Αθήνα, 4 Σεπτεμβρίου 2016

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην προσωπική ιστοσελίδα του

Τηλεοπτικό τοπίο: τώρα αρχίζουν τα δύσκολα 

Το φαινομενικά υψηλό τίμημα αναιρεί το κυβερνητικό επιχείρημα περί τεσσάρων αδειών!

Η διαδικασία αδειοδότησης των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών πανελλήνιας εμβέλειας δεν έληξε. Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα.

Το γενετικό ελάττωμα της παράκαμψης του ΕΣΡ δεν θεραπεύεται από το απλό πραγματικό γεγονός της διεξαγωγής της δημοπρασίας και δεν μπορεί να θεραπευτεί γιατί παραβιάζει βάναυσα τα άρθρα 15 και 101Α του Συντάγματος. Η ανάθεση της διεξαγωγής της διαδικασίας αυτής στη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας που υπάγεται στον Υπουργό Επικρατείας βασίστηκε στην επίκληση του «δικαίου της ανάγκης» που προκύπτει δήθεν λόγω της αδυναμίας επιλογής των μελών του ΕΣΡ από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής με αυξημένη πλειοψηφία 4/5 (που προβλέπεται από το άρθρο 101 Α του Συντάγματος λόγω της υπερεκπροσώπησης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στη Διάσκεψη).

Το «δίκαιο της ανάγκης» είναι όμως ένα νομικό σόφισμα άκρως επικίνδυνο για ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου που λειτουργεί ομαλά και όχι υπό συνθήκες πολιτειακής κρίσης. Το Σύνταγμα προβλέπει συγκεκριμένες διαδικασίες και εγγυήσεις για την αντιμετώπιση καταστάσεων ανάγκης στις οποίες δεν συμπεριλαμβάνεται η δυσκολία στην επιλογή των μελών των  ανεξάρτητων αρχών!  Η ύπαρξη ανεξαρτήτων αρχών σε πεδία όπως η ραδιοφωνία και η τηλεόραση λειτουργεί ως θεσμική εγγύηση πρωτίστως έναντι της εκτελεστικής εξουσίας από την οποία αφαιρέθηκαν, με την αναθεώρηση του Συντάγματος του 2001, οι σχετικές αρμοδιότητες που τώρα επανέρχονται κατά παράβαση του Συντάγματος σε αυτή υπό το πρόσχημα της αδυναμίας συγκρότησης του ΕΣΡ. Η ίδια η δήλωση του Γενικού Γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης ότι μπορούμε να περιμένουμε το ΕΣΡ για τις περιφερειακές άδειες συνιστά αυτοδιάψευση του συνταγματικά βάναυσου επιχειρήματος περί «δικαίου της ανάγκης».

Περισσότερα...

Αθήνα, 26 Ιουλίου 2016

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην προσωπική ιστοσελίδα του

Η συντεταγμένη πολιτεία θυσία στο βωμό της  συντεταγμένης υποχώρησης
Μια πρώτη αξιολόγηση των κυβερνητικών προτάσεων περί αναθεώρησης

Δεν υπάρχει πλέον κανένας θεσμικός φραγμός. Όλα υποτάσσονται στις ανάγκες ενός αδίστακτου πολιτικού αντιπερισπασμού. Η κυβέρνηση δήλωσε έτοιμη να θυσιάσει τις θεμελιώδεις εγγυήσεις του τυπικού, δηλαδή του γραπτού και αυστηρού, Συντάγματος της χώρας προκειμένου να συγκαλύψει τη δική της κρίση  νομιμοποίησης που πηγάζει από τις συνεχείς διαψεύσεις, τις κραυγαλέες ανακολουθίες και την προφανή πλέον αναποτελεσματικότητα της πολιτικής της. Καμία όμως κυβέρνηση δεν δικαιούται να μετατρέπει τη δική της πολιτική κρίση σε κρίση συνταγματική, σε κρίση των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου. 

