχής στις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων αλλά με λογικά και διαφανή επιτόκια, το να μιλούμε συνεχώς για το ΔΝΤ δεν νομίζω ότι μας βοηθά. Διότι, είναι σα να θέτουμε σε αμφισβήτηση την ικανότητά μας να δανειζόμαστε, ενώ αυτή η ικανότητα υπάρχει, μόνον που πρέπει να συνοδεύεται από λογικά επιτόκια. Δεν πρέπει λοιπόν με τον τρόπο που συζητάμε να βοηθούμε στην αυτοεκπλήρωση μιας προφητείας. Αυτό το νόημα- από ό,τι αντιλαμβάνομαι- είχαν και προσεκτικές απαντήσεις που έδωσε ο Πρωθυπουργός στις σχετικές ερωτήσεις που δέχθηκε στο εξωτερικό.

Ο κ. Παπανδρέου δήλωσε όμως ότι με τον τρόπο που χειριστήκαμε τα δημοσιονομικά μας χάσαμε ένα τμήμα της εθνικής μας κυριαρχίας. Πιστεύετε ότι αυτή η απώλεια μπορεί να έχει αντίκτυπο και στα εθνικά θέματα;


Ευ. Βενιζέλος: Σας απαντώ κατηγορηματικά, όχι. Σε μας εναπόκειται να έχουμε την αυτοπεποίθηση, την ικανότητα χειρισμού και τα αντανακλαστικά που πρέπει. Με στρατηγική σοβαρότητα και ψυχραιμία, χωρίς μικρομεγαλισμούς αλλά και χωρίς ηττοπάθειες και διολισθήσεις.




* H συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΒΗΜΑ της Κυριακής, στις 14/03/2010

Tags: Συνεντεύξεις 2010