30 Δεκεμβρίου 2005

Αναθεώρηση με μνήμη και γνώση

του Ευ. Βενιζέλου

1.    Η αναθεώρηση του Συντάγματος σε όλες τις θεσμικά ώριμες χώρες είναι ένα συνηθισμένο και φυσιολογικό φαινόμενο καθώς η ανάγκη εναρμόνισης των συνταγματικών θεσμών με τα δεδομένα της εποχής επιβάλλει προσαρμογές πολύ ταχύτερες από ότι στο παρελθόν. Η αναθεώρηση δεν είναι ούτε πολιτική υπεκφυγή ούτε πεδίο δόξης για κάθε είδους θεσμικό ερασιτεχνισμό ή πολιτική επιπολαιότητα. Απαιτείται σοβαρότητα, ιστορική μνήμη και καλή γνώση των θεμάτων, αλλιώς δεν μπορούν να αξιολογηθούν ούτε τα εγχώρια θεσμικά δεδομένα ούτε ενδιαφέροντα συγκριτικά στοιχεία  από άλλες χώρες.

2.    Η αναθεώρηση είναι μια πολιτική διαδικασία και όχι ένα επιστημονικό σεμινάριο. Εξαρτάται από τον κοινοβουλευτικό συσχετισμό δυνάμεων. Δεν αρκεί μάλιστα η απλή πλειοψηφία των 151 βουλευτών, αλλά απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία τουλάχιστον 180 επί 300 βουλευτών. Άρα απαιτείται συμφωνία κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Η αναθεώρηση δεν είναι ζαριά που ρίχνεις και κερδίζεις ή χάνεις ανάλογα με την έκβαση των βουλευτικών εκλογών που μεσολαβούν.

Περισσότερα...

24 Δεκεμβρίου 2005

Το 2006 σηματοδοτείται συνήθως πολιτικά ως χρονιά των δημοτικών και νομαρχιακών εκλογών. Έχει όμως ήδη σφραγιστεί από το γεγονός ότι η χώρα καλείται να πορευθεί για τρίτη συνεχή χρονιά στα τυφλά χωρίς σχέδιο και χωρίς προϋπολογισμό. Όλοι γνωρίζουν και ρητά ή σιωπηρά αποδέχονται ότι ο προϋπολογισμός που ψηφίστηκε πριν από λίγες ημέρες είναι εικονικός και ανεφάρμοστος, όπως και το «επικαιροποιημενο» πρόγραμμα σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας για την περίοδο 2006-2008.

Ανάλογης σημασίας είναι και η πιστοποιημένη πια αδυναμία απορρόφησης του Γ’ Κ.Π.Σ., ενώ η συζήτηση εστιάζεται στο ύψος του Δ’ Κ.Π.Σ. για την περίοδο μετά το 2007, βλέπουμε να συντελείται η απώλεια των κονδυλίων του εν εξελίξει Γ’  Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.

Περισσότερα...

23 Δεκεμβρίου 2005

H αναθεώρηση είναι σε όλες τις χώρες που έχουν συνταγματική παράδοση και ωριμότητα μια συνηθισμένη διαδικασία. Δεν είναι όμως ούτε πρόσχημα για τη συγκάλυψη της πολιτικής αμηχανίας των κυβερνώντων ούτε «ρουλέτα» που θέτει σε κίνδυνο θεσμούς και θεμελιώδη δικαιώματα.

Το Σύνταγμα επιβάλλει την ευρύτερη συναίνεση γιατί απαιτεί να συγκεντρώνεται αυξημένη πλειοψηφία των 3/5 προκειμένου να συντελεστεί η αναθεώρηση μιας διάταξης. Αφήνει όμως το «παράθυρο» η διαδικασία να ολοκληρωθεί με την απλή πλειοψηφία των 151 βουλευτών, εάν στην αρχική φάση δεν συγκεντρώθηκε πλειοψηφία 3/5. Επειδή όμως η πρώτη Βουλή διαπιστώνει απλώς την ανάγκη αναθεώρησης και δεν προσδιορίζει ούτε την κατεύθυνση ούτε το περιεχόμενό της, ενώ η δεύτερη Βουλή είναι αυτή που αποφασίζει για το περιεχόμενο, σε αυτήν κρίνονται τα πράγματα. Για να υπάρχει συνεπώς η εγγύηση της ευρύτερης συναίνεσης, η δικλίδα των 180 ψήφων πρέπει να διατηρείται για τη δεύτερη Βουλή.