Η κυβέρνηση δεν μετέχει στην αναθεωρητική διαδικασία

Αρχίζω από το διαδικαστικό πλαίσιο. Η πρωτοβουλία αναθεώρησης του Συντάγματος, σύμφωνα με το άρθρο 110 που θέτει τα διαδικαστικά και ουσιαστικά όρια της αναθεώρησης, δεν ανήκει στην κυβέρνηση αλλά στη Βουλή, δηλαδή στα κόμματα και τους βουλευτές. Η Κυβέρνηση ως συνταγματικό όργανο μετέχει και μάλιστα πρωταγωνιστικά στην άσκηση της νομοθετικής  εξουσίας, δεν μετέχει όμως στην άσκηση της αναθεωρητικής εξουσίας. Ο εκάστοτε πρωθυπουργός και οι υπουργοί μετέχουν στην αναθεωρητική διαδικασία μόνο υπό τη βουλευτική τους ιδιότητα. Στην αναθεωρητική διαδικασία, σύμφωνα με την πάγια ελληνική κοινοβουλευτική πρακτική, δεν ισχύει μάλιστα ούτε κομματική πειθαρχία. Οι βουλευτές, ακόμα και όταν είναι μέλη της κυβέρνησης, ενεργούν κατά συνείδηση. Στο παρελθόν (πχ 1963, 1975) οι βουλευτές που μετείχαν  στην κυβέρνηση ανέλαβαν αναθεωρητικού χαρακτήρα πρωτοβουλίες ως ομάδα βουλευτών και όχι ενεργώντας ως κυβερνητικό όργανο. 

Η εκδήλωση συνεπώς στο προαύλιο της Βουλής (κατ´ απομίμηση της περσινής εκδήλωσης για το τότε «επονείδιστο» χρέος, αν το θυμούνται κάποιοι) ήταν μια εκδήλωση όχι της κυβέρνησης αλλά του ΣΥΡΙΖΑ ως κόμματος και όσοι προσήλθαν αποδέχθηκαν πρόσκληση κομματική και όχι κρατική.

Περισσότερα...

Αθήνα, 9 Ιουλίου 2016

Άρθρο Ευ. Βενιζέλου στα ΝΕΑ Σαββατοκύριακο

This is a coup 

Η κυβέρνηση αποδέχεται και συνομολογεί ότι μεταβλήθηκαν ριζικά οι πολιτικοί συσχετισμοί που την έφεραν στην εξουσία τον Ιανουάριο και τη διατήρησαν σε αυτή, παρά τα όσα μεσολάβησαν, τον Σεπτέμβριο του 2015. Για αυτόν τον πολύ απλό λόγο επισπεύδει τώρα την αλλαγή του εκλογικού συστήματος και επιδιώκει την υπερψήφισή του από τα 2/3 ώστε η λεγόμενη απλή αναλογική να ισχύσει αμέσως, από τις επόμενες εκλογές. Αν το κίνητρο της κυβέρνησης ήταν θεσμικό ή ιδεολογικό, η αλλαγή του εκλογικού νόμου θα έπρεπε να έχει συντελεστεί μετά τις πρώτες εκλογές του Ιανουαρίου 2015 και πάντως πριν από τις δεύτερες εκλογές του Σεπτεμβρίου. Εδώ και 18 μήνες η χώρα κυβερνιέται από τη ρητορικά ετερογενή, αλλά ομογενοποιημένη χάρη στη νομή της εξουσίας σχετική πλειοψηφία ΣΥΡΙΖΑ / ΑΝΕΛ που μετατρέπεται σε απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία χάρη στο μπόνους που προσφέρεται στο πρώτο κόμμα από τον ισχύοντα εκλογικό νόμο χωρίς άλλες προϋποθέσεις. 

Πίσω από την εσπευσμένη αλλαγή του εκλογικού νόμου υποτίθεται ότι βρίσκεται η επιδίωξη του ΣΥΡΙΖΑ να διαμορφωθούν νέου τύπου κυβερνητικές συνεργασίες. Μοιράζονται άραγε τη φιλοδοξία αυτή με τους ΑΝΕΛ και τη θυμήθηκαν πότε ακριβώς; Όταν οι δημοσκοπήσεις και η κοινή εμπειρία κατέγραψαν την αλλαγή των συσχετισμών στο κοινωνικό σώμα, δηλαδή την κρίση πολιτικής νομιμοποίησης της σημερινής κυβέρνησης. Η επιδίωξη συνεπώς της κυβέρνησης δεν έχει αφηρημένα θεσμικά χαρακτηριστικά, αλλά κίνητρα συγκυριακά και τυχοδιωκτικά. Θέλει να ελέγξει την πτώση της και να διατηρήσει υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ τον ρόλο του κρίσιμου παράγοντα των εξελίξεων.

