24 Νοεμβρίου 2008

Παρέμβαση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επερώτησης Βουλευτών του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, σχετικά με την ανέγερση νέων σωφρονιστικών καταστημάτων.


 

Εμείς κάναμε μία προσπάθεια να βοηθήσουμε την Κυβέρνηση με καλόπιστη, δημιουργική και θεσμική κριτική. Συμφωνούμε ότι το θέμα έχει βάθος και ότι χρειάζεται μία συστηματική και συνεχή αντιμετώπιση στην πηγή, στη μήτρα του προβλήματος; Συμφωνούμε. Συμφωνούμε ότι η μήτρα του προβλήματος των φυλακών δεν είναι αυτές καθ’ εαυτές οι φυλακές ούτε το πρόγραμμα, αλλά ο τρόπος με τον οποίο διαρθρώνεται και εφαρμόζεται η ποινική μας νομοθεσία;

Συμφωνούμε ότι το πρόβλημα είναι πρωτίστως τα ελλείμματα που υπάρχουν στη νομοθεσία και την εφαρμογή της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, στα στερεότυπα περί αλλοδαπών, όπως αυτά αποτυπώνονται στον υπερβολικά δυσανάλογα μεγάλο αριθμό εγκλείστων αλλοδαπών;

Συμφωνούμε ότι υπάρχει πρόβλημα νοοτροπίας στη δικαιοσύνη; Συμφωνούμε ότι φοβούνται οι δικαστές; Ότι ο επιεικής δικαστής είναι ύποπτος και η καριέρα του κινδυνεύει, ενώ ο αυστηρός και άδικος δικαστής δεν έχει κινδυνεύσει ποτέ υπηρεσιακά;

Συμφωνούμε ότι υπάρχει ένα πρόβλημα υπερβολικών κακουργηματικών ποινών στην ελληνική νομοθεσία και ότι έχουμε ανάγκη να ξαναδούμε όλα τα αδικήματα και να τα επανατοποθετήσουμε στην κλίμακα των ποινικών αξιών και απαξιών; Να δούμε ποια πρέπει να είναι όντως κακουργήματα και ποια πρέπει να περιοριστούν σε πλημμεληματικές μορφές;

Συμφωνούμε ότι υπάρχει ανάγκη για μία νέα αντίληψη σε σχέση με τα σωφρονιστικά καταστήματα; Μία άλλη αρχιτεκτονική αντίληψη, μια άλλη λειτουργική αντίληψη;

Εάν συμφωνούμε σ’ αυτά, τότε μπορούμε να εφαρμόσουμε το παλαιό πόρισμα της διακομματικής επιτροπής που είχε λειτουργήσει και το οποίο ποτέ στην πραγματικότητα δεν έγινε σεβαστό και δεν εφαρμόστηκε και μπορούμε να μείνουμε πιστοί ως πολιτεία σε μία ενιαία γραμμή.

Όμως, όταν βεβαίως, όπως όλοι είπαν εδώ, χρησιμοποιούνται τα θέματα του ποινικού δικαίου και του σωφρονισμού προκειμένου να ωραιοποιήσουμε τις αντιφάσεις της κοινωνίας και της κοινής γνώμης, δεν θα καταλήξουμε ποτέ σε ένα ολοκληρωμένο συμπέρασμα.

Γι’ αυτό πρέπει ο πολιτικός μας λόγος στα θέματα αυτά να είναι πιο ειλικρινής, πιο άμεσος, πιο ευθύβολος, πιο ουσιαστικός. Γι’ αυτό σας μίλησα προηγουμένως για την αυταρέσκεια των λόγων σας. Αυτό δεν αφορούσε εσάς προσωπικά. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεστε την πολιτική του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης μπορεί να παίξει πολύ σημαντικό ρόλο σ’ αυτά τα θέματα.

Φέρτε μία πρόταση ριζικής αναθεώρησης του Ποινικού Κώδικα, του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και του Σωφρονιστικού Κώδικα. Ωρίμασαν οι συνθήκες. Συγκροτήστε, όμως μία σωστή νομοπαρασκευαστική επιτροπή, στην οποία να εκπροσωπούνται οι επιστημονικές αντιλήψεις, οι νοοτροπίες που απαιτούνται.
Διότι αν μου κάνετε μια νομοπαρασκευαστική επιτροπή η οποία διέπεται από μία αστυνομικού χαρακτήρα νοοτροπία και όχι από μία δικαστικού και επιστημονικού χαρακτήρα νοοτροπία, θα καταλήξετε σε λανθασμένα αποτελέσματα.

Έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία, λοιπόν, να δούμε τι ιδεολογικές αντιλήψεις και παραδοχές κρύβονται πίσω από αυτά τα ζητήματα. Και πρέπει να κάνουμε μία εκτενή συζήτηση στη Βουλή γι’ αυτά τα μεγάλα ερωτήματα τα οποία θα οξυνθούν τώρα λόγω της οικονομικής κρίσης και λόγω της επαπειλούμενης αύξησης της ανεργίας.

Και πρέπει η κοινωνία να αποκτήσει αντιστάσεις και αντοχές, να τοποθετηθούν τα κόμματα, οι πολιτικές δυνάμεις, οι Βουλευτές, οι διανοούμενοι, τα Μέσα Ενημέρωσης και να καταλάβει ο κάθε πολίτης ποια είναι τα ερωτήματα τα οποία τίθενται.

Διότι δεν μπορείς να στερήσεις από τους ανθρώπους τη φυσική ροπή τους προς καλύτερη κατάσταση. Και εμείς οι οποίοι ήμασταν χώρα εξαγωγής μεταναστών, πρέπει ως χώρα υποδοχής μεταναστών να φερόμαστε, όπως θα θέλαμε να φέρονται στους πολίτες μας οι παλαιές χώρες υποδοχής μεταναστών. Και όταν χαιρόμαστε για τις επιτυχίες του απανταχού Ελληνισμού και όταν καμαρώνουμε για τους απόδημους Έλληνες και για τη θέση που κατέχουν στις χώρες και τις κοινωνίες υποδοχής, πρέπει να σκεφτόμαστε ότι υπάρχουν και κάποιοι άλλοι που περιμένουν το ίδιο από τους δικούς τους πολίτες που βρίσκονται εγκατεστημένοι στην Ελλάδα.

Η αμοιβαιότητα και το αίσθημα δικαίου είναι πάρα πολύ απαιτητικές υποθέσεις. Και πρέπει να εξασκηθεί το αίσθημά μας και το ένστικτό μας το κοινωνικό γύρω από τα θέματα αυτά. Και από την άποψη αυτή η ποινική νομοθεσία, η ποινικοδικονομική νομοθεσία και η σωφρονιστική νομοθεσία παίζουν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο. Είναι μεγάλο σχολείο οι φυλακές από την άποψη αυτή, οι οποίες επηρεάζουν πάρα πολύ αυτό που συμβαίνει εκτός φυλακών, διότι όταν δεν μπορούμε να τις θέσουμε υπό θεσμικό έλεγχο, τότε γίνονται ουσιαστικά ένα κέντρο διαρκούς αναπαραγωγής και διεύρυνσης της εγκληματικότητας.

Και για να έρθω σε ένα τελευταίο παράδειγμα και να κλείσω μ’ αυτό, εάν θεωρούμε ότι θα λύσουμε το πρόβλημα των ναρκωτικών, βάζοντας όσο μπορούμε πιο πολλούς χρήστες στη φυλακή, κάνουμε λάθος. Εάν θεωρούμε ότι θα λύσουμε το πρόβλημα των ναρκωτικών με την εύκολη λύση της υποκατάστασης, καταδικάζουμε τους ανθρώπους αυτούς σε μόνιμη εξάρτιση στοιχειωδώς ελεγχόμενη, όσο ελέγχεται, κάνουμε λάθος. Διότι η υποτροπή είναι πάρα πολύ μεγάλη. Η φυλακή δεν σώζει κανέναν, ούτε την κοινωνία ούτε τον εγκληματία ούτε το χρήστη, κανέναν. Δεν έχει σώσει ποτέ κανέναν. Άλλες μέθοδοι, όπως είναι τα διάφορα συστήματα απεξάρτησης, κυρίως τα στεγνά προγράμματα, όπου χρειάζεται και τα προγράμματα υποκατάστασης, κυρίως κατά τη φάση της σωματικής απεξάρτησης, αυτά ναι. Αυτά αποδίδουν αποτελέσματα. Σ’ αυτά απαιτούνται κοινές δράσεις και του Υπουργείου Δικαιοσύνης και του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Το έχετε πει, έχει ένα ωραίο όνομα, αλλά δεν κάνει τίποτα, γιατί καταρρέει το Ε.Σ.Υ. παταγωδώς. Απαιτείται, λοιπόν, κοινή δράση των δύο Υπουργείων και περιμένουμε να μας δώσετε την ευκαιρία –θα μας τη δώσετε και με το νομοσχέδιο που συζητείται αύριο στην Επιτροπή- να συζητήσουμε γύρω από τα θέματα αυτά.

Tags: Ασφάλεια | Αντεγκληματική Πολιτική