Περισσότερα...

5 Δεκεμβρίου 2005

Στόχος τα εργασιακά δικαιώματα

του Ευ. Βενιζέλου

Η κυβέρνηση πιεζόμενη πανταχόθεν λόγω του αδιεξόδου της οικονομικής της πολιτικής και της ουσιαστικής απόρριψης του προϋπολογισμού, επιχειρεί να οργανώσει με το νομοσχέδιο για τις ΔEKO έναν πολιτικό και επικοινωνιακό αντιπερισπασμό, προκειμένου να δώσει την εντύπωση ότι αναλαμβάνει «μεταρρυθμιστικές» πρωτοβουλίες. Kατέθεσε έτσι ένα ψευδεπίγραφο νομοσχέδιο για τις ΔEKO, ενώ στόχοι της είναι και πάλι οι εργαζόμενοι στον δημόσιο αλλά και στον ιδιωτικό τομέα, η ανατροπή των εγγυήσεων του εργατικού δικαίου και τελικά το ίδιο το κοινωνικό κράτος.

Mε το γνωστό δημαγωγικό τρόπο, η κυβέρνηση προσπαθεί να θέσει στο στόχαστρο τους λεγόμενους «προνομιούχους» εργαζομένους του ευρύτερου δημόσιου τομέα, θέλοντας να τροφοδοτήσει μία ενδοκοινωνική σύγκρουση. Eίναι όμως προφανές ότι όπως συνέβη τις προηγούμενες φορές, έτσι και τώρα, πίσω από την επίθεση κατά των εργασιακών δικαιωμάτων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα κρύβεται πάντοτε ένα σχέδιο περαιτέρω μείωσης των δικαιωμάτων και των αποδοχών των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.

Περισσότερα...

27 Νοεμβρίου 2005

Στην κοινοβουλευτική μας πρακτική, η κυβέρνηση είναι αυτή που ασκεί την νομοθετική πρωτοβουλία. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ή οι μεμονωμένοι βουλευτές σπανίως καταθέτουν προτάσεις νόμων γιατί αυτές απορρίπτονται, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων για θέματα συμβολικού χαρακτήρα, όπως το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.

Η κυβέρνηση έχει συνεπώς την υποχρέωση να ελέγχει το περιεχόμενο και τις πιθανές επιπτώσεις των νομοσχεδίων που καταθέτει στη Βουλή, ιδίως όταν με ένα νομοσχέδιο τροποποιούνται  διατάξεις ποινικού χαρακτήρα. Και αυτό γιατί το ποινικό δίκαιο οφείλει, όπως λέμε, να είναι τυποποιημένο και «γραμματοπαγές», έχει συνεπώς ιδιαίτερη σημασία το γράμμα της διάταξης, καθώς δεν μπορεί να γίνει δεκτή κάποια διορθωτική ερμηνεία που υπερβαίνει το γράμμα αυτό. Η υποχρέωση αυτή της κυβέρνησης για την καλή και οργανωμένη προκοινοβουλευτική και προνομοθετική προετοιμασία των διατάξεων συνδέεται και με την υποχρέωση της Βουλής και άρα της πλειοψηφίας της και του Προεδρείου της να οργανώνει σωστά την κοινοβουλευτική επεξεργασία από την πραγματικά αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή ή από περισσότερες επιτροπές μαζί, ενώ οι ακροάσεις των εξωκοινοβουλευτικών προσώπων επιτρέπουν στην επιτροπή να αξιολογήσει διάφορες προσεγγίσεις.

Περισσότερα...