Περισσότερα...

Αθήνα, 27 Ιουνίου 2016

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην προσωπική ιστοσελίδα του, evenizelos.gr

Βρετανική αποχώρηση - Ευρωπαϊκός μετασχηματισμός
Συγκυρία, Ιστορία, Δημοκρατία

Το βρετανικό δημοψήφισμα μας αναγκάζει να στραφούμε ξανά στα θεμελιώδη ζητήματα. Τη σχέση συγκυρίας, ιστορίας και δημοκρατίας. Τη σχέση Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και κυριαρχίας των κρατών - μελών. Τη σχέση ευρωπαϊκής και εθνικής αυτοσυνειδησίας. Να στραφούμε δηλαδή σε ζητήματα που ενώ φαίνονται  αφηρημένα και θεωρητικά έχουν ασφυκτικά συγκεκριμένο και πρακτικό περιεχόμενο. 

Το βρετανικό δημοψήφισμα προκλήθηκε για λόγους εσωτερικής πολιτικής σκοπιμότητας, προκειμένου να  διευκολύνει την εκλογική νίκη των συντηρητικών το 2015. Προκειμένου να διασφαλίσει τη συνοχή του κυβερνώντος σήμερα κόμματος και να ενσωματώσει τους συντηρητικούς ευρωσκεπτικιστές στην εκλογική πλειοψηφία του κ. Κάμερον. Μέσα στον ένα περίπου χρόνο που μεσολάβησε η συγκυρία έγινε εντονότερα αντιευρωπαϊκή πρωτίστως λόγω προσφυγικής κρίσης. Δεν εφαρμόστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο πολιτικές λιτότητας. Δεν υπήρξαν μνημόνια. 

Η βρετανική εκλογική συγκυρία του Μαΐου του 2015 μετασχηματίσθηκε σε βρετανική δημοψηφισματική συγκυρία του 2016. Όλα αυτά συνέβησαν στο όνομα της δημοκρατίας και της αναγωγής στην κυρίαρχη βούληση του βρετανικού λαού.  Η Ιστορία περίμενε απλώς να καταγράψει την συγκυρία και να υποταχθεί σε αυτήν. Έστω προσωρινά.

Περισσότερα...

25 Μαΐου 2016

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου κατά την παρουσίαση του βιβλίου του «Μετασχηματισμοί του κράτους και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Διδάγματα της οικονομικής κρίσης: Η ελληνική περίπτωση», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «ΠΟΛΙΣ»

Ευχαριστώ για την παρουσία σας η οποία είναι πολύ θερμή. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ονομαστικά μόνο τους ευρισκόμενους επί σκηνής, τον Τάκη Θεοδωρόπουλο, γιατί είναι ένας γνήσιος Ευρωπαίος διανοούμενος και γιατί υπό την ιδιότητά του αυτή έχει μια βαθιά γνώση της ελληνικότητας.  Τον Γιώργο Προκοπάκη γιατί είναι ο μάχιμος εκπρόσωπος της κοινωνίας των πολιτών και είναι ένας θεωρητικός της πράξης.  Τον Παναγιώτη Ιωακειμίδη που είναι ο Πρύτανης των θεωρητικών της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στη χώρα μας.  Και, βεβαίως, τον Βασίλη Σκουρή που μας τίμησε όσο ελάχιστοι Έλληνες εκλεγόμενος προσωπικά, από τους συναδέλφους του δικαστές, πολλές φορές Πρόεδρος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό κάτι σημαίνει, στο πιο πολύπλοκο, το πιο εύθραυστο και το πιο χρήσιμο όργανο του οικοδομήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ευχαριστώ για την ελληνική έκδοση του βιβλίου τις εκδόσεις «ΠΟΛΙΣ» και προσωπικά το Νίκο Γκιώνη.  Ευχαριστώ όσους μνημονεύω στον πρόλογο του βιβλίου και θα μου επιτρέψετε να αναφέρω ονομαστικά  το νεότερο όλων, τον Παναγιώτη Δουδωνή, υποψήφιο Διδάκτορα του Συνταγματικού Δικαίου στην Οξφόρδη που με βοήθησε στην τελική επεξεργασία της αγγλικής εκδοχής  της μελέτης.

Στο βιβλίο  περιλαμβάνεται η βασική μελέτη που δημοσιεύτηκε πριν από μερικούς μήνες στο CEPS στις Βρυξέλλες, στο Center for European Policy Studies, και ως επίμετρο μία μικρότερη μελέτη που δημοσιεύεται σε ένα νέο περιοδικό που εκδίδεται στην Ελλάδα, ξενόγλωσσο, το European Politeia.  Η ελληνική εκδοχή της μελέτης αυτής προδημοσιεύεται από τον τόμο που θα εκδοθεί προς τιμήν του Π. Ιωακειμίδη.

Περισσότερα...

Αθήνα, 22 Ιουλίου 2016

Συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΣΚΑΙ και στην εκπομπή «Αταίριαστοι» με τους δημοσιογράφους Χρήστο Κούτρα και Γιάννη Ντσούνο

Χ. Κούτρας:  Ας ξεκινήσουμε με το θέμα με την Τουρκία. Ήσασταν μέχρι προσφάτως Υπουργός των Εξωτερικών.  Είναι θέμα δύσκολου χειρισμού και η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο ιστορικό της Τουρκίας και οι οκτώ που είναι εδώ στην Αλεξανδρούπολη;

Σχετικά με τις εξελίξεις στην Τουρκία

Ευ. Βενιζέλος:  Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην Τουρκία είναι θέμα χειρισμού από την τουρκική κοινωνία, από τα τουρκικά πολιτικά κόμματα, από τους Τούρκους πολίτες.

Χ. Κούτρας:  Ναι, υποθέτω ότι ανησυχεί το εσωτερικό της χώρας όταν υπάρχει μία τέτοια κατάσταση.

Ευ. Βενιζέλος:  Προφανώς.  Εμείς θέλουμε μία σταθερή Τουρκία, θέλουμε μία Τουρκία που νιώθει ασφαλής, που δεν παράγει και δεν εξάγει εντάσεις, μία Τουρκία που κλείνει μέτωπα στην εξωτερική πολιτική της και την πολιτική ασφάλειας, διότι για εμάς πάντα η περιοχή του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου είναι η πιο κρίσιμη περιοχή και η Τουρκία είναι αυτή που παρεμβάλλεται ανάμεσα στην Ελλάδα και τις εστίες της μεγάλης κρίσης, τις πολεμικές εστίες που είναι η Συρία, θα μου επιτρέψετε να πω όμως ότι και πολλές άλλες χώρες, με τις οποίες έχει τεταμένες σχέσεις η Τουρκία, όπως είναι για παράδειγμα η Αίγυπτος, το Ιράκ, το Ιράν – περιλαμβάνω και το Ιράκ γιατί υπάρχει το ζήτημα του Κουρδιστάν.  Βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε τί γίνεται με το Ισραήλ, τί γίνεται με την Ρωσία και βλέπουμε λίγες μέρες πριν το πραξικόπημα την αγωνιώδη, θα έλεγα, προσπάθεια του κ. Erdogan να κλείσει μέτωπα, να κλείσει μέτωπα…

Χ. Κούτρας:  Και με τη Ρωσία και με το Ισραήλ.

Ευ. Βενιζέλος:  …και με τη Ρωσία και με το Ισραήλ και νομίζω ότι έχει μία προθυμία να κλείσει και τα μέτωπα αυτά που υπάρχουν παραδοσιακά με το Ιράν, για το ποιος είναι η μεγάλη περιφερειακή δύναμη στην περιοχή.  Εν πάση περιπτώσει, σε όλο το τόξο των τουρκικών συνόρων υπάρχουν ανοιχτά προβλήματα.  Από την άποψη αυτή το ελληνοτουρκικό ζήτημα, η ελληνοτουρκική, ας το πούμε έτσι, ένταση είναι δευτερεύον σε σχέση με άλλες τουρκικές προτεραιότητες.  Για εμάς είναι πρωτεύον. 

Περισσότερα...

Αθήνα 30 Ιουνίου 2016

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση* του βιβλίου των Κώστα Κουτσομύτη και Ευάγγελου Μαυρουδή «Το κόκκινο ταγκό. Νίκος Ζαχαριάδης. Η άνοδος και η πτώση ενός ηγέτη», εκδόσεις Κέδρος (29/6/2016). 
Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύεται στο Books' Journal (τεύχος 68, Ιούλιος 2016)

Είμαι, πραγματικά, συγκινημένος γιατί μου δίνεται η ευκαιρία να πω στην αρχή δύο λόγια για τον Κώστα Κουτσομύτη με τον οποίον με συνέδεε μία σχέση, τολμώ να πω, φιλίας.  Ήμουν και είμαι θαυμαστής του και είναι μία ευκαιρία να τον ευχαριστήσω για όσα έχει προσφέρει στην ελληνική λογοτεχνία, στον κινηματογράφο και στην ελληνική τηλεόραση. Προσωπικά δε, γιατί μου κληροδότησε και τη φιλική μας σχέση με το γιο του, το Γιάννη, που διαπρέπει με πολύ δυναμική παρουσία στο χώρο με τον οποίον ασχολείται, καθώς είναι ένας από τους πιο συγκροτημένους και ολιστικούς αναλυτές των εξελίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και του ελληνικού ζητήματος, βεβαίως, της Ελλάδας μέσα στην κρίση.

Είχαμε αρκετές φορές την ευκαιρία να μιλήσουμε με τον Κώστα Κουτσομύτη κατά τη διάρκεια των δύο θητειών μου στο υπουργείο Πολιτισμού. Του είχα πει πως  πιστεύω ότι αυτό που έχει προσφέρει στην ελληνική λογοτεχνία, στην ελληνική πεζογραφία, ως προς την εξοικείωση του μεγάλου κοινού μαζί της, είναι κάτι συγκρίσιμο με αυτό που έχει προσφέρει ο Μίκης Θεοδωράκης στην ελληνική ποίηση- τέτοιων διαστάσεων.  Ίσως δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει γιατί η πρόσληψη της λογοτεχνίας μέσω του κινηματογράφου και της τηλεόρασης είναι πολύ πιο σύνθετη διαδικασία από ό,τι η πρόσληψη της ποίησης μέσω του τραγουδιού, που ο καθένας μπορεί να τη διαχειριστεί με πολύ πιο  «αυθαίρετο»  και ιδιωτικό τρόπο.

Περισσότερα...

Θεσσαλονίκη, 16 Ιουνίου 2016

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου κατά την παρουσίαση* του βιβλίου του «Μετασχηματισμοί του κράτους και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Διδάγματα της οικονομικής κρίσης: Η ελληνική περίπτωση», εκδόσεις «ΠΟΛΙΣ»
στη Θεσσαλονίκη.

Αγαπητές μου φίλες και αγαπητοί μου φίλοι, σας ευχαριστώ πάρα πολύ που ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση και είστε εδώ στη φιλόξενη αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου.  Ευχαριστώ θερμά το Δήμαρχο, τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου τον Παναγιώτη τον Αβραμόπουλο και όλο το Δήμο για τη φιλοξενία.  Ευχαριστώ θερμά την καθεμία και τον καθένα σας που είχατε την καλοσύνη να ανταποκριθείτε και να είστε σήμερα εδώ, παλιοί και νέοι φίλοι. 

Θεώρησα υποχρέωσή μου να οργανώσουμε την παρουσίαση του βιβλίου αυτού και στη Θεσσαλονίκη μετά την παρουσίαση στην Αθήνα στην οποία είχαμε τη χαρά να ακούσουμε τις απόψεις του Βασίλη Σκουρή του πρώην Προέδρου του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Παναγιώτη Ιωακειμίδη που είναι ο Πρύτανης των Ελλήνων καθηγητών της ευρωπαϊκής θεωρίας και του Γιώργου Προκοπάκη που είναι πολύ γνωστός ακτιβιστής στην κοινωνία των πολιτών.  Θέλω πραγματικά από καρδιάς να ευχαριστήσω τον Σάκη Μουμτζή με τον οποίο μας συνδέει πολύ παλιά φιλία από το πανεπιστήμιο που υπερβαίνει τα 40χρόνια, μπαίνει στα 45, και τον παρακολουθώ με πολλή χαρά και αγάπη στη νέα του δραστηριότητα ,ως συγγραφέα και ως διανοούμενο με πολύ εύστοχες παρεμβάσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.  Θέλω να ευχαριστήσω θερμά το φίλο μου τον Ανδρέα που είχε την καλοσύνη να ανταποκριθεί στην πρόσκληση, τον Ανδρέα Πανταζόπουλο, αναπληρωτή καθηγητή της πολιτικής επιστήμης στο τμήμα πολιτικής επιστήμης του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, έναν άνθρωπο που γνωρίζει βαθιά τους προβληματισμούς της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.  Βεβαίως  να ευχαριστήσω από καρδιάς τους δύο συναδέλφους μου στη Νομική Σχολή του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μαθητές μου, τη Λίνα Παπαδοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια του συνταγματικού δικαίου με ιδιαίτερη τριβή με το ευρωπαϊκό συνταγματικό δίκαιο και τον Παναγιώτη Γκλαβίνη αναπληρωτή καθηγητή του διεθνούς οικονομικού δικαίου που έγραψε ήδη από το 2010-2011 την πρώτη μονογραφία για το ελληνικό Μνημόνιο.

Περισσότερα...

Αθήνα 13 Απριλίου 2016

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην εκδήλωση του ekyklos.gr
«Μύθοι και αλήθειες για το δημόσιο χρέος. Πριν και μετά το PSI / OSI»
(Τρίτη 12 Απριλίου 2016)
με τους Daniel Cohen και Paul Kazarian.
Την εκδήλωση συντόνιζε ο Παντελής Καψής
Παρουσίαση στοιχείων για το χρέος: Γιώργος Στρατόπουλος

Σας ευχαριστώ πολύ για την παρουσία σας, κύριε Πρόεδρε, κύριε Διοικητά, κυρίες και κύριοι. Θα προσπαθήσω να συνθέσω αυτά που ακούσαμε και από τον Daniel Cohen και από τον Paul Kazarian, που νομίζω ότι ήταν και πολύ ενδιαφέροντα και πολύ εντυπωσιακά, αλλά πρέπει να τα προσγειώσουμε όλα αυτά σε μια πολιτική πραγματικότητα που τη βιώνουμε τα τελευταία 6 χρόνια.

Θα μου επιτρέψετε να θυμίσω λιγάκι την κατάσταση το 2009. Η ελληνική κρίση που δεν ξέσπασε, αλλά έγινε αντιληπτή το 2009, τέλη του 2009, δεν ήταν μια κρίση χρέους. Ήταν μια σύνθετη και πολυεπίπεδη κρίση ανταγωνιστικότητας και πολιτικής και θεσμικής αξιοπιστίας.

Αυτή η κρίση αποτυπωνόταν ανάγλυφα στα γνωστά διπλά ελλείμματα, το τεράστιο συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα και το πολύ μεγάλο πρωτογενές έλλειμμα του 2009, το πρωτογενές έλλειμμα σας θυμίζω ότι έφτανε τότε τα 25 δισεκατομμύρια, το 10,5% του ΑΕΠ εκείνης της εποχής, το 13,5% του τωρινού ΑΕΠ.

Και βέβαια στο έλλειμμα των τρεχουσών συναλλαγών που έφτανε το 15% του ΑΕΠ και ο αριθμός αυτός κωδικοποιούσε τα προβλήματα παραγωγικότητας, παραγωγής και ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Αν όμως θέλουμε να εστιάσουμε στο χρέος, είναι γεγονός ότι η αρχική κρίση ρευστότητας και αναχρηματοδότησης του χρέους που εμφανίστηκε στις αρχές του 2010, εξελίχθηκε πάρα πολύ γρήγορα σε κρίση φερεγγυότητας για λόγους που είναι πρωτίστως ευρωπαϊκοί. Έγινε αντιληπτό, το εξήγησε και ο Daniel Cohen προηγουμένως, ότι η ευρωζώνη ήταν και σε μεγάλο βαθμό εξακολουθεί να είναι, παρά τις προόδους που έγιναν, μια ατελής Νομισματική Ένωση, που μπορεί να λειτουργήσει μόνο υπό φυσιολογικές συνθήκες θερμοκρασίας και πιέσεως.

Περισσότερα...